هرچند مدیریتهای کوتاهمدت امری پرتکرار است، اما شهریور سال گذشته که کورش سلیمانی به عنوان مدیر جدید تئاترشهر کار خود را آغاز کرد، کمتر کسی تصور میکرد که عمر مدیریت او کمتر از یک سال رقم بخورد.
به گزارش ایسنا، سالهاست که در کشور ما تغییر مدیران به عنوان یک «مساله» قلمداد میشود. مجموعهای از عوامل سبب شده تا تغییر مدیر که در بسیاری از کشورها، امری عادی است، اینجا به یک معضل تبدیل شود.
در این نوشتار کوتاه که به انگیزه تغییر مدیریت مجموعه تئاترشهر در هفته سپری شده منتشر میشود، بنای آن نداریم تا به همه ابعاد تغییر مدیریت در ایران بپردازیم که قطعا در حوصله این یادداشت مطبوعاتی نیست و از سوی دیگر مطالعه و تسلطی بسیار عمیقتر از یک گزارش رسانهای میطلبد اما در حد توان خود به گوشههایی از مساله تغییر مدیر در مجموعه تئاترشهر میپردازیم.
کورش سلیمانی همان گونه که هنرمندی بیحاشیه است، در مدیریتش نیز نشان داد که اهل حاشیهسازی نیست. او کمتر از یک سال بعد از حضورش به عنوان مدیر مجموعه تئاترشهر، شامگاه پنجشنبه یکم مرداد ماه با نگارش یادداشتی در صفحه شخصی خود، کنارهگیریاش را از این مسئولیت اعلام کرد.
شهریور سال گذشته که سلیمانی این مسئولیت را پذیرفت، میدانست در دوران دشواری بر صندلی مدیریت تئاترشهر محبوبش تکیه زده اما احتمالا تصور نمیکرد دوران کوتاه مدیریتش در یکی از سختترین مقاطع اجتماعی، سیاسی و اقتصادی کشور رقم بخورد. اتفاقات اجتماعی دی ماه سال گذشته و وقوع جنگ ۴۰ روزه به فاصلهای اندک که هر دو به تعطیلی مقطعی تئاتر و قطعی اینترنت و ... انجامید، شرایط را برای همه مدیران فرهنگی و از جمله مدیر مجموعه تئاتر شهر بسیار دشوار کرد.
سلیمانی هنگام پذیرش این مسئولیت با مسایلی مانند حریم نصفه و نیمه تئاترشهر، دو اجرایی شدن سالنهای این مجموعه، کمرغبتی بسیاری از هنرمندان شناختهشده برای اجرای تئاتر در تئاترشهر و ... رو بهرو بود.
او اما در نخستین گفتگوی رسانهایاش که اواخر آذر سال ۱۴۰۴ انجام شد، تاکید کرد که همه تلاشش را به کار میگیرد تا تئاترشهر را به اعتبار گذشتهاش بازگرداند و بر همین اساس این مجموعه، دوباره محل اجرای آثار با کیفیت خواهد بود. ضمن اینکه برای حرمت گذاشتن به گروههای نمایشی، مانند سالهای دورتر ، سالنهای مجموعه تکاجرایی میشوند تا گروه اجرایی برای طراحی دکور و نورپردازی، محدودیتی نداشته باشد و بازیگری که قرار است روی صحنه برود، مجالی برای تمرکز داشته باشد.
هرچند بعضی از مدیرانِ قبل از سلیمانی، تاکید زیادی بر فروش گیشه داشتند و آن را به عنوان یکی از معیارهای مهم در پذیرش تقاضای گروههای نمایشی در نظر میگرفتند، سلیمانی تاکید داشت که هر اثر نمایشی در تئاترشهر، فارغ از میزان فروشش، فرصتی برای ۳۰ اجرا داشته باشد.
او در ادامه مواردی مانند تمیزی تئاترشهر را هم مورد توجه قرار داد و این مجموعه بعد از مدتی شاهد تمیز شدن لوسترها، حوض و ... بود.
هرچند ناآرامیهای دی ماه و در ادامه، جنگ ۴۰ روزه، تئاتر و طبیعتا تئاترشهر را به حاشیه برد، با این همه بعد از آتشبس، تلاش کرد با برگزاری یک دورهمی دوستانه، فرصتی برای دید و بازدید خانواده تئاتر فراهم آورد و به فاصلهای اندک، هم نشستهایی را با عنوان «جمعههای تئاترشهر» ترتیب داد تا فضایی برای گفتگوی بیشتر هنرمندان و پرداختن به اموری مانند معرفی کتاب، بزرگداشت هنرمندان، نمایشنامهخوانی، نشستهای تخصصی در حوزه نقد، پخش فیلمتئاتر به مناسبتهای گوناگون و ... باشد.
در کنار همه اینها بحث حریم مجموعه تئاترشهر را هم پیگیری کرد.
پس از آغاز به کار سالنهای تئاتر شهر در شرایط بعد از آتشبس، مجموعه تئاترشهر هم فعالیت خود را با چند نمایش که اجرایشان در اسفند سال گذشته به دلیل وقوع جنگ، نیمهتمام مانده بود، آغاز کرد. در این بین، تالار اصلی بعد از میزبانی دوباره نمایش «ذرات آشوب» به کارگردانی ابراهیم پشتکوهی، مدتی خالی ماند اما سلیمانی ترجیح داد این سالن خالی بماند تا اجرای کم کیفیتی به صحنه ببرد.
با وجود همه تلاشهای او، تماشاگرانی که در چند وقت اخیر در مجموعه تئاترشهر تئاتر دیدهاند، از گرمای سالنهای گوناگون مجموعه شکایت داشتهاند تا جایی که بعضی از کارگردانان پس از اجرای نمایشهای خود، بابت گرمای سالن از تماشاگران عذرخواهی کردهاند. همین موضوع نشانگر نوعی مشکل بود؛ مشکلی که رسما اعلام نشد اما کمتر از یک روز بعد از اعلام استعفای سلیمانی از مدیریت تئاترشهر، این مجموعه طی اطلاعیهای، عذرخواهی رسمی خود را بابت گرمای سالنها اعلام و تصریح کرد که این مشکل به دلیل نقصی فنی بوده و به زودی حل خواهد شد.
فعالان تئاتر که با شرایط تئاترشهر آشنایی داشتند، میدانستند که مسالهای وجود دارد.
اما سلیمانی همان گونه که در آغاز این نوشتار هم عنوان شد، تلاش کرد رفتنش از تئاترشهر حاشیهای ایجاد نکند در متن استعفای خود به این موضوع اشاره کرد که اگر جایی حس مفید بودن نداشته باشد، آن مسئولیت را ترک میکند و البته در مطالبی هم که در چند روز اخیر و پس از استعفای او از زبان بعضی از هنرمندان منتشر شد، بر این موضوع تاکید شد که مدیر تئاترشهر برای اداره این مجموعه باید از اختیارات کافی برخوردار باشد. ضمن اینکه سلیمانی در مراسم تودیع و معارفه مدیر جدید تئاترشهر که روز دوشنبه ۵ مرداد ماه برگزار شد,حضور نداشت.
ما در این نوشتار اما قصد داوری نداریم که هدفمان چیز دیگری است؛ آسیب مدیریتهای مقطعی که سبب میشود هیچ مدیری مجال کافی برای پیشبرد برنامههای خود را نداشته باشد و از سوی دیگر فرصت نقد را از جامعه هنری و رسانهها میگیرد. چگونه میتوان عملکرد مدیری را ارزیابی کرد که تنها چند ماه فرصت عمل داشته و در شرایطی ویژه عهدهدار مسئولیت بوده است.
در کشوری که برنامهریزی بلندمدت به رویایی دور از دسترس میماند، دور از انتظار نیست که تئاترشهر هم مانند جشنواره تئاتر فجر یا کلیت اداره کل هنرهای نمایشی، سیستم منسجم و برنامه بلندمدتی برای امور خود نداشته باشد و این گونه است که با تغییر هر مدیر، سیستم اداره این مجموعه نیز دستخوش دگرگونی میشود و در این بین بیشترین آسیب متوجه گروههای نمایشی است که قرار است در این مجموعه به فعالیت بپردازند و در مرحله بعدی، متوجه تماشاگرانی که مخاطبان این مجموعه هستند.
مجموعه تئاتر شهر که در عمر نه چندان دور و دراز خود، انواع و اقسام تجربهها را پشتسر گذاشته، این روزها مدیری تازه را میزبانی میکند؛ اصغر خلیلی که او نیز از بدنه تئاتر و کارگردان تئاتر است و قطعا برنامههای متعددی برای ارتقای این مجموعه دارد و باید دید شرایط عمومی کشور و وضعیت تئاتر چقدر با او همراه است.
به هر روی، هنرمندانی که در دفتر مدیریت تئاترشهر آمد و شد دارند، نظارهگر قاب عکسی دیگر بر دیوار این اتاق خواهند بود. دیواری که تصاویری از علی رفیعی، فخرالدین انوار، محمدرضا آل محمد، صادق هاتفی، مجید جعفری، حسین پاکدل، مجید شریف خدایی، حسین پارسایی، سید صادق موسوی، مهرداد رایانی مخصوص، محمد حیدری ، شهریار رشیدعلی پور، اتابک نادری، پریسا مقتدی، پیمان شریعتی، سعید اسدی، ابراهیم گلهدارزاده، محمد جواد طاهری، حسن جودکی (سرپرست) و حالا کورش سلیمانی را به عنوان مدیران پیشین این مجموعه در قاب تصاویر خود دارد.