عصرایران- وقتی صحبت از دستاوردهای ناسا می شود، اغلب ذهن ها به موشک ها، فضاپیماها یا سفر به ماه و مریخ می رود. اما برخی از تحقیقات این سازمان، سال ها بعد راه خود را به محصولاتی باز کردند که میلیون ها نفر هر روز از آنها استفاده می کنند. یکی از شناخته شده ترین نمونه ها، فناوری تولید اسیدهای چرب DHA و ARA است که امروزه در بسیاری از شیر خشک های نوزادان به کار می رود.
ماجرا به دهه 1980 بازمی گردد؛ زمانی که پژوهشگران در جستجوی منابع غذایی مناسب برای فضانوردان در ماموریت های طولانی، روی نوعی جلبک میکروسکوپی و قارچ های خاص تحقیق می کردند. هدف آنها یافتن روشی برای تولید مواد مغذی ارزشمند در محیط های محدود و دور از زمین بود.
نتیجه این تحقیقات، توسعه فناوری استخراج اسیدهای چرب امگا 3 و امگا 6 از میکروجلبک ها و قارچ ها بود. این ترکیبات که با نام های DHA و ARA شناخته می شوند، از اجزای طبیعی شیر مادر هستند و نقش مهمی در رشد مغز، شبکیه چشم و سیستم عصبی نوزاد دارند.
این فناوری بعدها از طریق برنامه انتقال فناوری ناسا در اختیار صنعت قرار گرفت و شرکت های زیست فناوری آن را به تولید انبوه رساندند. امروزه بسیاری از تولیدکنندگان شیر خشک در کشورهای مختلف، این اسیدهای چرب را به محصولات خود اضافه می کنند تا ترکیب آنها از نظر تغذیه ای به شیر مادر نزدیک تر شود.
البته کارشناسان تاکید می کنند که شیر مادر همچنان بهترین منبع تغذیه برای نوزادان است و سازمان های بهداشتی جهان آن را در صورت امکان، بهترین انتخاب می دانند. شیر خشک های غنی شده با DHA و ARA برای شرایطی طراحی شده اند که تغذیه با شیر مادر امکان پذیر نباشد یا کافی نباشد.
پاسخ منفی است. ناسا نه شیر خشک را اختراع کرده و نه تولید می کند. آنچه به این سازمان نسبت داده می شود، توسعه فناوری تولید DHA و ARA از منابع میکروبی در جریان پژوهش های مرتبط با تغذیه فضانوردان است. این فناوری بعدها وارد صنایع غذایی شد و در تولید بسیاری از شیر خشک های امروزی مورد استفاده قرار گرفت.
امروزه DHA و ARA تنها در شیر خشک کاربرد ندارند و در برخی مکمل های غذایی، مواد غذایی غنی شده و محصولات تغذیه ای ویژه نیز استفاده می شوند. این نمونه نشان می دهد چگونه پژوهش هایی که در ابتدا برای حل چالش های سفرهای فضایی انجام شده بودند، می توانند سال ها بعد به بهبود محصولات مورد استفاده در زندگی روزمره کمک کنند.