عصر ایران - هنگامی که سوار هواپیما می شوید، معمولا صدای زمزمه ملایمی را می شنوید و باد کولر کابین را حس می کنید؛ این در حالی است که موتورهای اصلی هواپیما هنوز خاموش هستند! راز این روشنایی و تهویه مطبوع قبل از پرواز، در قطعه ای شگفت انگیز به نام «واحد توان کمکی» (Auxiliary Power Unit) نهفته است.
در این مطلب، به بررسی این نیروگاه کوچک اما حیاتی می پردازیم که در انتهای دم هواپیما پنهان شده است.
واحد توان کمکی یا ای پی یو (APU) در واقع یک موتور توربین گازی کوچک است که به صورت کاملا مستقل از موتورهای اصلی هواپیما کار می کند. این قطعه معمولا در مخروطی انتهای دم هواپیما نصب می شود و وظیفه دارد انرژی الکتریکی و هوای فشرده مورد نیاز هواپیما را در موقعیت های خاص تامین کند.
تامین برق سیستم ها روی زمین: قبل از روشن شدن موتورهای اصلی، ای پی یو برق مورد نیاز نمایشگرهای کاکپیت، سیستم های ناوبری، تجهیزات الکترونیکی و روشنایی کابین مسافران را تامین می کند.
تهویه و مطبوع سازی هوای کابین: ای پی یو با تولید هوای فشرده، سیستم های سرمایش و گرمایش کابین را فعال نگه می دارد تا مسافران قبل از پرواز در شرایط دمایی مناسبی قرار گیرند.
استارت موتورهای اصلی: موتورهای بزرگ جت برای روشن شدن به حجم زیادی از هوای فشرده نیاز دارند. ای پی یو این هوای فشرده را تامین کرده و توربین موتورهای اصلی را برای استارت اولیه به چرخش درمی آورد.
منبع انرژی پشتیبان در شرایط اضطراری: در صورت بروز نقص فنی یا از دست رفتن مولدهای برق اصلی در طول پرواز، ای پی یو می تواند در ارتفاعات مجاز مجددا روشن شده و برق و فشار هوای اضطراری را برای کنترل ایمن هواپیما فراهم کند.
اگرچه ای پی یو وابستگی هواپیما را به تجهیزات پشتیبانی زمینی کاهش می دهد و انعطاف پذیری عملیاتی بالایی ایجاد می کند، اما روشن بودن آن باعث مصرف سوخت جت و استهلاک قطعات می شود.
به همین دلیل، شرکت های هوانوردی برای کاهش هزینه های نگهداری، صرفه جویی در مصرف سوخت و کاهش انتشار آلاینده های زیست محیطی، ترجیح می دهند در زمان توقف هواپیما در فرودگاه، آن را به کابل های برق و سیستم های تهویه زمینی فرودگاه متصل کنند.
تنظیم و ترجمه: محمدمهدی حیدرپور