سریال «تد لاسو» در فصل جدید خود ناخواسته به یکی از مشکلات مهم فوتبال زنان پرداخته است؛ کمبود مربیان زن در شرایطی که بسیاری از آنها برای رسیدن به بالاترین سطح، فرصت کافی برای کسب تجربه ندارند.
تد لاسو از همان ابتدا قرار بود نماد یک مربی نامتناسب با شغل باشد. او زمانی هدایت ریچموند را پذیرفت که مربی فوتبال آمریکایی بود، قوانین ابتدایی فوتبال را نمیدانست و حتی مدارک لازم برای مربیگری در سطح لیگ برتر را نداشت. با این حال، ربکا والتون به او فرصت داد و لاسو در ادامه توانست این فرصت را به تجربه و اعتبار تبدیل کند.
حالا پس از سه سال دوری، لاسو به ریچموند بازمیگردد تا هدایت تیم تازهتأسیس زنان باشگاه را بر عهده بگیرد؛ تیمی که البته از قبل مربی دارد: آلیس چیلن، بازیکن سابقی که پس از مصدومیت وارد مربیگری شده، مدارک لازم را دارد و برای این شغل آماده است.
همین داستان، یک تناقض واقعی در فوتبال زنان را برجسته میکند: کمبود مربیان زن در بالاترین سطح.
بر اساس آخرین گزارش فیفا، تنها ۲۲ درصد از سرمربیان ۶۶۹ باشگاه در ۸۶ لیگ زنان جهان، زن هستند. در جام جهانی ۲۰۲۳ نیز تنها ۱۲ سرمربی از میان ۳۲ مربی، زن بودند. در لیگ آمریکا، فصل ۲۰۲۶ تنها چهار تیم از ۱۶ تیم با سرمربی زن وارد مسابقات شدند؛ آماری که نسبت به فصل قبل، زمانی که فقط دو مربی زن در این لیگ حضور داشتند، پیشرفت محسوب میشود.
لورا هاروی، سرمربی یک تیم آمریکایی، معتقد است مشکل تغییر کرده است. در گذشته زنان به دلیل بیثباتی لیگهای حرفهای، کمتر وارد مربیگری فوتبال میشدند؛ اما امروز مشکل اصلی این است که باشگاهها برای استخدام مربی زن، به دنبال تجربه و سابقه کار در بالاترین سطح هستند.
اینجا یک دور باطل شکل میگیرد: برای گرفتن شغل به تجربه نیاز دارید، اما برای به دست آوردن تجربه باید ابتدا کسی به شما شغل بدهد.
مسئله مدارک نیز این مشکل را پیچیدهتر میکند. بالاترین مدرک مربیگری اروپا، UEFA Pro Licence، برای بسیاری از مشاغل مهم ضروری است و متقاضیان پیش از رسیدن به آن باید مدارک پایینتر را نیز دریافت کنند. در سال ۲۰۱۹، زنان تنها سه درصد از حدود ۱۹۰ هزار مربی دارای مدارک مورد تأیید یوفا را تشکیل میدادند.
البته شرایط در حال تغییر است. تعداد زنان دارای مدارک مربیگری یوفا در سال ۲۰۲۴ به حدود ۲۵ هزار نفر رسید؛ بیش از ۷۵ درصد افزایش در هشت سال. بورسیهها، برنامههای منتورینگ و اختصاص بخشی از ظرفیت دورههای مربیگری به زنان نیز به این روند کمک کردهاند.
از سوی دیگر، نسل جدیدی از بازیکنان زن حرفهای در حال ورود به عرصه مربیگری است؛ بازیکنانی که سالها در بالاترین سطح بازی کرده، قهرمانیهای بزرگ را تجربه کرده و حالا از شبکهای از مربیان زن باتجربه برای پیشرفت استفاده میکنند.
در اروپا تغییرات دیده میشود. منچستریونایتد اخیراً اوا اولید، مربی اسپانیایی ۴۰ ساله و قهرمان لیگ زنان اسکاتلند، را به عنوان سرمربی جدید خود منصوب کرد.
به همین دلیل، داستان آلیس چیلن در «تد لاسو» میتواند فراتر از یک بحث درباره شایستگی لاسو باشد. خود لاسو نشان میدهد که فرصت، پیشنیاز تجربه است؛ نه همیشه نتیجه آن.
شاید در ادامه سریال، تد لاسو برای آلیس همان نقشی را ایفا کند که سر الکس فرگوسن برای اما هیز داشت: یک مربی و حامی که به او فرصت میدهد تا خودش را ثابت کند.
لاسو شاید بهترین مربی دنیا نباشد، اما در فرصت دادن به دیگران، میتواند بهترین مربی داستان باشد.