عصرایران- حدود 66 میلیون سال پیش، سیارکی عظیم در منطقه ای که امروزه شبه جزیره یوکاتان مکزیک را تشکیل می دهد، به زمین برخورد کرد؛ رویدادی که دهانه چیکسولوب را به وجود آورد و یکی از بزرگ ترین انقراض های تاریخ زمین را رقم زد.
رخورد این سیارک تنها یک انفجار عظیم در سطح زمین نبود. انرژی حاصل از آن، حجم بزرگی از سنگ ها و مواد موجود در محل برخورد را به ذرات بسیار ریز تبدیل کرد و به جو فرستاد. پژوهش های علمی نشان می دهند دوده، گردوغبار و ترکیبات گوگردی حاصل از این رویداد نقش مهمی در تغییر شدید شرایط آب وهوایی زمین داشتند.
ذرات معلق در جو، نور خورشید را برای مدتی طولانی کاهش دادند و دمای سطح زمین افت کرد. کاهش نور خورشید همچنین فرایند فتوسنتز را مختل کرد و به دنبال آن، تولید مواد غذایی در بسیاری از اکوسیستم ها کاهش یافت. این تغییرات زنجیره های غذایی را در سراسر جهان تحت تاثیر قرار داد.
نکته مهم در پژوهش های جدید این است که ترکیب زمین شناسی محل برخورد نیز در شدت پیامدهای آن نقش داشت. منطقه چیکسولوب سرشار از موادی بود که بر اثر حرارت و فشار ناشی از برخورد می توانستند وارد جو شوند و شرایط اقلیمی را به شکل چشمگیری تغییر دهند.
به این ترتیب، یک برخورد کیهانی در چند لحظه شرایط سطح زمین را دگرگون کرد و دوره ای از تاریکی و سرمای شدید را به دنبال آورد؛ رویدادی که در نهایت به انقراض حدود 75 درصد گونه های زنده زمین منجر شد.
دایناسورها تنها قربانیان این فاجعه نبودند و گروه های مختلفی از جانوران و گیاهان نیز از بین رفتند. با این حال، دایناسورهای غیرپرنده برای همیشه از تاریخ زمین حذف شدند، در حالی که برخی از گروه های جانوری دیگر توانستند از این بحران عبور کنند.
امروز دهانه چیکسولوب یکی از مهم ترین شواهد زمین شناسی برای بررسی این رویداد است و پژوهش درباره اینکه چگونه یک برخورد فضایی توانست آب وهوا و حیات روی زمین را تغییر دهد، همچنان ادامه دارد.