آمریکا نام سوریه را از فهرست کشورهای حامی تروریسم، حذف کرد.
به گزارش عصرایران، آمریکا دوشنبه، نام سوریه را رسماً از فهرست «دولتهای حامی تروریسم» خارج کرد؛ اقدامی که به حدود ۴۷ سال وجود دمشق در این فهرست پایان داد. این اتفاق همچنین یکی از مهمترین موانع حقوقی و مالی بر سر راه بازگشت سوریه به نظام اقتصادی و مالی بینالمللی را برداشت.
این اقدام آمریکا را میتوان یکی از مهمترین نشانههای تغییر سیاست آمریکا در قبال سوریه پس از سقوط بشار اسد دانست. خبرگزاری رویترز این تصمیم را اقدامی دانست که یک مانع مهم بر سر راه سرمایهگذاری و بازسازی سوریه را برمیدارد.
خبرگزاری رویترز گزارش داد این تصمیم پس از آن نهایی شد که دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، در ژوئیه ۲۰۲۶ کنگره را از تصمیم خود برای حذف سوریه از این فهرست مطلع کرد و دوره ۴۵ روزه بررسی کنگره نیز بدون ایجاد مانع جدی به پایان رسید.
دولت آمریکا قبل از این هم مجموعه ای از مهمترین تحریم ها علیه سوریه را برداشت.
سوریه در سال ۱۹۷۹، در دوره ریاستجمهوری حافظ اسد، وارد فهرست دولتهای حامی تروریسم آمریکا شد و از آن زمان تاکنون از این عنوان خارج نشده بود.
رویترز گزارش داد قرار گرفتن در این فهرست، محدودیتهایی در زمینه کمکهای خارجی آمریکا، صادرات تجهیزات دفاعی و برخی معاملات مالی ایجاد میکرد و ریسک فعالیت بانکها و شرکتهای بینالمللی در سوریه را افزایش میداد.
این وضعیت در طول دهههای بعد، بهویژه در دوران حکومت بشار اسد، با مجموعهای از تحریمهای گستردهتر آمریکا و کشورهای غربی علیه دمشق همراه شد.
نقطه عطف روابط آمریکا و سوریه، سقوط حکومت بشار اسد در دسامبر ۲۰۲۴ بود.
پس از سقوط بشار اسد رئیس جمهوری وقت سوریه و فرار او به روسیه، احمد الشرع، رهبر مخالفان مسلح، به عنوان رئیس جمهوری موقت، اعلام شد.
دولت جدید دمشق تلاش کرد روابط خود را با کشورهای عربی، آمریکا و اروپا بازسازی و زمینه لغو تحریمها و جذب سرمایه خارجی را فراهم کند.
تغییر موضع آمریکا در قبال سوریه در دولت دونالد ترامپ سرعت گرفت.
ترامپ در مه ۲۰۲۵ اعلام کرد که قصد دارد تحریمهای سوریه را لغو کند و اندکی بعد با احمد الشرع دیدار کرد. این دیدار یکی از مهمترین نشانههای تغییر سیاست واشنگتن در قبال رهبری جدید سوریه بود.
رویترز گزارش داده است دولت ترامپ پس از این دیدار، روند کاهش تحریمها علیه سوریه را آغاز کرد و در ادامه، بخش مهمی از تحریمهای گسترده علیه اقتصاد سوریه را لغو کرد.
چرا خروج سوریه از این فهرست اهمیت اقتصادی دارد؟
مهمترین پیامد عملی تصمیم آمریکا، کاهش ریسک حقوقی و مالی برای بانکها و شرکتهای خارجی است.
رویترز نوشت خروج سوریه از فهرست دولتهای حامی تروریسم، محدودیتهای مرتبط با دریافت کمکهای خارجی آمریکا، صادرات دفاعی و برخی معاملات مالی را از میان برمیدارد و میتواند راه را برای سرمایهگذاری خارجی در پروژههای بازسازی سوریه باز کند.
سوریه پس از بیش از یک دهه جنگ داخلی با زیرساختهای بهشدت آسیبدیده، بحران اقتصادی، کمبود انرژی و مشکلات گسترده در بخش بانکی و مالی مواجه است.
به همین دلیل، دولت دمشق امیدوار است لغو این عنوان به ورود سرمایه، فناوری و شرکتهای خارجی کمک کند.
رویترز گزارش داد پس از کاهش تحریمهای آمریکا، نشانههایی از افزایش علاقه مؤسسات مالی بینالمللی به تعامل با سوریه مشاهده شد.
این خبرگزاری به مسترکارت و بانک آمریکا اشاره کرده و نوشته است این مؤسسات در ماههای اخیر نشانههایی از تمایل به افزایش تعامل با سوریه نشان دادهاند.
با این حال، لغو عنوان دولت حامی تروریسم به معنای عادی شدن کامل روابط بانکی سوریه با جهان نیست و شرکتها و بانکهای خارجی همچنان باید سایر تحریمها و مقررات آمریکا را بررسی کنند.
خروج سوریه از فهرست دولتهای حامی تروریسم به معنای پایان تمام محدودیتهای آمریکا علیه افراد و گروههای مرتبط با سوریه نیست.
رویترز تأکید کرد آمریکا همچنان میتواند افراد و گروههایی را که به دلیل تروریسم، نقض حقوق بشر یا فعالیتهای دیگر تحت تحریم قرار دارند، هدف قرار دهد.
تصمیم اخیر بیشتر به معنای حذف عنوان تحریمی مربوط به دولت سوریه است و نباید آن را با لغو تمام تحریمهای آمریکا علیه هر فرد یا نهاد سوری یکسان دانست.
یکی از مهمترین بخشهای تصمیم واشنگتن، پایان دادن به عنوان تروریستی مربوط به «جبهه النصره» یا هیئت تحریر الشام بود.
حملات این گروه به دمشق و نیروهای دولت بشار اسد باعث سقوط حکومت بشار اسد شد.
ابومحمد الجولانی با نام واقعی احمد الشرع رئیس جمهوری فعلی سوریه رهبری این گروه را برعهده داشت.
این تحول نشاندهنده تغییر بسیار عمیق در سیاست واشنگتن است؛ فردی که در گذشته در رأس یک گروه افراط گرای تروریستی قرار داشت، اکنون رئیس جمهوری سوریه است و آمریکا با دولت او وارد تعامل رسمی شده است.
دولت سوریه از تصمیم آمریکا استقبال کرد و آن را گامی مهم در مسیر بازسازی کشور دانست.
دمشق تصمیم آمریکا را یک «تصمیم تاریخی» توصیف و اعلام کرد حذف سوریه از فهرست دولتهای حامی تروریسم میتواند به بازسازی کشور پس از ۱۴ سال جنگ داخلی کمک کند.
بر اساس گزارش رویترز، اسعد الشیبانی، وزیر خارجه سوریه، پیشتر ابراز امیدواری کرده بود پحذف این عنوان، یکی از آخرین موانع اصلی بازگشت سوریه به نظام مالی جهانی را برطرف کند.
احمد الشرع رئیس جمهوری سوریه نیز از تصمیم آمریکا استقبال کرد.
برای دولت الشرع، این تصمیم علاوه بر اهمیت اقتصادی، یک دستاورد سیاسی مهم محسوب میشود؛ زیرا بهطور رسمی نشان میدهد واشنگتن دیگر دولت جدید دمشق را در همان چارچوبی که حکومت بشار اسد را ارزیابی میکرد، قرار نمیدهد.
واکنش آمریکا؛ چرا واشنگتن این تصمیم را گرفت؟
وزیر خارجه آمریکا، مارکو روبیو، هنگام اعلام تصمیم گفت این اقدام در راستای به رسمیت شناختن تلاشهای دولت احمد الشرع برای فاصله گرفتن سوریه از تروریسم بینالمللی انجام شده است.
رویترز گزارش داد دولت آمریکا، همکاری دمشق در مبارزه با گروههای افراط گرا و تلاش برای ایجاد ثبات در سوریه را از عوامل تغییر سیاست خود میداند.
واشنگتن همچنین امیدوار است دولت جدید سوریه به یک عامل ثبات در منطقه تبدیل و مانع از تبدیل شدن خاک سوریه به پایگاهی برای گروههای تروریستی شود.
سوریه و کاهش وابستگی به نفت روسیه
تغییر سیاست آمریکا تنها به مسائل امنیتی محدود نیست و جنبه ژئوپلیتیکی نیز دارد.
رویترز پیش از تصمیم اخیر گزارش داده بود دولت سوریه در مذاکرات با آمریکا آمادگی خود را برای کاهش شدید واردات نفت از روسیه اعلام کرده است.
بر اساس گزارش این خبرگزاری، سوریه در آن زمان حدود ۶۰ هزار بشکه نفت در روز از روسیه وارد میکرد و دمشق در حال بررسی گزینههای دیگری برای تأمین انرژی خود بود.
این موضوع میتواند بخشی از تلاش گستردهتر واشنگتن برای کاهش نفوذ روسیه در سوریه پس از سقوط بشار اسد باشد.
خروج سوریه از فهرست تروریسم در شرایطی رخ داده که دمشق همزمان در تلاش برای کاهش تنش با اسرائیل است.
رویترز در ۲۳ اوت ۲۰۲۶ گزارش داد که سوریه و اسرائیل با میانجیگری آمریکا مذاکرات سطح بالا در اردن برگزار کردهاند. هدف این مذاکرات کاهش تنشهای نظامی و احیای گفتوگوهای امنیتی میان دو طرف اعلام شده است.
این مذاکرات اهمیت زیادی برای دولت جدید سوریه دارد، زیرا دمشق برای جذب سرمایه خارجی و آغاز بازسازی به ثبات امنیتی نیاز دارد.
در عین حال، سوریه هنوز با مجموعهای از چالشهای امنیتی روبهرو است.
رویترز گزارش داده است در پی حمله اسرائیل به پایگاه هوایی ابوالظهور در سوریه، تنش میان اسرائیل و ترکیه افزایش یافت؛ زیرا اسرائیل نسبت به احتمال افزایش حضور نظامی ترکیه در سوریه ابراز نگرانی کرده بود.
واشنگتن در این اختلافات تلاش کرد نقش میانجی را ایفا و از تشدید رویارویی میان اسرائیل، ترکیه و سوریه جلوگیری کند.
با خروج سوریه، تعداد کشورهای حاضر در فهرست دولتهای حامی تروریسم آمریکا کاهش یافت. پس از حذف سوریه، ایران، کوبا و کره شمالی در این فهرست باقی ماندهاند.
این موضوع از نظر سیاسی نیز اهمیت دارد، زیرا سوریه در دوره بشار اسد یکی از نزدیکترین متحدان منطقهای ایران بود، اما دولت جدید دمشق در حال ایجاد روابط متفاوتی با آمریکا و کشورهای عربی است.