پژوهشگران در مطالعهای جدید دریافتهاند که ترکیب امگا ۳ و آسپیرین با دوز پایین، در درمان بیماری شدید لثه (پریودنتیت) تقریباً به اندازه آنتیبیوتیکها مؤثر است و میتواند نیاز به مصرف آنتیبیوتیک را در بیماران کاهش دهد.
به گزارش ایرنا، وبگاه سایتِکدِیلی در گزارشی آورده است:
برای افرادی که به پریودنتیت (بیماری شدید لثه) مبتلا هستند، درمان استاندارد (جرمگیری و تمیزکردن عمقی زیر لثه) اغلب کافی نیست. حالا پژوهش جدیدی نشان داده است که افزودن امگا ۳ و آسپیرین با دوز پایین به درمان معمول، نتایجی بسیار نزدیک به درمان با آنتیبیوتیک دارد.
این یافتهها که در نشریه پریودنتولوژی/ Journal of Periodontology منتشر شده، میتواند راهی تازه برای کاهش وابستگی به آنتیبیوتیکها فراهم کند؛ موضوعی که با توجه به افزایش مقاومت باکتریایی در جهان، اهمیت روزافزونی یافته است.
پریودنتیت چیست؟
پریودنتیت یک بیماری التهابی مزمن لثه است که در اثر تجمع باکتریها در زیر لثه ایجاد میشود و به بافتهای نگهدارنده دندان آسیب میزند. در صورت عدم درمان، این بیماری میتواند به لقشدن دندانها، تحلیل استخوان و در نهایت از دسترفتن دندان منجر شود.
چهار درمان، یک نتیجهگیری
در این مطالعه، ۱۰۹ بیمار مبتلا به پریودنتیت شدید به چهار گروه تقسیم شدند و هر گروه درمانی ویژه دریافت کردند:
گروه اول: جرمگیری زیر لثه + دارونما (قرص بیاثر)
گروه دوم: جرمگیری + آنتیبیوتیک (مترونیدازول و آموکسیسیلین) به مدت ۱۴ روز
گروه سوم: جرمگیری + امگا-۳ (۳ گرم روزانه) و آسپیرین با دوز پایین به مدت ۶ ماه
گروه چهارم: جرمگیری + آنتیبیوتیک به مدت ۱۴ روز + امگا ۳ و آسپیرین به مدت ۶ ماه
نتایج پس از یک سال نشان داد که گروه آنتیبیوتیک با موفقیت ۵۸ درصدی و گروه امگا ۳ و آسپیرین با موفقیت ۵۷.۷ درصدی، عملکردی تقریباً مشابه داشتند. در مقابل، تنها ۲۳.۱ درصد از بیمارانی که فقط درمان استاندارد و دارونما دریافت کرده بودند، به هدف درمانی رسیدند. همچنین افزودن آنتیبیوتیک به مکملها در مقایسه با مصرف آنتیبیوتیک بهتنهایی تأثیر بیشتری نداشت.
امگا ۳ و آسپیرین چگونه عمل میکنند؟
برخلاف داروهای ضدالتهاب معمولی که فقط مسیرهای التهابی را مسدود میکنند، امگا ۳ به تولید مولکولهایی کمک میکند که التهاب را بهطور طبیعی کاهش میدهد و به ترمیم بافت کمک میکنند. آسپیرین با دوز پایین نیز به افزایش تولید این مولکولها کمک میکند.
مقاومت آنتیبیوتیکی؛ یک تهدید جهانی
مقاومت آنتیبیوتیکی یکی از بزرگترین تهدیدهای سلامت عمومی در جهان است. مصرف بیرویه و نادرست آنتیبیوتیکها باعث شده است که باکتریها در برابر این داروها مقاوم شوند و درمان عفونتها را دشوارتر کند؛ به همین دلیل، یافتن جایگزینهای غیرآنتیبیوتیکی برای درمان بیماریهایی مانند پریودنتیت، اهمیت زیادی دارد.
نیدیا کاسترو دوس سانتوس (Nídia Castro dos Santos)، نویسنده اول این پژوهش، توضیح داد: استفاده از آنتیبیوتیکها بهعنوان خط اول درمان در نظر گرفته نمیشود. مترونیدازول و آموکسیسیلین در موارد شدید نتایج خوبی دارند، اما به دلیل خطر مقاومت باکتریایی و عوارض احتمالی، باید مصرف آنها بهصورت موردی ارزیابی شود.
تأثیر پایدار حتی پس از قطع مکمل
نکته جالب دیگر این است که شش ماه پس از قطع مصرف امگا ۳ و آسپیرین، نتایج درمانی همچنان پایدار باقی ماند. این موضوع نشان میدهد که تغییر در پاسخ التهابی بدن میتواند تأثیراتی طولانیمدت داشته باشد.
یک جایگزین امیدوارکننده، اما نه قطعی
پروفسور مگدا فرس (Magda Feres)، نویسنده ارشد این پژوهش از دانشگاه هاروارد، تأکید میکند: این یافتهها به معنای جایگزینی کامل آنتیبیوتیکها با امگا ۳ و آسپیرین نیست، اما میتواند گزینهای مناسب برای بیمارانی باشد که به آنتیبیوتیک حساسیت دارند یا نمیتوانند آن را تحمل کنند.
وی در پایان گفت: این پژوهش نشان میدهد که میتوان بیماری شدید لثه را با تعدیل پاسخ طبیعی بدن درمان کرد؛ یافتهای که به حفظ آنتیبیوتیکها برای مواقع ضروری کمک میکند. این یک گام مهم رو به جلوست، اما پایان راه نیست. پیام ما خوشبینی همراه با احتیاط است: در موارد خاص، جایگزینی علمی و امیدوارکننده برای آنتیبیوتیکها در دسترس است، اما برای جایگزینی کامل، به شواهد بیشتری نیاز داریم.