عصرایران- وقتی صحبت از آزمایش چربی خون می شود، معمولا HDL با عنوان «کلسترول خوب» و LDL با عنوان «کلسترول بد» معرفی می شوند. HDL به انتقال کلسترول اضافی به کبد کمک می کند و سطح بالاتر آن در مطالعات با خطر کمتر بیماری قلبی عروقی همراه بوده است.
اما یک نکته مهم وجود دارد: امروزه پزشکان صرفا به دنبال بالا بردن HDL نیستند. افزایش مصنوعی HDL لزوما به معنای کاهش خطر حمله قلبی یا سکته مغزی نیست. در ارزیابی سلامت قلب، مقدار LDL، کلسترول غیر-HDL، تری گلیسیرید و در بعضی افراد شاخص هایی مانند ApoB و Lp(a) اهمیت زیادی دارند.
با این حال، چند عادت سالم می توانند به بهبود HDL و در عین حال کاهش خطر بیماری های قلبی عروقی کمک کنند.
فعالیت بدنی منظم یکی از بهترین راه های بهبود وضعیت چربی خون است. پیاده روی سریع، دوچرخه سواری، شنا و سایر فعالیت های هوازی انتخاب های مناسبی هستند. تمرینات قدرتی نیز می توانند در کنار فعالیت هوازی در برنامه ورزشی قرار بگیرند.
به طور کلی، حدود 150 دقیقه فعالیت هوازی با شدت متوسط در هفته، همراه با تمرینات قدرتی منظم، هدف مناسبی برای بیشتر بزرگسالان است. ورزش ممکن است HDL را اندکی افزایش دهد و همزمان به کاهش تری گلیسیرید و LDL کمک کند.
اضافه وزن، به ویژه چربی اضافی شکمی، با وضعیت نامطلوب تر چربی خون و افزایش خطر بیماری قلبی ارتباط دارد. کاهش وزن در افراد دارای اضافه وزن می تواند به بهبود HDL، تری گلیسیرید و سایر شاخص های متابولیک کمک کند.
هدف فقط بالا بردن HDL نیست؛ کاهش وزن سالم می تواند مجموعه ای از عوامل خطر قلبی عروقی را بهبود دهد.
سیگار کشیدن می تواند HDL را کاهش دهد و همزمان آسیب های دیگری به عروق وارد کند. ترک سیگار یکی از موثرترین اقداماتی است که می توانید برای سلامت قلب انجام دهید.
پس از ترک سیگار، HDL می تواند بهبود پیدا کند و خطر کلی بیماری قلبی نیز کاهش می یابد.
به جای چربی های اشباع و ترانس، بیشتر از منابع چربی های غیراشباع مانند روغن زیتون، مغزها، دانه ها و ماهی استفاده کنید.
یک الگوی غذایی قلب دوست بهتر است بر سبزیجات، میوه ها، غلات کامل، حبوبات، مغزها، دانه ها و پروتئین های کم چرب تکیه داشته باشد.
مصرف زیاد نوشیدنی های شیرین، شیرینی ها و مواد غذایی فوق فرآوری شده می تواند به افزایش تری گلیسیرید و ایجاد وضعیت نامطلوب چربی خون کمک کند.
میوه، سبزیجات، غلات کامل و حبوبات انتخاب های مناسب تری برای مصرف روزانه هستند.
مصرف ماهی، به ویژه ماهی های چرب، یکی از راه های دریافت اسیدهای چرب امگا-3 است. امگا-3 بیشتر به دلیل تاثیر آن بر تری گلیسیرید و سلامت قلب اهمیت دارد و نباید آن را صرفا روشی برای افزایش HDL در نظر گرفت.
خواب منظم و کافی بخشی از سلامت قلب و متابولیسم است. خواب ناکافی یا نامنظم با HDL پایین تر و LDL و تری گلیسیرید بالاتر ارتباط دارد.
برای بیشتر بزرگسالان، 7 تا 9 ساعت خواب باکیفیت در شب توصیه می شود.
گاهی گفته می شود مصرف مقدار کمی الکل می تواند HDL را افزایش دهد. اما این به معنای توصیه به مصرف الکل نیست. به دلیل خطرات متعدد سلامتی، شروع مصرف الکل برای بهبود کلسترول توصیه نمی شود.
اگر آزمایش خون شما HDL پایینی نشان می دهد، نباید تمام توجه خود را به افزایش این عدد معطوف کنید. پزشک معمولا مجموعه ای از عوامل مانند LDL، تری گلیسیرید، فشار خون، دیابت، سابقه خانوادگی و سایر عوامل خطر را بررسی می کند.
راهنمای جدید 2026 مدیریت چربی خون بر کاهش LDL و کلسترول غیر-HDL و ارزیابی دقیق تر خطر قلبی عروقی تاکید دارد. در برخی افراد نیز آزمایش های ApoB و Lp(a) می توانند اطلاعات بیشتری درباره خطر بیماری قلبی ارائه کنند.
HDL «خوب» بودن خود را به تنهایی تعیین کننده سلامت قلب نمی کند. مهم تر از بالا بردن یک عدد در آزمایش، داشتن مجموعه ای از عادت های سالم و کنترل عوامل خطر قلبی عروقی است.
اگر آزمایش چربی خون شما غیرطبیعی است، به ویژه اگر LDL یا تری گلیسیرید بالا دارید یا سابقه بیماری قلبی در خانواده وجود دارد، بهتر است برای ارزیابی دقیق تر و تعیین نیاز به درمان با پزشک مشورت کنید.