عصر ایران- در میان خانه های عجیب و متفاوت قرن بیستم، «خانه برنتون» در شهر بولدر ایالت کلرادو آمریکا یکی از نمونه های شاخص معماری آینده نگر به شمار می رود؛ ساختمانی با فرم های منحنی و چندین حجم گنبدی که بیشتر به یک سازه فضایی یا قارچی غول پیکر شباهت دارد تا یک خانه معمولی.
این خانه در سال 1969 توسط چارلز هرتلینگ، معمار آمریکایی، برای دکتر استنلی برنتون و خانواده اش طراحی شد. ساختمان در محله Wonderland Hills و در نزدیکی دریاچه مکسول قرار دارد و امروزه با نام غیررسمی «خانه قارچی» نیز شناخته می شود. نقشه ها و اسناد معماری این پروژه از همان سال 1969 در مجموعه تاریخی کتابخانه کارنگی بولدر نگهداری می شوند.
هرتلینگ در طراحی خانه برنتون به جای استفاده از خطوط صاف و فرم های متعارف، سراغ اشکال ارگانیک رفت. فرم اصلی خانه از چند حجم یا «پاد» منحنی تشکیل شده که به صورت شعاعی در اطراف هسته مرکزی قرار گرفته اند. این سازماندهی علاوه بر ایجاد ظاهر غیرمعمول ساختمان، امکان استفاده بهتر از چشم انداز کوهستانی اطراف را فراهم می کرد.
یکی از جذاب ترین ویژگی های این خانه، شیوه ساخت آن بود. هرتلینگ ابتدا اسکلت و شبکه سازه ای را شکل داد و سپس پلی اورتان به صورت پاششی روی این چارچوب اجرا شد تا پوسته های منحنی و یکپارچه ساختمان شکل بگیرند. نتیجه، معماری ای بود که در آن سازه و فرم ظاهری تا حد زیادی در هم ادغام شده بودند.
ایده اصلی هرتلینگ نیز به اندازه روش ساخت خانه جالب بود. او در دوران خدمت خود در نیروی دریایی آمریکا با پوسته های طبیعی و صدف های چسبیده به بدنه کشتی ها، معروف به «بارناکل»، آشنا شده بود و فرم این موجودات دریایی بعدها به یکی از منابع الهام او برای خانه برنتون تبدیل شد. با این حال، ظاهر نهایی خانه باعث شد بسیاری آن را بیشتر شبیه قارچ، ابر یا حتی یک سفینه فضایی بدانند.
فضای آینده نگر خانه برنتون چندان هم از نگاه هالیوود دور نماند. وودی آلن در سال 1973 از این ساختمان در فیلم علمی تخیلی و کمدی «Sleeper» استفاده کرد؛ فیلمی که داستان آن در آینده ای دور اتفاق می افتد. خانه برنتون در کنار چند ساختمان مدرن دیگر کلرادو، از جمله خانه Sculptured House، به بخشی از فضای بصری آینده نگر فیلم تبدیل شد.
چارلز هرتلینگ در طول فعالیت حرفه ای خود ده ها پروژه در منطقه بولدر و دنور طراحی کرد و بسیاری از آن ها تحت تاثیر معماری ارگانیک قرار داشتند؛ سبکی که تلاش می کرد ساختمان را با محیط طبیعی اطراف آن هماهنگ کند. با این حال، خانه برنتون احتمالا مشهورترین اثر اوست و یکی از نمادهای معماری تجربی اواخر دهه 1960 در کلرادو محسوب می شود.
خانه برنتون امروز نیز به دلیل فرم غیرمعمول و ظاهر به شدت آینده نگر خود، یکی از شناخته شده ترین نمونه های معماری ارگانیک بولدر است؛ ساختمانی که بیش از نیم قرن پس از ساخت، همچنان شبیه تصویری از آینده ای است که معماران دهه 1960 در ذهن خود تصور می کردند.
تنظیم و ترجمه: مازیار دانیالی