عصر ایران - خانواده خرس ها (Ursidae) یکی از تنوع پذیرترین گروه جانداران در میان گوشت خواران و همه چیزخواران خشکی زی است. ابعاد بدن، طول قد در حالت ایستاده و میزان وزن این حیوانات متناسب با اقلیم، رژیم غذایی و دسترسی به منابع انرژی در زیستگاه های مختلف تغییر می کند. بررسی داده های مربوط به ابعاد این حیوانات نشان می دهد که تفاوت جثه میان بزرگ ترین و کوچک ترین عضو این خانواده بسیار چشمگیر است.
در صدر جدول جثه، خرس قطبی (Ursus maritimus) و خرس کودیاک (Ursus arctos middendorffi) قرار دارند. خرس قطبی به عنوان بزرگ ترین گوشت خوار روی خشکی شناخته می شود. طول قد این جاندار در حالت ایستاده روی دو پا به نزدیک ۳ متر می رسد. خرس کودیاک نیز که زیرگونه ای از خرس قهوه ای است، جثه ای کاملا هم تراز با خرس قطبی دارد. تغذیه این دو گونه از منابع پرانرژی مانند چربی فک ها یا ماهی های سالمون پرچرب، زمینه رشد غیرعادی جثه آن ها را فراهم می کند.
خرس گریزلی (Ursus arctos horribilis) و خرس سیاه آمریکایی (Ursus americanus) در رده بعدی جای می گیرند. گریزلی های ساکن مناطق ساحلی به دلیل دسترسی به منابع غذایی غنی تر، جثه بزرگ تری نسبت به گریزلی های بخش های داخلی قاره دارند. خرس سیاه آمریکایی نیز فراوان ترین گونه خرس در قاره آمریکا است که وزن و طول قد آن بسته به فصل سال و دسترسی به غذا نوسان زیادی دارد.
در انتهای این رده بندی، سه گونه پاندای غول پیکر (Ailuropoda melanoleuca)، خرس تنبل (Melursus ursinus) و خرس آفتاب (Helarctos malayanus) قرار دارند. پاندای غول پیکر با وجود رژیم غذایی مبتنی بر گیاه خیزران، جثه ای متوسط دارد. خرس تنبل که بومی شبه قاره هند است، ساختار بدنی متناسب با تغذیه از حشرات و مورچه ها دارد. در نهایت، خرس آفتاب به عنوان کوچک ترین عضو خانواده شناخته می شود که طول قد آن در حالت ایستاده از 1.35 متر تجاوز نمی کند و زیستگاه آن جنگل های استوایی جنوب شرقی آسیا است.
نکته حائز اهمیت در بررسی آمارهای ارائه شده درباره جثه خرس ها این است که مقادیر بالادستی در جداول (مانند وزن 725 کیلوگرم برای خرس قطبی یا 680 کیلوگرم برای خرس کودیاک)، بیانگر حداکثر رکوردهای ثبت شده یا نمونه های استثنایی قبل از خواب زمستانی هستند. میانگین وزن و جثه یک خرس بالغ معمولی در شرایط طبیعی معمولا کمتر از این حد نصاب ها است، زیرا وزن این حیوانات بر اساس فصل، فراوانی غذا و وضعیت بدنی به شدت تغییر می کند. همچنین طول قد ذکر شده برای این جانداران مربوط به زمانی است که حیوان کاملا روی دو پای عقب خود ایستاده باشد.
تنظیم و ترجمه: محمدمهدی حیدرپور