آمریکا با تأیید فروش بیش از ۱۰ هزار کیت بمب هوشمند JDAM-ER به ارزش ۵ میلیارد دلار به عربستان سعودی، گامی مهم در تقویت توان دفاعی این متحد منطقهای برداشت که میتواند معادلات نظامی را دستخوش تغییر کند.
به گزارش گجت نیوز، وزارت امور خارجه آمریکا، فروش بالقوه این بسته تسلیحاتی عظیم را در تاریخ ۴ سپتامبر به کنگره اطلاع داده است. این معامله، یکی از بزرگترین قراردادهای تسلیحات برای یک خریدار خارجی در سالهای اخیر محسوب میشود. شرکت بوئینگ به عنوان پیمانکار اصلی این پروژه، کیتهای هدایت شونده و بمبها را تأمین خواهد کرد. این اقدام، در راستای سیاستهای آمریکا برای تقویت همکاریهای دفاعی با متحدان منطقهای صورت میگیرد.
کیتهای بمب هوشمند JDAM-ER در واقع نسخه برد بلند سیستم مهمات حمله مستقیم مشترک (JDAM) هستند که توسط شرکت بوئینگ و دولت استرالیا توسعه یافتهاند. این کیتها با افزودن بالههای بازشونده پس از رهاسازی، برد پروازی بمبهای هدایتنشده را از حدود ۲۴ کیلومتر به بیش از ۷۲ کیلومتر افزایش میدهند.
این ویژگی به هواپیماها اجازه میدهد تا بمبها را از فاصلهای ایمنتر و دورتر از پدافند هوایی دشمن رها کنند. هر کیت JDAM-ER، یک بمب معمولی را به یک سلاح دقیق هدایتشونده با GPS تبدیل میکند که قادر است هدف را با خطای حدود ۱۲ متری مورد اصابت قرار دهد. این بسته شامل ۵۰۰۴ کیت هدایت KMU-۵۷۲ و ۵۰۰۰ کیت KMU-۵۵۶، به همراه ۵۰۰۴ بمب ۵۰۰ پوندی BLU-۱۱۱ و ۵۰۰۰ بمب ۲۰۰۰ پوندی BLU-۱۱۷ است.
فروش بمب هوشمند JDAM-ER و سایر تسلیحات دقیق به عربستان سعودی همواره با بحث و جدلهایی همراه بوده است. در جریان عملیات نظامی ائتلاف به رهبری عربستان در یمن که از سال ۲۰۱۵ آغاز شد، گزارشهایی مبنی بر کشته شدن غیرنظامیان با استفاده از کیتهای JDAM ساخت آمریکا، انتقاد شدید گروههای حقوق بشری و اعضای کنگره را برانگیخت.
دولت اوباما در دسامبر سال ۲۰۱۶، فروش سیستمهای هدایت دقیق به عربستان را به دلیل این نگرانیها متوقف کرد. اگرچه در سالهای اخیر تلاشهایی برای ممانعت از فروشهای مشابه در کنگره انجام شده، اما تاکنون موفق نبوده است. با این حال، از سال ۲۰۲۲ آتشبس گستردهای در جنگ داخلی یمن برقرار شده و در این اطلاعیه جدید، به موضوع یمن یا هرگونه شرط و شروط مرتبط با آن اشارهای نشده است.
وزارت امور خارجه آمریکا این قرارداد را در چارچوب استاندارد «فروش نظامی خارجی» (Foreign Military Sales) توجیه کرده است. این وزارتخانه اعلام کرده که این معامله از اهداف سیاست خارجی آمریکا حمایت میکند، توانایی عربستان سعودی را برای دفاع از قلمرو خود افزایش میدهد و این کشور را به عنوان یک «متحد اصلی غیرناتو» (Major non-NATO Ally) تقویت خواهد کرد. همچنین این قرارداد تعادل نظامی منطقه را برهم نمیزند و به پرسنل اضافی آمریکایی در عربستان نیاز ندارد.
همانند تمام اطلاعرسانیهای فروش نظامی خارجی، این توافق نیز یک دوره بررسی کنگره را آغاز میکند که طی آن قانونگذاران میتوانند اعتراض خود را اعلام کنند. این اطلاعرسانی به معنای تضمین نهایی شدن فروش یا جدول زمانی مشخص برای تحویل نیست، زیرا بستههای تسلیحاتی پیشین عربستان گاهی به دلیل مخالفت کنگره با تأخیر، کاهش حجم یا توقف مواجه شدهاند.