عصرایران- کبد چرب یا بیماری کبد چرب مرتبط با اختلالات متابولیک (MASLD) زمانی ایجاد می شود که چربی بیش از حد در کبد تجمع پیدا کند. این بیماری در بسیاری از افراد بدون علامت است و معمولا در بررسی های پزشکی و آزمایش های مربوط به کبد یا تصویربرداری شناسایی می شود. در صورت پیشرفت، التهاب و آسیب کبدی می تواند به فیبروز، سیروز و عوارض جدی تر منجر شود.
اگر فرد اضافه وزن یا چاقی دارد، کاهش تدریجی وزن یکی از موثرترین اقدامات برای کاهش چربی کبد است. حتی کاهش حدود 3 تا 5 درصد از وزن بدن می تواند مقدار چربی کبد را کاهش دهد و برای بهبود التهاب و فیبروز، کاهش وزن بیشتری در حدود 7 تا 10 درصد ممکن است لازم باشد. کاهش وزن باید تدریجی باشد، زیرا کاهش وزن سریع و سوءتغذیه می تواند به کبد آسیب بزند.
البته افراد دارای وزن طبیعی نیز ممکن است به کبد چرب مبتلا شوند؛ بنابراین سالم بودن وزن به تنهایی بیماری را رد نمی کند.
الگوی غذایی سالم، به ویژه کاهش مصرف نوشیدنی های شیرین، قندهای افزوده، غذاهای بسیار فرآوری شده و چربی های اشباع و جایگزین کردن آن ها با سبزیجات، میوه کامل، غلات کامل، حبوبات، ماهی، مغزها و چربی های غیراشباع می تواند به کنترل کبد چرب کمک کند. مصرف میوه کامل بهتر از آبمیوه است، زیرا فیبر بیشتری دارد.
ماهی، گردو و برخی دانه ها نیز منابع مناسبی از اسیدهای چرب غیراشباع و امگا 3 هستند. هدف، داشتن یک الگوی غذایی سالم و قابل ادامه است، نه دنبال کردن یک ماده غذایی یا نوشیدنی به عنوان درمان قطعی.
فعالیت بدنی حتی بدون کاهش وزن نیز می تواند برای کبد مفید باشد. پیاده روی تند، دوچرخه سواری، شنا و سایر فعالیت های هوازی در کنار تمرینات قدرتی می توانند به بهبود وضعیت متابولیک و کاهش چربی کبد کمک کنند. برای بسیاری از بزرگسالان، دست کم 150 دقیقه فعالیت بدنی با شدت متوسط در هفته هدف مناسبی است.
چای سبز به عنوان یک نوشیدنی معمولی می تواند بخشی از یک رژیم غذایی سالم باشد، اما شواهد فعلی آن را به عنوان «درمان کبد چرب» معرفی نمی کنند. از طرف دیگر، مکمل ها و عصاره های غلیظ چای سبز با موارد نادری از آسیب کبدی ارتباط داشته اند و ممکن است با بعضی داروها تداخل داشته باشند. بنابراین مصرف چای سبز معمولی با مصرف مکمل عصاره چای سبز یکسان نیست.
برخی مطالعات اولیه درباره زردچوبه یا کورکومین در کبد چرب نتایج امیدوارکننده ای نشان داده اند، اما هنوز شواهد کافی برای معرفی آن ها به عنوان درمان قطعی وجود ندارد. برخی فرآورده های کورکومین با جذب بالا نیز با آسیب کبدی گزارش شده اند.
بنابراین نمی توان زردچوبه، قاصدک، پاپایا، شیرین بیان یا سایر گیاهان را جایگزین درمان و اصلاح سبک زندگی دانست. همچنین مصرف مکمل های گیاهی بدون مشورت با پزشک توصیه نمی شود، زیرا بعضی از این فرآورده ها می توانند به کبد آسیب بزنند یا با داروها تداخل داشته باشند.
آب لیمو یا مقدار معمول سرکه سیب می تواند در رژیم غذایی افراد سالم وجود داشته باشد، اما شواهد کافی وجود ندارد که نشان دهد نوشیدن ترکیب های خاصی از این مواد، کبد چرب را درمان می کند یا چربی کبد را از بین می برد. بنابراین مصرف روزانه سرکه سیب همراه عسل یا نوشیدن چند نوبت آب لیمو نباید به عنوان درمان کبد چرب معرفی شود.
کبد چرب اغلب با اضافه وزن، مقاومت به انسولین، دیابت نوع 2، چربی خون بالا و سایر مشکلات متابولیک همراه است. به همین دلیل، کنترل قند خون، فشار خون، چربی خون و وزن نیز بخش مهمی از مراقبت از افراد مبتلا به کبد چرب است.
در نهایت، هیچ نوشیدنی یا ماده غذایی خاصی جایگزین تشخیص و پیگیری پزشکی نمی شود. اگر کبد چرب در آزمایش یا سونوگرافی تشخیص داده شده است، برای ارزیابی شدت بیماری و تعیین برنامه مناسب تغذیه، فعالیت بدنی و درمان با پزشک مشورت کنید.