عصر ایران؛ مجله تصویری سلاح- در اعماق اقیانوس، جایی که فشار آب به اندازه ای زیاد است که حضور انسان و حتی بسیاری از تجهیزات معمولی دشوار می شود، نسل جدیدی از وسایل زیرسطحی در حال تغییر دادن شیوه اکتشاف و عملیات دریایی هستند. یکی از نمونه های قابل توجه در این حوزه، Dive-LD است؛ یک وسیله زیرسطحی خودران که می تواند بدون حضور خدمه، برای روزها در زیر آب حرکت کند و حتی به عمق 6000 متری اقیانوس برسد.
Dive-LD ابتدا توسط شرکت Dive Technologies توسعه پیدا کرد؛ شرکتی که در سال 2022 توسط Anduril خریداری شد. این وسیله از ابتدا با تمرکز بر یک ایده مشخص طراحی شده بود: ساخت یک پلتفرم زیرآبی که بتواند ماموریت های مختلف را بدون نیاز به تغییر اساسی در بدنه یا سامانه های اصلی انجام دهد.
طول Dive-LD حدود 5.8 متر و قطر آن حدود 1.2 متر است. شرکت سازنده حداکثر عمق عملیاتی آن را 6000 متر و حداکثر ماندگاری آن در یک ماموریت را حدود 10 روز اعلام کرده است. این ویژگی ها باعث می شوند Dive-LD بیشتر از یک «پهپاد زیرآبی» معمولی، به یک پلتفرم خودران برای ماموریت های طولانی و عمیق تبدیل شود.
یکی از مهم ترین ویژگی های Dive-LD، معماری ماژولار آن است. فضای قابل توجهی برای نصب محموله و حسگر در اختیار اپراتورها قرار دارد و می توان بسته به نوع ماموریت، تجهیزات متفاوتی را روی آن نصب کرد. این موضوع اجازه می دهد یک وسیله واحد برای ماموریت های مختلف مورد استفاده قرار گیرد.
این حسگرها می توانند شامل سونار اسکن جانبی، سونار دهانه ترکیبی، پروفایلر بستر دریا، اکو ساندر چندپرتویی، مغناطیس سنج و دوربین باشند. در نتیجه Dive-LD می تواند تصویری دقیق از کف اقیانوس تهیه کند و برای شناسایی عوارض، بررسی زیرساخت های دریایی و جمع آوری داده های محیطی مورد استفاده قرار گیرد.
Dive-LD برای حرکت از پیشرانه الکتریکی Direct Drive استفاده می کند. این معماری علاوه بر افزایش بهره وری، می تواند به کاهش صدای تولیدشده توسط سامانه پیشران کمک کند؛ موضوعی که در عملیات زیرسطحی اهمیت زیادی دارد.
نکته مهم تر، خودران بودن وسیله است. Dive-LD می تواند ماموریت خود را با دخالت محدود انسان انجام دهد؛ یعنی پس از برنامه ریزی و استقرار، مسیر و وظایف تعریف شده را دنبال کند و داده های مورد نیاز را جمع آوری کند. این قابلیت در محیطی مانند اعماق اقیانوس اهمیت زیادی دارد، زیرا برقراری ارتباط دائمی با یک وسیله زیر آب بسیار دشوار است.
کاربردهای Dive-LD فقط به حوزه نظامی محدود نمی شود. در بخش غیرنظامی، این وسیله می تواند برای نقشه برداری هیدروگرافیک، بررسی خطوط لوله و کابل های زیردریایی، شناسایی ذخایر معدنی و پایش محیط زیست دریایی مورد استفاده قرار گیرد.
اما بخش نظامی یکی از مهم ترین حوزه های توسعه آن است. Anduril، Dive-LD را برای ماموریت هایی مانند اطلاعات، شناسایی و نظارت، آماده سازی محیط عملیاتی، مقابله با مین های دریایی و استقرار دقیق محموله ها معرفی کرده است.
در سال 2024 نیز واحد نوآوری دفاعی آمریکا (DIU) شرکت Anduril و خانواده Dive را برای نمونه سازی قابلیت های طولانی مدت و توزیع شده در حوزه عملیات زیرسطحی انتخاب کرد. در جریان آزمایش ها، موقعیت Dive-LD از طریق سامانه نرم افزاری Lattice در اختیار اپراتورها قرار گرفت و امکان نظارت و مدیریت از راه دور ماموریت به نمایش گذاشته شد.
در سال 2025 نیز نخستین Dive-LD به نیروی دریایی آمریکا تحویل داده شد تا در برنامه های مربوط به وسایل زیرسطحی بدون سرنشین مورد استفاده قرار گیرد.
شاید مهم ترین ویژگی Dive-LD نه سرعت یا اندازه، بلکه ترکیب عمق زیاد، ماندگاری طولانی، خودران بودن و قابلیت تغییر ماموریت باشد.
یک وسیله 5.8 متری که می تواند تا عمق 6000 متری پایین برود، حدود 10 روز در ماموریت باقی بماند و مجموعه ای از حسگرها را با خود حمل کند، می تواند بخش قابل توجهی از کارهایی را انجام دهد که پیش از این به کشتی های بزرگ، تجهیزات تخصصی و حضور انسان نیاز داشتند.
Dive-LD همچنین نشان دهنده یک تغییر مهم در فناوری دریایی است: حرکت از زیردریایی های بزرگ و سرنشین دار به سمت ناوگانی از سامانه های کوچک تر، خودران و قابل برنامه ریزی که می توانند برای مدت طولانی در محیط زیر آب فعالیت کنند.