بازار سرمایه ایران در یک سال گذشته دورهای متفاوت و پرنوسان را پشت سر گذاشته است؛ دورهای که در آن، صندوقهای سهامی اهرمی به دلیل ماهیت خاص خود توانستند توجه بخش بزرگی از سرمایهگذاران را جلب کنند. اهرم مالی این صندوقها باعث میشود که در شرایط مساعد بازار، امکان کسب بازدهی بالاتری نسبت به سایر صندوقهای سرمایهگذاری فراهم کنند. البته این ویژگی یک روی دیگر نیز دارد و در زمان افت بازار، میتواند نوسانات و ریسک سرمایهگذاری را افزایش دهد.
در میان صندوقهای اهرمی بازار، نام دوایکس در بررسی عملکرد یکسال اخیر بیش از دیگران دیده میشود. مقایسه دادههای منتشرشده در منابع مختلف نشان میدهد که صندوق اهرمی دوایکس در بازه یک ساله مورد بررسی بهترین عملکرد را در میان صندوقهای اهرمی ثبت کرده و طبق داده های سایت فیپیران در یکسال گذشته 575 درصد بازدهی داشته در جایگاه نخست قرار گرفته است.
موفقیت یک صندوق اهرمی تنها به وجود ضریب اهرم وابسته نیست. تقریباً همه صندوقهای این گروه از سازوکاری استفاده میکنند که میتواند بازدهی سرمایهگذاران را در شرایط مناسب بازار تقویت کند، اما تفاوت اصلی در کیفیت مدیریت داراییها، ترکیب پرتفوی، زمانبندی تصمیمهای سرمایهگذاری و نحوه استفاده از ظرفیت اهرمی شکل میگیرد. بررسیهای منتشرشده درباره عملکرد دوایکس نشان میدهد که این صندوق توانسته در بازههای زمانی مختلف، از جمله دورههای کوتاهمدت و بلندمدت، بالاترین بازدهی را داشته باشد.
یکی از عوامل مهم در این عملکرد، انتخاب ترکیبی از سهام بزرگ و صنایع اثرگذار بازار بوده است. ترکیب مناسب داراییها میتواند در بازار صعودی نقش مهمی در افزایش بازدهی داشته باشد. در واقع، مدیر یک صندوق اهرمی تنها با افزایش میزان ریسک نمیتواند عملکرد بهتری ایجاد کند؛ هنر اصلی در انتخاب داراییهایی است که بتوانند از روندهای مثبت بازار بهره بیشتری ببرند.
عامل دیگر، مدیریت فعال پرتفوی است. بازار سرمایه ایران بهسرعت تحت تأثیر متغیرهای اقتصادی، سیاسی و صنعتی قرار میگیرد و یک ترکیب ثابت از سهام لزوماً در تمام شرایط بهترین نتیجه را ایجاد نمیکند. بنابراین، توانایی مدیر صندوق در تنظیم ترکیب داراییها و واکنش به تغییر شرایط بازار، میتواند یکی از دلایل اختلاف عملکرد میان صندوقهای اهرمی باشد.
در بازه زمانی یک سالهی منتهی به 16 شهریور 1405 صندوق اهرمی دوایکس کیان بر اساس دادههای سایت رهآورد، بازدهی 489.89 درصدی را ثبت کرده است. این در حالی است که رتبه دوم بازدهی در صندوقهای اهرمی متعلق به صندوق نارنج اهرم با بازدهی 352.86 درصدی است. با توجه به این اعداد میتوان دریافت که صندوق دوایکس حدودا 137 واحد درصد بازدهی بالاتری نسبت به صندوق دوم داشته است.
سایت فیپیران یکی از سایتهای مرجع برای بررسی بازدهی صندوقهای سرمایهگذاری از جمله صندوقهای اهرمی است. این سایت بازدهی صندوقها را بر اساس خالص ارزش داراییهای صندوق بررسی میکند. بر اساس دادههای این سایت، صندوق اهرمی دوایکس کیان در بازه زمانی یک ساله منتهی به 16 شهریور 1405 بیش از 575 درصد بازدهی کسب کرده است. این در حالی است که صندوق اهرمی نارنج در این بازه زمانی یک ساله سود 460 درصدی را تجربه کرده است.
صندوقهای اهرمی ابزار مناسبی برای همه سرمایهگذاران نیستند. مهمترین ویژگی این صندوقها، امکان کسب بازدهی بیشتر در شرایط صعودی بازار است، اما همین ویژگی میتواند در دورههای نزولی به افزایش نوسان و ریسک منجر شود. این صندوقها میتوانند برای سرمایهگذارانی مناسب باشند که دید نسبتاً خوبی نسبت به بازار سهام دارند، توانایی پذیرش نوسانهای شدید را دارند و سرمایهای را وارد بازار میکنند که در کوتاهمدت به آن نیاز فوری ندارند.
سرمایهگذاران کوتاهمدت و معاملهگران فعال نیز ممکن است از صندوقهای اهرمی استفاده کنند، اما این گروه باید توجه بیشتری به شرایط بازار، روند قیمت، NAV و میزان حباب واحدهای صندوق داشته باشند. در مقابل، افرادی که تحمل زیان و نوسان بالایی ندارند یا به دنبال درآمد ثابت و قابل پیشبینی هستند، بهتر است با احتیاط بیشتری به سراغ صندوقهای اهرمی بروند.
صندوقهای اهرمی در دستهی صندوقهای قابل معامله در بورس هستند. یعنی برای سرمایهگذاری در این صندوقها باید همانند خرید مستقیم سهام در بازار اوراق بهادار عمل کرد. برای این کار، سرمایهگذاران ابتدا باید در سامانهی سجام ثبت نام کنند و تمام مراحل احراز هویت را انجام دهند.
در مرحلهی بعد، سرمایهگذاران باید کد بورسی دریافت کنند. برای دریافت کد بورسی، سرمایهگذار باید در یک کارگزاری ثبت نام کند. در نهایت، برای خرید واحدهای صندوق اهرمی سرمایهگذاران وارد پنل کارگزاری خود میشوند و نماد صندوق مورد نظر را جستجو میکنند. سپس به اندازهی پولی که دارند در صندوق اهرمی سرمایهگذاری میکنند.