پوست صورت یکی از مهمترین بخشهای چهره است و وقتی رطوبت طبیعی خود را از دست میدهد، خیلی زود میتواند ظاهر متفاوتی پیدا کند. خشکی پوست ممکن است باعث شود صورت کدر، خسته و بیروح به نظر برسد و لطافت همیشگی خود را از دست بدهد. اگر مدتی است که دیگر پوستتان شادابی گذشته را ندارد و هنگام لمس، زبری یا کشیدگی آن را احساس میکنید، وقت آن رسیده که بیشتر به وضعیت پوست خود توجه کنید. در این مطلب قصد داریم ضمن بررسی علت خشکی پوست صورت، به معرفی راهکارهایی برای درمان آن بپردازیم.
علائم خشکی پوست در صورت، با توجه به سن، رنگ پوست، وضعیت سلامتی و محیط زندگی فرد متفاوت است. با این حال، از بارزترین علائم این مشکل میتوان به موارد زیر اشاره کرد:
احساس خارش و کشیدگی در پوست
پوسته پوسته شدن از خفیف تا شدید
احساس زبر بودن پوست
ایجاد خطوط ریز و ترک پوستی عمیق
در پوستهای سفید، تغییر رنگ به قرمز و در پوستهای تیره، تغییر رنگ به خاکستری
خشکی صورت عارضهای است که به دلیل از دست رفتن رطوبت و چربی طبیعی پوست، در افراد مختلف به صورت حاد یا مزمن بروز میکند. این مشکل در اکثر موارد به صورت موقتی و فصلی ایجاد میشود، اما برخی افراد هم ممکن است در تمام طول سال با آن درگیر باشند.
البته در فصول سرد و هوای سرد و خشک، به دلیل آنکه دما کاهش پیدا میکند و رطوبت هوا کم میشود، احتمال بروز آن بیشتر است. مواردی همچون قرار گرفتن در زیر نور آفتاب، شنا کردن در آب کلردار، کم آبی پوست و حتی گاهی تغییر محل زندگی میتوانند زمینه بروز خشکی پوست صورت را افزایش دهند.
یکی از دلایل رایج خشکی پوست صورت، شستوشوی بیش از حد یا استفاده از محصولات پاککنندهای است که چربی طبیعی پوست را بیش از اندازه از بین میبرند. صابونهای قوی، شویندههای نامناسب و حتی اسکراب یا لایهبرداری بیش از حد میتوانند سد محافظ پوست را تضعیف کنند و باعث از دست رفتن رطوبت آن شوند.
توصیه میشود برای شستن پوست خشک از آب ولرم همراه با شویندههای ملایم و فاقد الکل استفاده کنید. بلافاصله بعد از خشک کردن صورت نیز از یک مرطوب کننده یا آبرسان مناسب مانند آبرسان سیمپل برای پوست خشک کمک بگیرید تا رطوبت به اندازه کافی حفظ شود.
هوای سرد، خشک یا همراه با باد میتواند رطوبت پوست را کمتر کند. این مشکل در فصلهای سرد بیشتر دیده میشود؛ زیرا استفاده مداوم از وسایل گرمایشی با کاهش رطوبت هوای داخل خانه، رطوبت لایههای مختلف پوست را نیز کاهش میدهد و در نتیجه، خشکی پوست را تشدید میکند.
برای این منظور، بهتر است در فصل سرما جهت جلوگیری از خشکی صورت، با استفاده از محصولات مراقبتی مناسب، مانع از کاهش رطوبت پوست شد. حتی بسیاری از افراد در فصول سرد سال با مشکل خشکی لب نیز مواجه میشوند که برای رهایی از این مشکل، استفاده از یک بالم لب باکیفیت کمک کننده خواهد بود.
دیگر علت خشکی پوست صورت که شاید کمتر به آن توجه شود، افزایش سن است. با بالا رفتن سن، پوست به تدریج نازکتر میشود و غدد چربی نیز چربی طبیعی کمتری تولید میکنند. در نتیجه، توانایی پوست برای حفظ رطوبت کاهش پیدا میکند و خشکی، زبری و حساسیت بیشتر میشود. باید گفت که افراد بالای ۴۰ سال بیشتر در معرض خشکی پوست قرار دارند. همچنین بیماریهایی همچون دیابت که در افراد سالخورده رایجتر هستند، میزان خشکی صورت را افزایش میدهند.
از طرفی، روند تولید کلاژن در سنین بالا کاهش پیدا میکند که این موضوع هم میتواند در خشکی پوست موثر باشد. به همین منظور، استفاده از یک سرم آبرسان همچون آبرسان کوزارکس که کلاژن ساز است و سبب افزایش حالت ارتجاعی پوست میشود، نقش بسیار مهمی برای پوست این سنین دارد.
قرار گرفتن مداوم در معرض نور خورشید میتواند به ساختار و سد محافظ پوست آسیب وارد کند و در طول زمان به خشکی و دیگر تغییرات پوستی منجر شود. به همین دلیل، محافظت روزانه از پوست در برابر اشعه UV تنها برای پیشگیری از لک و پیری زودرس نیست و بخشی از روتین مراقبت از پوست خشک نیز محسوب میشود.
کمبود آب بدن میتواند روی وضعیت پوست تاثیر بگذارد و در شرایطی باعث شود پوست خشکتر به نظر برسد. البته، خشکی پوست همیشه ناشی از کمآبی بدن نیست و نباید تمام موارد خشکی صورت را به کمبود مایعات نسبت داد. به همین منظور، در کنار نوشیدن کافی آب، به مراقبت صحیح از پوست نیز توجه داشته باشید.
وضعیت تغذیه نیز میتواند در سلامت پوست نقش داشته باشد و کمبود برخی مواد مغذی ممکن است خود را با تغییرات پوستی نشان دهد. به عنوان مثال، کمبود ویتامینهای گروه B به خصوص B7، در ایجاد خشکی پوست تاثیر زیادی دارد. ویتامین B7 در حفظ سلامت پوست و مو بسیار موثر است و چنانچه میزان آن در بدن کاهش یابد، خشکی صورت و پوسته شدن آن بروز میکند. البته اگر خشکی، شدید یا طولانیمدت باشد و همزمان علائم دیگری نیز مشاهده شوند، بررسی وضعیت تغذیهای با نظر پزشک منطقیتر است.
گاهی خشکی پوست تنها یک مشکل ساده نیست و میتواند با بیماریهای پوستی همراه باشد. اگزما، پسوریازیس و برخی انواع درماتیت میتوانند به سد محافظ پوست آسیب برسانند و باعث از دست رفتن رطوبت، خشکی، پوستهریزی، خارش و التهاب شوند.
در بعضی موارد، خشکی مداوم پوست میتواند با مشکلاتی مانند کمکاری تیروئید، دیابت یا سوءتغذیه ارتباط داشته باشد. همچنین برخی داروها و درمانهای پزشکی نیز ممکن است به عنوان عارضه جانبی باعث خشکی پوست شوند.
خشکی صورت جزو رایجترین مشکلات پوستی است که افراد زیادی آن را تجربه میکنند، اما در بسیاری از موارد این وضعیت جدی نیست و با استفاده از چند روش ساده و خانگی میتوان از بروز آن جلوگیری کرد.
به عنوان مثال، کاهش دادن زمان استحمام، استفاده نکردن از آب داغ، استفاده مداوم از ضد آفتاب، نوشیدن کافی آب، مصرف میوه و سبزیجات و رعایت یک رژیم غذایی سالم همگی از مواردی هستند که به کاهش خشکی صورت کمک میکنند. البته، اگر با وجود رعایت نکات فوق همچنان با این مشکل روبهرو هستید، بهتر است برای درمان خشکی پوست صورت از یک متخصص کمک بگیرید.
شاید برایتان سوال باشد که در درمان خشکی پوست، چه زمانی باید به پزشک مراجعه کنیم؟ اگر خشکی شدید باشد، مدت زیادی ادامه پیدا کند یا با قرمزی، خارش، التهاب و پوستهریزی همراه شود، ممکن است با یک بیماری پوستی مانند اگزما یا پسوریازیس مرتبط باشد. در چنین شرایطی، پزشک پس از بررسی پوست و تشخیص علت، در صورت نیاز داروی مناسب را تجویز میکند. در صورت ایجاد خشکی همراه با التهاب و بیماریهایی مانند اگزما، پزشک ممکن است داروهای موضعی مانند کورتیکواستروئیدها یا مهارکنندههای موضعی کلسینورین مانند تاکرولیموس و پیمکرولیموس را توصیه کند.
خشکی پوست صورت همیشه به یک دلیل مشخص ایجاد نمیشود و گاهی ترکیبی از عوامل مختلف در بروز آن نقش دارد. به همین دلیل، پیدا کردن عامل اصلی و رسیدگی متناسب با آن، نتیجه بهتری نسبت به درمانهای خودسرانه خواهد داشت. در موارد خفیف، مراقبت منظم میتواند کافی باشد، اما در صورت بروز خشکی شدید یا طولانیمدت، مراجعه به متخصص پوست کمک میکند علت دقیق مشخص شود و درمان مناسب صورت گیرد.