پژوهشگران دانشگاه متروپولیتن اوساکا به سرپرستی هیروآکی کانئوچی از دانشکده تحصیلات تکمیلی علوم زندگی و بومشناسی انسانی ارتباط میان سطح فولات یا ویتامین ب۹ (B۹) و ویتامین ب۱۲ (B۱۲) بر میزان خستگی و انگیزه را بررسی کردند.
به گزارش ایسنا، فولات و ویتامین ب۱۲ برای تولید گلبولهای قرمز سالم، عملکرد طبیعی اعصاب و تولید «دیانای» ضروری هستند. این دو ویتامین همچنین به بدن در تنظیم سطح هموسیستئین کمک میکنند، مادهای که بهطور طبیعی در خون وجود دارد و در صورت دریافت ناکافی فولات یا ویتامین ب۱۲، ممکن است سطح آن افزایش یابد.
سطح بالای هموسیستئین سالهاست به دلیل ارتباط آن با برخی مشکلات سلامت، ازجمله بیماریهای قلبی و عروقی، مورد توجه پژوهشگران قرار دارد. پژوهشگران ژاپنی در این بررسی تلاش کردند مشخص کنند آیا این ماده میتواند با میزان خستگی و انگیزه افراد نیز ارتباط داشته باشد یا خیر.
در این پژوهش حدود ۶۰۰ بزرگسال سالم در ژاپن شرکت کردند. پژوهشگران با استفاده از نمونههای خون، سطح هموسیستئین، فولات و ویتامین ب۱۲ را اندازهگیری کردند. شرکتکنندگان نیز به پرسشهایی درباره خستگی جسمی، خستگی ذهنی و میزان انگیزه خود پاسخ دادند.
پژوهشگران همچنین عواملی مانند سن، خواب، میزان کار و عادات غذایی را که میتوانند بر خستگی تاثیر بگذارند، در نظر گرفتند تا ارتباط میان شاخصهای خونی و خستگی را با دقت بیشتری بررسی کنند. نتایج نشان داد افراد با سطح هموسیستئین بالاتر، معمولا سطح فولات و ویتامین ب۱۲ پایینتری داشتند؛ این ارتباط در مردان و زنان مشاهده شد.
با این حال، ارتباط میان هموسیستئین و احساس خستگی و انگیزه در مردان و زنان متفاوت بود. در مردان، سطح بالاتر هموسیستئین با خستگی جسمی بیشتر ارتباط داشت، در حالی که در زنان این عامل ارتباط بیشتری با کاهش انگیزه داشت.
پژوهشگران تاکید کردند این یافتهها به معنای آن نیست که کمبود فولات یا ویتامین ب۱۲ علت همه موارد خستگی است. خستگی میتواند دلایل مختلفی داشته باشد که ازجمله میتوان به کمبود خواب، استرس، عفونت، کمخونی، مشکلات تیروئیدی، برخی مشکلات سلامت روان و دیگر بیماریها اشاره کرد.
نتایج این پژوهش همچنین نمیتواند ثابت کند که پایین بودن سطح فولات یا ویتامین ب۱۲ بهطور مستقیم باعث خستگی یا کاهش انگیزه شده است. یافتهها تنها وجود یک ارتباط را نشان میدهند و عوامل زیستی یا سبک زندگی دیگری نیز ممکن است در این ارتباط نقش داشته باشند.
با این حال، یافتههای این پژوهش احتمال میدهد دریافت ناکافی این ویتامینها، با توجه به نقش آنها در تولید سلولهای خونی، عملکرد دستگاه عصبی و دیگر فرایندهای اساسی بدن، بتواند بر انرژی جسمی و ذهنی تاثیر بگذارد.
فولات بهطور طبیعی در مواد غذایی مانند سبزیها با برگ سبز، لوبیا، عدس، نخودفرنگی و مرکبات وجود دارد. برخی نانها و غلات نیز با اسیدفولیک، یکی از شکلهای ویتامین ب۹، غنی میشوند.
ویتامین ب۱۲ عمدتا در مواد غذایی حیوانی مانند گوشت، ماهی، تخممرغ، محصولات لبنی و همچنین برخی مواد غذایی غنی شده یافت میشود. افرادی که مقدار کمی غذای حیوانی مصرف میکنند یا این مواد غذایی را مصرف نمیکنند، باید توجه بیشتری به دریافت ویتامین ب۱۲ داشته باشند.
با این حال، مصرف مقادیر زیاد مکملهای ویتامینی همیشه راهحل مناسبی برای خستگی نیست. افرادی که بهطور مداوم یا بدون دلیل مشخص احساس خستگی میکنند، بهتر است با متخصص سلامت مشورت کنند تا علاوه بر کمبودهای تغذیهای، سایر علتهای احتمالی نیز بررسی شود.
این پژوهش از آن جهت اهمیت دارد که شرکتکنندگان آن افراد سالم بودند و به دلیل ابتلا به بیماری خاصی انتخاب نشده بودند. یافتهها نشان میدهد تفاوت در وضعیت تغذیهای و ترکیبات خون ممکن است حتی پیش از بروز بیماری آشکار، با احساس سلامت و وضعیت روزمره افراد ارتباط داشته باشد.
از آنجا که این پژوهش روی بزرگسالان ژاپنی انجام شده است، برای بررسی اینکه آیا همین الگو در کشورهای دیگر و جمعیتهای متفاوت نیز وجود دارد، به پژوهشهای بیشتری نیاز است. همچنین پژوهشهای آینده باید مشخص کنند آیا افزایش سطح فولات یا ویتامین ب۱۲ میتواند خستگی را کاهش دهد یا انگیزه را بهبود بخشد.
سایت نوریج گزارش کرد، این یافتهها بار دیگر اهمیت تغذیه متعادل را نشان میدهد. خواب و استرس همچنان از عوامل مهم خستگی هستند اما دریافت کافی مواد مغذی نیز ممکن است در حفظ انرژی جسمی و ذهنی روزمره نقش داشته باشد.
نتایج این پژوهش در نشریه Nutrients منتشر شده است.