عصرایران- گل مژه و شالازیون هر دو می توانند به شکل یک توده در پلک ظاهر شوند و گاهی با یکدیگر اشتباه گرفته می شوند. با این حال، علت و ویژگی های آن ها یکسان نیست. گل مژه معمولا یک التهاب دردناک در نزدیکی لبه پلک است که ممکن است با عفونت همراه باشد، در حالی که شالازیون معمولا در اثر مسدود شدن یکی از غدد چربی پلک ایجاد می شود و اغلب درد کمتری دارد.
گل مژه یا هوردئولوم، توده ای حساس و معمولا دردناک است که در لبه پلک شکل می گیرد. بعضی گل مژه ها با عفونت باکتریایی، به ویژه باکتری استافیلوکوک، همراه هستند. قرمزی، تورم، درد و حساسیت در محل از علائم شایع آن محسوب می شوند.
گل مژه معمولا طی چند روز تا چند هفته بهبود پیدا می کند و در بسیاری از موارد به درمان خاصی نیاز ندارد.
شالازیون معمولا به دلیل مسدود شدن غدد میبومین در پلک ایجاد می شود. این غدد ماده چربی تولید می کنند که بخشی از لایه اشکی چشم را تشکیل می دهد. وقتی مجرای یکی از این غدد مسدود شود، مواد ترشح شده در بافت پلک تجمع پیدا کرده و یک توده ایجاد می کنند.
شالازیون معمولا از گل مژه درد کمتری دارد و ممکن است در قسمت داخلی یا میانی پلک احساس شود. گاهی نیز آن قدر بزرگ می شود که با فشار روی قرنیه، باعث تاری دید شود.
گل مژه معمولا دردناک، حساس و نزدیک لبه پلک است و ممکن است با عفونت همراه باشد. شالازیون بیشتر به شکل یک توده سفت تر در داخل پلک ظاهر می شود و معمولا درد قابل توجهی ندارد.
با این حال، ظاهر این دو مشکل همیشه کاملا مشخص نیست و تشخیص دقیق، به ویژه در موارد طولانی یا عودکننده، بهتر است توسط پزشک انجام شود.
یکی از اقدامات اولیه برای هر دو وضعیت، استفاده از کمپرس گرم روی پلک بسته است. یک پارچه تمیز را با آب گرم، نه داغ، مرطوب کنید و برای حدود 5 تا 10 دقیقه روی پلک قرار دهید. می توان این کار را چند بار در روز تکرار کرد.
گرما می تواند به باز شدن ترشحات غدد پلک و تخلیه طبیعی آن ها کمک کند. در بسیاری از موارد، گل مژه یا شالازیون بدون مداخله بیشتر برطرف می شود.
خیر، آنتی بیوتیک درمان معمول همه گل مژه ها و شالازیون ها نیست. از آنجا که شالازیون معمولا ناشی از عفونت باکتریایی نیست، آنتی بیوتیک نیز معمولا برای درمان مستقیم آن کاربردی ندارد.
اگر عفونت به بافت های اطراف پلک گسترش پیدا کرده باشد یا پزشک شرایط خاصی را تشخیص دهد، ممکن است درمان دارویی تجویز شود. استفاده خودسرانه از قطره یا پماد آنتی بیوتیک توصیه نمی شود.
فشار دادن، سوراخ کردن یا تلاش برای تخلیه گل مژه یا شالازیون در خانه می تواند باعث آسیب به پلک و گسترش التهاب یا عفونت شود. به ویژه نزدیک کردن سوزن یا اشیای نوک تیز به چشم می تواند خطرناک باشد.
اگر توده با وجود درمان های ساده باقی بماند یا بزرگ شود، پزشک می تواند در صورت نیاز روش های مناسب تخلیه یا درمان را انجام دهد.
اگر توده پلک پس از چند هفته برطرف نشود، به طور مکرر عود کند، بسیار بزرگ یا دردناک شود، باعث اختلال بینایی شود یا قرمزی و تورم به اطراف چشم گسترش پیدا کند، بهتر است توسط پزشک معاینه شود.
همچنین در صورت درد شدید چشم، کاهش بینایی، تب یا تورم قابل توجه اطراف چشم، مراجعه پزشکی اهمیت بیشتری دارد.
لمس و مالش مکرر چشم ها می تواند التهاب پلک را تشدید کند. شستن دست ها پیش از لمس چشم، تمیز نگه داشتن لبه پلک ها و پاک کردن آرایش چشم پیش از خواب می تواند به حفظ بهداشت پلک کمک کند.
افرادی که به طور مکرر دچار شالازیون یا گل مژه می شوند ممکن است به بیماری هایی مانند بلفاریت یا اختلال عملکرد غدد میبومین نیز مبتلا باشند. در این شرایط، درمان عامل زمینه ای می تواند به کاهش عود کمک کند.
گل مژه و شالازیون در بیشتر موارد مشکلات شایعی هستند و بدون عارضه جدی برطرف می شوند. با این حال، توده های ماندگار، عودکننده یا همراه با تغییر بینایی باید توسط چشم پزشک بررسی شوند.