راز بوگاتی آویو ۸C؛ داستانی درباره آغاز موتورهای هشت‌سیلندر بوگاتی (+تصاویر)

عصر ایران - بوگاتی دیاتو آویو ۸C مدل ۱۹۲۴ یکی از خودروهای منحصربه‌فرد تاریخ بوگاتی است؛ خودرویی که بخش قابل‌توجهی از قطعات اصلی آن حفظ شده و داستان شکل‌گیری، پنهان ماندن و بازسازی آن به چند دهه از تاریخ صنعت خودرو و هوانوردی بازمی‌گردد.

این خودرو نخستین بار در شماره اول مجله «مگنتو» معرفی شد. بخش مهمی از داستان آن به موتوری ۱۴.۵ لیتری مربوط می‌شود که توان تولید ۲۵۰ اسب‌بخار در دور موتور ۲۱۶۰ دور بر دقیقه را دارد.

این موتور از نظر ابعاد و قدرت، رقیبی برای فیات معروف «بیست تورین» به شمار می‌رفت؛ خودرویی که به موتور بسیار بزرگ خود شهرت داشت.

آغاز داستان با رولان گاروس

داستان این پیشرانه به خلبان فرانسوی رولان گاروس بازمی‌گردد. او در سال ۱۹۱۳ با یک هواپیمای تک‌موتوره موران-سولنیه، نخستین پرواز بدون توقف بر فراز دریای مدیترانه را انجام داد.

گاروس از طریق مالکیت یک بوگاتی Type 18 مدل ۱۹۱۳ با اتوره بوگاتی آشنا شده بود. این خودرو به موتور چهارسیلندر پنج لیتری مجهز بود که نیروی آن از طریق دو زنجیر قدرتمند به چرخ‌های عقب منتقل می‌شد.

پس از موفقیت پرواز بر فراز مدیترانه، گاروس به اتوره بوگاتی گفت که قصد دارد پرواز بر فراز اقیانوس اطلس را نیز انجام دهد. بوگاتی از این ایده استقبال کرد و این دو تلاش کردند مشکلات فنی آن را برطرف کنند؛ گاروس روی هواپیما و بوگاتی روی موتور کار می‌کرد.

با آغاز جنگ جهانی اول، این پروژه متوقف شد. گاروس نیز در ۵ اکتبر ۱۹۱۸، تنها یک روز پیش از ۳۰ سالگی، سرنگون شد و جان باخت.

تولد موتور آویو ۸C

در سال ۱۹۱۵، اتوره بوگاتی با ستوان آرماند دو گرامون، دوک دو گیش، آشنا شد. او در آن زمان به بخش فنی هوانوردی دولت فرانسه، موسوم به STAé، پیوسته بود.

بوگاتی به آزمایشگاهی در پاریس دعوت شد و در آنجا با کمک گاروس، طراحی یک موتور هشت‌سیلندر را آغاز کرد. این موتور از اتصال دو بلوک چهارسیلندر بزرگ‌شده از موتورهای پنج لیتری سبک Type 18 شکل گرفت.

این پروژه نخستین تجربه بوگاتی در ساخت یک موتور هشت‌سیلندر خطی با میل‌سوپاپ بالاسری بود. موتور جدید دارای قطر سیلندر ۱۲۰ میلی‌متر و کورس ۱۶۰ میلی‌متر بود و حجم آن به ۱۴.۵ لیتر می‌رسید.

این پیشرانه توان ۲۵۰ اسب‌بخار در دور موتور ۲۱۶۰ دور بر دقیقه تولید می‌کرد. هر مجموعه چهارسیلندر از فولاد ساخته شده و دارای مجاری آب داخلی بود.

این طراحی بعدها به الگویی مهم برای موتورهای هشت‌سیلندر خطی بوگاتی تبدیل شد؛ پیشرانه‌هایی که در خودروهای گرندپری این شرکت و بعدها در بوگاتی رویال نیز مورد استفاده قرار گرفتند.

ارتباط بوگاتی با دیاتو

توسعه این موتور در ادامه با شرکت ایتالیایی دیاتو پیوند خورد. اتوره بوگاتی و پیترو دیاتو، بنیان‌گذار شرکت دیاتو، سال‌ها با یکدیگر همکاری داشتند و در زمینه توسعه موتور و خودرو پروژه‌های مشترکی را دنبال می‌کردند.

دیا‌تو با مجوز، خودروهای Brescia Bugatti را تولید می‌کرد و بوگاتی نیز از امکانات این شرکت برای توسعه و آزمایش ایده‌های جدید خود استفاده می‌کرد.

در سال ۱۹۱۵، پیترو دیاتو مجوز تولید موتور هشت‌سیلندر هوایی بوگاتی در ایتالیا را دریافت کرد. ویتوریو دیاتو، برادر او و مدیر بخش مهندسی شرکت، توسعه این پروژه را با کمک اتوره بوگاتی بر عهده گرفت.

آنها از تاسیسات موتورهای هواپیمای Gnome et Rhône در تورین برای توسعه موتور جدید استفاده کردند و این پیشرانه «آویو ۸C» نام گرفت.

موتوری که هیچ هواپیمایی از آن استفاده نکرد

آزمایش‌های موتور آویو ۸C موفقیت‌آمیز بود. در تلگرامی که دیاتو در سال ۱۹۱۶ برای اتوره بوگاتی ارسال کرد، اعلام شد موتور ۵۰ ساعت را بدون مشکل جدی پشت سر گذاشته است و در جریان آزمایش توان آن از ۲۰۵ به ۲۱۰ اسب‌بخار افزایش یافته است.

با وجود این موفقیت، هیچ هواپیمایی به موتور آویو ۸C مجهز نشد.

گفته می‌شود ارنست فریدریش، راننده مسابقات، تعدادی از این موتورها را به آمریکا فرستاد. با این حال، به جز نمونه اولیه موجود در کارگاه بوگاتی در پاریس، نمونه دیگری از این موتور تا امروز باقی نمانده است.

پای مازراتی هم به داستان باز شد

در سال ۱۹۲۳، جوزپه کودا، مدیر فنی دیاتو و از دوستان نزدیک اتوره بوگاتی، به همراه مهندس آلفیری مازراتی طراحی یک موتور هشت‌سیلندر خطی را برای دیاتو آغاز کردند.

این موتور بر پایه آویو ۸C ساخته شده بود. در پایان ژوئن ۱۹۲۵، مازراتی دومین نمونه اولیه این موتور را به دیاتو تحویل داد، اما در توافقی با کودا، آن را در ازای دستمزد پرداخت‌نشده خود نگه داشت.

مازراتی این موتور را روی شاسی اسپرت دیاتو Type 20 نصب کرد. این خودرو با رنگ آبی روشن در جریان دیدار مازراتی با اتوره بوگاتی در میلان به او نشان داده شد؛ دیداری که هدف آن تلاش برای شکل دادن به یک همکاری جدید بود.

این نمونه اولیه بعدها در شکل‌گیری شرکت جدید مازراتی در سال ۱۹۲۶ نقش مهمی داشت. نخستین Tipo 26 مازراتی با استقبال زیادی روبه‌رو شد و موتور آویو ۸C نیز در پایه فنی موفقیت‌های بعدی مازراتی و بوگاتی در مسابقات قرار گرفت.

کشف دوباره در یک موزه تورین

داستان بوگاتی آویو ۸C چند دهه بعد وارد مرحله‌ای تازه شد. در اوایل دهه ۱۹۶۰، نمونه اولیه موتور هشت‌سیلندر هوایی اتوره بوگاتی که روی یک شاسی بزرگ دیاتو نصب شده بود، اما فاقد بدنه بود، در موزه‌ای در تورین ایتالیا پیدا شد.

بررسی‌های مربوط به آن دوره نشان می‌داد موتور در سال ۱۹۱۹ روی شاسی دیاتو قرار گرفته بود. پروژه هیچ‌گاه به پایان نرسیده بود و مشخص نبود این مجموعه چگونه سر از موزه ایتالیایی درآورده است.

پس از مدتی، این خودرو به موزه دیگری منتقل شد. اووه هوکه، کلکسیونر و مورخ شناخته‌شده بوگاتی، به آن علاقه‌مند شد و تصمیم گرفت پروژه ساخت خودرویی را که احتمالاً اتوره بوگاتی در ذهن داشته، تکمیل کند.

هوکه توانست موتور و شاسی را از مالک موزه خریداری کند و با انجام مجموعه‌ای از اقدامات، یک شاسی متحرک کامل شامل گیربکس، محورها و سیستم انتقال قدرت زنجیری ایجاد کرد.

بازسازی پروژه نیمه‌تمام

هوکه در سال ۲۰۰۲ درگذشت و پروژه تا مدتی متوقف ماند. پس از آن، کلود تیزن-سیمونی، مالک فعلی، ادامه کار را بر عهده گرفت.

در آن زمان موتور هنوز قابل استفاده نبود و شاسی نیز به اقدامات بیشتری نیاز داشت. مالک جدید یک مجموعه کلاچ قدرتمند از خودرویی ایتالیایی متعلق به همان دوره پیدا کرد و مجموعه‌ای از قطعات اصلی بوگاتی نیز امکان ساخت رادیاتور را فراهم کرد.

اما مسئله اصلی همچنان بدنه خودرو بود.

این پرسش مطرح شد که اساساً این شاسی و موتور برای چه خودرویی در نظر گرفته شده بودند و آیا اتوره بوگاتی مستقیماً در پروژه نقش داشته است یا خیر.

یکی از احتمالات مطرح‌شده این است که بوگاتی قصد داشته پس از جنگ جهانی اول از چنین خودرویی برای جلب توجه عمومی استفاده کند. استفاده از یک خودروی مجهز به موتور هواپیما در رویدادهای محبوب یا تلاش برای ثبت رکورد سرعت زمینی می‌توانست توجه زیادی را به خود جلب کند.

احتمال دیگر این است که هدف اصلی، آزمایش موتور هشت‌سیلندر در یک شاسی خودرو بوده باشد.

ارتباط احتمالی با بوگاتی رویال

اتوره بوگاتی از سال ۱۹۱۴ در نامه‌هایی به دوستان نزدیک خود درباره آمادگی برای ساخت یک خودروی لوکس که از خودروهای اسپرت شناخته‌شده زمان خود فراتر باشد، صحبت کرده بود.

حدود یک دهه بعد، او توسعه بوگاتی رویال را آغاز کرد؛ خودروی لوکس و بسیار بزرگ با موتور هشت‌سیلندر ۱۲.۷ لیتری که تنها هفت دستگاه از آن ساخته شد.

چیدمان موتور آویو ۸C نیز شباهت زیادی به موتورهای خودرویی بوگاتی داشت. به همین دلیل، این احتمال مطرح شده است که این موتور صرفاً یک پیشرانه هوایی نبوده و می‌توانسته مرحله‌ای در مسیر توسعه موتور بوگاتی رویال باشد.

با این حال، هدف دقیق ساخت شاسی و موتور همچنان قطعی نیست و ممکن است این پروژه برای آزمایش، مسابقه یا ترکیبی از این اهداف در نظر گرفته شده باشد.

بدنه‌ای که سال‌ها بعد ساخته شد

با توجه به اینکه شاسی احتمالاً قرار نبوده با بدنه‌ای پیچیده پوشانده شود، تصمیم گرفته شد بدنه خودرو با الهام کلی از سبک بوگاتی Type 18 ساخته شود.

بدنه توسط صنعتگران در دانمارک و جمهوری چک ایجاد شد و بخش قابل‌توجهی از اجزای اصلی خودرو که طی دهه‌ها حفظ شده بودند، در پروژه بازسازی مورد استفاده قرار گرفتند.

وجود این خودرو برای سال‌ها تنها برای شمار محدودی از علاقه‌مندان شناخته شده بود و سرانجام در ۶ فوریه ۲۰۱۹، در نمایشگاه رترو موبیل پاریس به شکل رسمی رونمایی شد.

هیو کانوی، رئیس مؤسسه بوگاتی تراست، درباره این خودرو گفته است که بوگاتی آویو ۸C فصل مهمی به دانش این موسسه درباره تاریخ خودروسازی اتوره بوگاتی اضافه می‌کند.