عصر ایران - موتور جت یکی از جذاب ترین نمونه های مهندسی در صنعت هوانوردی است؛ سامانه ای که با تبدیل انرژی حاصل از احتراق سوخت به جریان بسیار پرسرعت هوا، نیروی رانش لازم برای حرکت هواپیما را ایجاد می کند. در میان انواع موتورهای جت، توربوفن امروزه یکی از مهم ترین و پرکاربردترین انواع به شمار می رود و بخش بزرگی از هواپیماهای مسافربری مدرن به آن مجهز هستند.
فرآیند کار از فن بزرگ جلوی موتور آغاز می شود. فن حجم زیادی از هوا را به داخل می کشد و آن را به دو مسیر تقسیم می کند. بخشی از هوا وارد هسته موتور می شود و از کمپرسورها عبور می کند؛ در این بخش فشار و دمای هوا افزایش پیدا می کند. سپس هوا وارد محفظه احتراق شده و با سوخت مخلوط و مشتعل می شود. گازهای بسیار داغ و پرفشار حاصل از احتراق، توربین ها را به حرکت درمی آورند و انرژی لازم برای چرخاندن کمپرسورها و فن را تامین می کنند.
بخش دیگر هوای ورودی از کنار هسته موتور عبور می کند که به آن جریان بای پس گفته می شود. این جریان نیز نقش مهمی در تولید نیروی رانش دارد و در عین حال باعث می شود موتور نسبت به توربوجت، برای بسیاری از کاربردهای زیرصوت مصرف سوخت و صدای کمتری داشته باشد.
در نهایت، گازهای خروجی هسته موتور و بسته به طراحی موتور، جریان هوای بای پس از بخش عقب خارج می شوند. شتاب گرفتن این حجم عظیم هوا در جهت مخالف حرکت هواپیما، نیروی رانش ایجاد می کند. به همین ظاهر ساده، مجموعه ای بسیار پیچیده از کمپرسورها، توربین ها، محفظه احتراق و سامانه های کنترلی با سرعت و دقت بالا درون یک موتور توربوفن کار می کنند.
تنظیم و ترجمه: محمدمهدی حیدرپور