افشای کیفرخواست پنج نفر با اتهام ارتباط با شبکه اطلاعاتی روسیه و تلاش برای جذب نیرو جهت قتل یک مخالف کرملین در واشنگتن، نگرانیها درباره تغییر قواعد نانوشته رویارویی اطلاعاتی مسکو و آمریکا را افزایش داده است.
به گزارش عصر ایران به نقل از گاردین، وزارت دادگستری آمریکا روز ۱۵ سپتامبر کیفرخواست پنج نفر را که به همکاری با شبکهای مرتبط با سرویسهای اطلاعاتی روسیه متهم شدهاند، از حالت محرمانه خارج کرد. مقامهای آمریکایی میگویند این شبکه از سال ۲۰۲۴ درگیر طراحی حملات و قتلهای هدفمند در کشورهای مختلف، از جمله آمریکا، بوده و در تازهترین موارد تلاش کرده افرادی را برای شناسایی و قتل یک مخالف روس ساکن آمریکا جذب کند.
بر اساس کیفرخواست، یکی از اعضای این شبکه که به «سرهنگ یوری» معروف است و مقامهای آمریکایی او را یوری خرمایف، سرهنگ سابق سرویسهای اطلاعاتی روسیه معرفی کردهاند، برای قتل یکی از اهداف پیشنهادی حدود ۲۵ هزار دلار پیشنهاد کرده بود.
در بخش دیگری از پرونده، اعضای شبکه برای شناسایی و سپس قتل یک مخالف روس در واشنگتن تلاش کردهاند. مقامهای آمریکایی میگویند اعضای شبکه حتی از افراد مستقر در آمریکا برای انجام عملیات شناسایی استفاده کردهاند.
گاردین نوشته است که رقم دیگری، حدود ۴۰ هزار دلار، برای نظارت بر یک هدف و سپس قتل او مطرح شده بود. هویت قربانی احتمالی از سوی مقامهای آمریکایی اعلام نشده، اما نام ولادیمیر کارا-مورزا، مخالف شناختهشده کرملین که پس از مبادله زندانیان سال ۲۰۲۴ به آمریکا رفت، در گمانهزنیها درباره هدف احتمالی مطرح شده است. کارا-مورزا درباره این پرونده اظهار نظر نکرده است.
در این پرونده، یوری خرمایف، ۶۳ ساله و سرهنگ سابق سرویسهای اطلاعاتی روسیه، پسرش کیریل خرمایف، ۲۷ ساله و افسر سرویس امنیت فدرال روسیه، و سه تبعه کوبا و ونزوئلا به همکاری با شبکه اطلاعاتی روسیه متهم شدهاند.
وزارت دادگستری آمریکا میگوید همه پنج متهم همچنان خارج از دسترس مقامهای آمریکایی هستند. اتهامات آنها شامل توطئه برای تأمین مالی تروریسم و در مورد سه نفر، توطئه برای قتل سفارشی است.
اهمیت پرونده فقط به تلاش ادعایی برای قتل یک مخالف روسیه محدود نمیشود. گاردین مینویسد در دوران جنگ سرد، آمریکا و اتحاد جماهیر شوروی با وجود جاسوسی گسترده علیه یکدیگر، مجموعهای از محدودیتهای نانوشته داشتند؛ از جمله پرهیز از عبور برخی عملیات از مرز جاسوسی و رسیدن به هدف قرار دادن فیزیکی افراد در خاک طرف مقابل.
کریس کوستا، مقام سابق اطلاعاتی آمریکا و مدیر اجرایی موزه بینالمللی جاسوسی در واشنگتن، به گاردین گفته است که اگر اتهامات پرونده جدید اثبات شود، سازماندهی عملیات برای قتل در خاک آمریکا با جاسوسی سنتی تفاوت اساسی خواهد داشت.
این در حالی است که آمریکا و روسیه سابقه طولانی در عملیات اطلاعاتی خارج از مرزهای خود دارند. قتل الکساندر لیتویننکو در لندن، حمله با عامل اعصاب به سرگئی اسکریپال در بریتانیا و ترور زلیمخان خانگوشویلی در برلین از جمله پروندههایی هستند که کشورهای غربی، دادگاهها یا مقامهای رسمی آنها را به دولت روسیه یا نهادهای اطلاعاتی این کشور مرتبط دانستهاند.
کیفرخواست آمریکا همچنین تصویری گستردهتر از فعالیتهای این شبکه ارائه میدهد. بر اساس اسناد دادگاه، اعضای آن علاوه بر مخالفان روسیه، برای انجام عملیات علیه زیرساختهای غیرنظامی و نظامی در کشورهای اروپایی که از اوکراین حمایت میکنند نیز تلاش کردهاند.
وزارت دادگستری آمریکا میگوید اعضای شبکه در سالهای ۲۰۲۴ و ۲۰۲۵ در عملیاتهایی در جمهوری چک و لیتوانی نقش داشتهاند و از جمله برای افراد مرتبط با این عملیاتها سفر و پشتیبانی لجستیکی فراهم کردهاند.
یکی از مهمترین پرسشها این است که چرا دولت آمریکا تصمیم گرفته این پرونده را علنی کند، در حالی که هر پنج متهم خارج از دسترس دستگاه قضایی آمریکا هستند.
کالدر والتون، پژوهشگر دانشگاه هاروارد، به این روزنامه انگلیسی گفته است که علنی کردن کیفرخواست میتواند چند هدف اطلاعاتی داشته باشد: افشای شبکه، هشدار به افرادی که ممکن است برای همکاری با آن جذب شوند، افزایش حفاظت از مخالفان روسیه و ایجاد هزینه برای کسانی که در عملیات مخفیانه مشارکت دارند.
به این ترتیب، انتشار کیفرخواست لزوما به معنای امکان بازداشت فوری متهمان نیست؛ اما میتواند بخشی از یک اقدام ضدجاسوسی برای مختل کردن فعالیت شبکه باشد.
گاردین به نقل از شماری از کارشناسان امنیتی و اطلاعاتی مینویسد که پرونده جدید میتواند نشانهای از افزایش سطح تقابل میان روسیه و آمریکا باشد. با این حال، هنوز نمیتوان از این پرونده بهتنهایی نتیجه گرفت که کرملین رسماً سیاست جدیدی برای انجام ترور در خاک آمریکا اتخاذ کرده است.
آنچه فعلا در اسناد رسمی آمریکا وجود دارد، اتهام تلاش اعضای یک شبکه مرتبط با سرویسهای اطلاعاتی روسیه برای جذب افراد در آمریکا، انجام عملیات شناسایی و برنامهریزی برای قتل است. وزارت دادگستری آمریکا تأکید کرده که کیفرخواست صرفاً ادعاهای دادستانی را مطرح میکند و همه متهمان تا زمان اثبات جرم در دادگاه بیگناه محسوب میشوند.