عصرایران- حالت تهوع فقط به معنای وجود مشکل در معده نیست. این علامت می تواند با مشکلات گوارشی، میگرن، اضطراب، کم آبی بدن، برخی داروها و حتی اختلالات دیگر در بدن ارتباط داشته باشد. گاهی نیز تهوع بدون استفراغ رخ می دهد و پس از برطرف شدن عامل زمینه ای از بین می رود.
تهوع یکی از علائم شناخته شده حمله میگرنی است و ممکن است همراه با سردرد ضربان دار، حساسیت به نور و صدا یا سرگیجه ایجاد شود. در برخی افراد حتی ممکن است تهوع بخش قابل توجهی از حمله میگرنی باشد.
کم خوابی، استرس، گرسنگی و کم آبی بدن نیز از محرک های شناخته شده میگرن هستند. شناخت محرک های شخصی و تنظیم خواب و وعده های غذایی می تواند به کاهش حملات کمک کند.
اضطراب فقط روی ذهن تاثیر نمی گذارد و می تواند علائم جسمی مختلفی ایجاد کند. تهوع، سوء هاضمه، دل درد، تغییر حرکات روده و کاهش اشتها از جمله علائمی هستند که ممکن است در زمان اضطراب ایجاد شوند.
فعال شدن واکنش «جنگ یا گریز» می تواند عملکرد دستگاه گوارش را تغییر دهد و در بعضی افراد احساس تهوع ایجاد کند. بنابراین، تهوعی که در شرایط پراسترس ظاهر می شود لزوما به معنای بیماری معده نیست.
کم آبی بدن، به ویژه پس از تعریق زیاد، استفراغ یا اسهال، می تواند با علائمی مانند سرگیجه، ضعف، سردرد و تهوع همراه باشد.
به جای پایبندی به یک عدد ثابت برای میزان آب مصرفی، بهتر است نیاز بدن با توجه به شرایطی مانند آب و هوا، فعالیت بدنی و میزان از دست دادن مایعات در نظر گرفته شود.
افت قند خون می تواند باعث تهوع شود، اما این وضعیت در افراد مبتلا به دیابت که انسولین یا برخی داروهای کاهنده قند خون مصرف می کنند، اهمیت بیشتری دارد. لرزش، تعریق، گرسنگی، تپش قلب، سرگیجه و ضعف نیز می توانند همراه آن دیده شوند.
در افراد بدون دیابت، افت واقعی قند خون شایع نیست و اگر به طور مکرر رخ دهد، باید علت آن توسط پزشک بررسی شود.
رفلاکس اسید معده فقط باعث سوزش سر دل نمی شود و می تواند احساس تهوع نیز ایجاد کند. برگشت محتویات اسیدی معده به مری و گاهی گلو ممکن است با سوزش، ترش کردن و ناراحتی قسمت بالایی دستگاه گوارش همراه باشد.
وعده های غذایی سنگین، غذاهای چرب و برخی خوراکی ها می توانند علائم رفلاکس را در بعضی افراد تشدید کنند.
زخم های گوارشی ممکن است با درد یا سوزش معده، نفخ، احساس پری، سوزش سر دل، تهوع و استفراغ همراه باشند. عفونت هلیکوباکتر پیلوری و مصرف داروهای ضدالتهاب غیراستروئیدی مانند ایبوپروفن و ناپروکسن از عوامل مهم ایجاد زخم های گوارشی هستند.
اگر تهوع همراه با مدفوع سیاه، استفراغ خونی یا شبیه تفاله قهوه، ضعف شدید یا درد ناگهانی و شدید شکم باشد، نیاز به ارزیابی پزشکی فوری وجود دارد.
تهوع یکی از عوارض احتمالی طیف وسیعی از داروهاست. برخی مسکن ها، داروهای عصبی، داروهای ضدتشنج و داروهای مورد استفاده برای دیابت می توانند در بعضی افراد باعث تهوع شوند.
به همین دلیل اگر تهوع مدت کوتاهی پس از شروع یک داروی جدید ایجاد شده است، بهتر است موضوع با پزشک یا داروساز مطرح شود. داروی تجویزی را نباید خودسرانه قطع یا مقدار آن را تغییر داد.
حرکت خودرو، کشتی یا وسایل دیگر می تواند در برخی افراد باعث بیماری حرکت شود. سرگیجه و اختلالات دستگاه تعادل گوش داخلی نیز می توانند با تهوع همراه باشند.
تهوع به خودی خود یک بیماری نیست؛ بلکه علامتی است که علت های بسیار متفاوتی دارد. اگر تهوع طی چند روز برطرف نشود، مرتب تکرار شود یا زندگی روزمره را مختل کند، بهتر است برای پیدا کردن علت آن با پزشک مشورت شود.
همچنین تهوع ناگهانی همراه با درد یا فشار قفسه سینه، تنگی نفس یا دردی که به بازو، پشت، گردن یا فک انتشار پیدا می کند، نیازمند ارزیابی فوری پزشکی است.
این مطلب صرفا برای افزایش آگاهی است و جایگزین تشخیص، درمان یا توصیه پزشکی نیست. در صورت تداوم یا تکرار تهوع، برای تشخیص علت و انتخاب روش درمان مناسب با پزشک مشورت کنید. همچنین پیش از مصرف هر دارو یا مکمل، تغییر مقدار مصرف آن یا استفاده درمانی از هر روش، با پزشک یا داروساز مشورت شود.