شیخ تمیم بن حمد آل ثانی، آنچه را که «مبانی واقعبینانه» برای حل بحران خلیج [فارس] از طریق دیپلماتیک خواند، تبیین کرد و به تشریح چهار رکن سیاست خارجی قطر پرداخت؛ او در این سخنان، بهویژه بر اقدامات اسرائیل در سراسر منطقه از فلسطین گرفته تا سوریه و لبنان تأکید ورزید.
به گزارش فرارو به نقل از العربی الجدید، امیر قطر در سخنرانی خود در مجمع عمومی سازمان ملل متحد در نیویورک که روز سهشنبه و همزمان با آغاز هشتاد و یکمین نشست آن ایراد شد، اظهار داشت که حل بحران خلیج [فارس] در گروِ بازگشایی تنگه هرمز و بازگشت به مذاکرات است؛ مذاکراتی که «در مسیر دستیابی به راهحلی پایدار حرکت کند؛ راهحلی که امنیت و ثبات را برای منطقه از جمله ایران تضمین نماید و افقهای همکاری را بگشاید، و در عین حال، عدم مداخله در امور داخلی کشورها را تضمین کند.»
او ضمن اشاره به اینکه منطقه در حال گذر از «یکی از خطرناکترین مراحل» خود است مرحلهای که پیامدهای آن دامنگیر تمام جهان میشود تأکید کرد که بروز این بحران «نباید برای هیچکس مایه تعجب باشد.»
وی این وضعیت را «نتیجه انباشتهشدهی سالها تعلل و مدیریت بحرانی مبتنی بر راهکارهای موقت و سیاستهای غیرواقعبینانه» توصیف کرد؛ رویکردی که جایگزینِ گفتوگو و مذاکره برای دستیابی به راهحلهای عادلانه مبتنی بر حقوق بینالملل و احترام به حاکمیت دولتها و حقوق ملتها شده بود. او وضعیت خطرناک منطقه خلیج [فارس] را ناشی از «نبودِ چارچوبی برای امنیت جمعی منطقهای» دانست که به حاکمیت و تمامیت ارضی دولتها احترام بگذارد و حلوفصل مسالمتآمیز اختلافات وعدم مداخله در امور داخلی کشورها را ترویج کند.
وی همچنین به مسدود شدن آبراهی بینالمللی اشاره کرد که حدود یکچهارم تجارت جهانی انرژی از آن میگذرد. او سخنان خود در خصوص بحران خلیج [فارس] و این جنگ را با تأکید بر اینکه دوحه تمام توان خود را برای رسیدگی به وضعیت از طریق تلاشهای دیپلماتیک به کار گرفته است، به پایان برد و خاطرنشان کرد که این کشور تابآوری خود را در دفاع از حاکمیت، تمامیت ارضی و مردمش تقویت کرده است: «ما برنامههای اقتصادی منعطفی تدوین کردیم و با وجود تأثیرات منفی شدید و بهای سنگینی که جنگ تحمیل کرد، به پروژههای توسعهای خود پایبند ماندیم.»
امیر قطر چهار رکن سیاست خارجی دولت قطر را بدین شرح برشمرد: نخست، حفاظت از منافع حیاتی؛ دوم، تسهیل گفتگو و میانجیگری میان طرفهای مناقشه؛ سوم، اقدامات بشردوستانه؛ و چهارم، اتخاذ مواضع اصولی منطبق با حقوق بینالملل و مشروعیت بینالمللی.
همانطور که در بیشتر سخنرانیهای او در مجامع بینالمللی دیده میشود، مسئله فلسطین جایگاه برجستهای در سخنان امیر قطر داشت؛ او اظهار داشت که «تا زمانی که فلسطین به عنوان یک نقطه کور در نظم بینالمللی باقی بماند، نمیتوان از وجود یک نظم عادلانه سخن گفت.» وی ضمن تأکید مجدد بر اینکه نسلکشی در غزه «لکهی ننگی بر وجدان بشریت» است، خاطرنشان کرد که رهبران اسرائیل آشکارا اعلام میکنند «مناسبترین راهحل، کوچاندن جمعیت است.»
او در ادامه گفت: «وقتی ابعاد انزجار عمومی جهانی از اقدامات اشغالگرانهی اسرائیل آشکار میشود، آنها بهجای آنکه نگاهی به خود بیندازند، به هر سو اتهامزنی میکنند؛ گاهی برچسب یهودستیزی میزنند و گاهی به تئوریهای توطئه متوسل میشوند.»
سخنرانی شیخ تمیم بن حمد همچنین به موضوعاتی همچون «آزار و اذیت مداوم، آپارتاید و تروریسم شهرکنشینان در کرانه باختری اشغالی، هتک حرمت اماکن مقدس اسلامی و مسیحی، و سلب حقوق ملت فلسطین» پرداخت.
در خصوص مناقشات داخلی در برخی کشورهای عربی، شیخ تمیم خاطرنشان کرد که راهحل این بحرانها در انحصارِ در اختیار داشتنِ سلاحهای مشروع توسط دولت نهفته است، چرا که این امر «ضامنِ تواناییِ قانونگذاری و اجرای حاکمیت قانون» محسوب میشود.
وی ضمن تأکید مجدد بر حمایت قطر از مردم سوریه، خواستار گفتگویی فراگیر برای دستیابی به صلح در سودان شد. او همچنین حمایت دوحه را از روند سیاسی، تلاشهای آشتیجویانه و یکپارچهسازی نهادهای دولتی در لیبی، و نیز از حاکمیت، وحدت و تمامیت ارضی سومالی اعلام کرد. در مورد یمن نیز، امیر قطر از تلاشهای تحت هدایت سازمان ملل برای دستیابی به یک راهکار سیاسی جامع بر اساس نتایج «گفتگوی ملی» (۲۰۱۴) که به گفته او «حافظ وحدت و حاکمیت یمن و تأمینکننده امنیت و ثبات آن» است حمایت کرد.