ترامپ برای رئیس جمهوری چین، میزبانی کم نظیری را در کاخ سفید ترتیب داد.
به گزارش عصرایران، رئیس جمهور آمریکا، تلاش کرد با مجموعهای از تشریفات کمسابقه، دیدارهای خصوصی، شام رسمی و نمایش روابط شخصی خود با شی جینپینگ دیدار سران دو کشور را برجسته کند.
شی جینپینگ رئیس جمهوری چین، اول مهر 1405، برای سفر رسمی 3 روزه وارد واشنگتن شد. این نخستین سفر او به واشنگتن در بیش از یک دهه گذشته بود. سفر در شرایطی انجام شد که روابط آمریکا و چین همزمان با رقابت بر سر تجارت، فناوری، هوش مصنوعی، تایوان و موضوع ایران با تنشهای جدی روبهرو است.
یکی از نخستین حاشیههای این سفر، تصمیم ترامپ برای حضور شخصی در فرودگاه (پایگاه هوایی نظامی اندروز) و استقبال از شی جینپینگ بود. این اقدام از نظر پروتکل دیپلماتیک کمسابقه توصیف شد؛ زیرا رؤسای آمریکا معمولا برای استقبال از رهبران خارجی در فرودگاه حاضر نمیشوند و مراسم اصلی استقبال در کاخ سفید برگزار میشود.
ترامپ به همراه ملانیا ترامپ در پایگاه اندروز از شی و همسرش پنگ لییوان استقبال کردند.
روز پنجشنبه 2 مهر 1405، بخش اصلی برنامههای استقبال از شی در کاخ سفید برگزار شد. مراسم رسمی استقبال با حضور 479 نیروی نظامی از شاخههای مختلف نیروهای مسلح آمریکا برگزار شد. پرچمهای آمریکا و چین در محل مراسم قرار گرفتند و سرودهای ملی دو کشور اجرا شد.
پس از آن، مراسم نظامی در باغ رز کاخ سفید برگزار و برنامههای نمایشی نیروهای نظامی آمریکا نیز اجرا شد. این مراسم در نهایت با پرواز یک بمبافکن B-2 و 4 فروند جنگنده F-22 بر فراز کاخ سفید پایان یافت. کاخ سفید این مراسم را بخشی از تشریفات رسمی سفر دولتی شی اعلام کرد. در زمان استقبال ترامپ از شی در فرودگاه هم شماری از جنگنده ها و بمب افکن های آمریکایی از آسمان محل استقبال به نشانه خوش آمدگویی پرواز کردند.
استقبال ترامپ از رئیس جمهوری چین در کاخ سفید
اما یکی از تصاویر متفاوت این سفر زمانی شکل گرفت که ترامپ شخصا شی جینپینگ را برای بازدید از هلیکوپتر ریاست جمهوری و محوطه محل فرود هلیکوپتر در محوطه کاخ سفید همراهی کرد.
کاخ سفید ویدئوهایی از این بازدید منتشر کرد که در آن ترامپ امکانات هلیکوپتر و محل فرود جدید را به شی نشان میدهد. این اقدام در کنار استقبال شخصی ترامپ از شی در فرودگاه، بخشی از تلاش کاخ سفید برای نمایش روابط شخصی و فضای دوستانه میان دو رهبر بود.
در ادامه، ترامپ و شی پشت درهای بسته درباره طیف گستردهای از موضوعات گفتوگو کردند. تجارت، تعرفهها، مواد معدنی کمیاب، هوش مصنوعی، رقابت فناوری، تایوان و جنگ ایران از مهمترین موضوعات مورد توجه دو طرف بود.
در بخش اقتصادی، دو کشور تصمیم گرفتند آتشبس تجاری موجود را برای 2 ماه دیگر تمدید کنند. این توافق که قرار بود در ماه نوامبر پایان یابد، به گفته مقامهای آمریکایی برای مدت بیشتری تمدید شد تا مذاکرات اقتصادی ادامه پیدا کند.
با این حال، رویترز گزارش داد که برخلاف حجم بالای تشریفات و نمایش سیاسی این سفر، در مسائل اصلی مانند تعرفهها، خرید کالاهای آمریکایی، مواد معدنی کمیاب و محدودیتهای فناوری، توافق جامع جدیدی اعلام نشد. قرار است جزئیات مذاکرات تجاری بعدا منتشر شود.
یکی از مهمترین موضوعات مورد اختلاف، تایوان بود. بر اساس گزارشهای منتشرشده از دیدار، شی جینپینگ بار دیگر بر مخالفت چین با استقلال تایوان تأکید کرد و از آمریکا خواست در این زمینه موضعی مطابق خواسته پکن اتخاذ کند. مسئله تایوان یکی از مهمترین اختلافات راهبردی میان واشنگتن و پکن محسوب میشود.
موضوع ایران نیز در این دیدار اهمیت ویژهای داشت.
بر اساس گزارش رویترز در 3 مهر 1405، ترامپ در دیدارهای خود با شی درباره حمایت احتمالی چین از ایران هشدار داد. به گفته سفیر آمریکا در چین، واشنگتن از پکن تضمینهایی دریافت کرد که چین به ایران کمک نخواهد کرد. این موضوع در شرایطی مطرح شد که روابط واشنگتن و تهران همچنان تحت تاثیر جنگ و تنشهای منطقهای قرار دارد.
هوش مصنوعی نیز یکی دیگر از محورهای اصلی گفتوگو بود. آمریکا و چین در حال رقابت شدید بر سر تراشههای پیشرفته، مدلهای هوش مصنوعی و زیرساختهای محاسباتی هستند و موضوع محدودیت صادرات فناوری یکی از مهمترین اختلافات اقتصادی دو کشور است.
جالب اینکه شام رسمی پنجشنبه شب به یکی از پرحاشیهترین بخشهای سفر تبدیل شد.
ترامپ و ملانیا ترامپ در تالار شرقی کاخ سفید از شی و پنگ لییوان استقبال کردند. این شام با حضور شماری از مقامهای ارشد دولت آمریکا و چین و همچنین مدیران بزرگترین شرکتهای فناوری برگزار شد.
در میان مهمانان، چهرههایی مانند جف بزوس، بنیانگذار آمازون؛ ساندار پیچای، مدیرعامل آلفابت؛ سم آلتمن، مدیرعامل اوپنایآی؛ تیم کوک، مدیرعامل اپل؛ ایلان ماسک، مدیرعامل تسلا و اسپیساکس؛ جنسن هوانگ، مدیرعامل انویدیا و مایکل دل، مدیرعامل دل حضور داشتند. حضور همزمان این مدیران فناوری در کنار ترامپ و شی، اهمیت موضوع هوش مصنوعی و فناوری در روابط آینده دو کشور را برجسته کرد.
فضای شام نیز با دقت برای مهمان چینی طراحی شده بود. دکوراسیون با استفاده گسترده از رنگ قرمز انجام شد؛ رنگی که جایگاه مهمی در فرهنگ و تاریخ چین دارد.
میزها با پارچههای قرمز و گلهای قرمز تزئین شده بودند و از سرویس پذیرایی دوران ریاست جمهوری رونالد ریگان استفاده شد.
نخستین نوشیدنی شام نیز نمادین بود. مراسم با نوشیدن شراب گازدار آمریکایی "Blanc de Noir" آغاز شد؛ همان نوع شرابی که در جریان دیدار تاریخی ریچارد نیکسون و نخستوزیر وقت چین، ژوئنلای، در سال 1972 مورد استفاده قرار گرفته بود. این موضوع به عنوان اشارهای نمادین به آغاز روابط دیپلماتیک مدرن آمریکا و چین مطرح شد.
غذای اصلی شام نیز ترکیبی از غذاهای آمریکایی و عناصر آشپزی آسیایی بود؛ از جمله ماهی سیباس پوشیدهشده با کنجد، کلمبوکچوی و بادمجان کبابی. دسر نیز شامل بستنی عسل کاخ سفید بود.
برنامه هنری شام نیز با حضور کریستوفر ماکیو، خواننده تنور آمریکایی که در مراسم تحلیف ترامپ در سال 2025 نیز اجرا کرده بود، برگزار شد. گروههای موسیقی نیروهای مسلح آمریکا نیز در این مراسم اجرا داشتند.
یکی دیگر از اتفاقات نمادین شام، هدیه ترامپ به شی بود. رئیس جمهوری آمریکا یک مجسمه بزرگ عقاب سرسفید، نماد ملی آمریکا، به رهبر چین هدیه داد و گفت امیدوار است این اثر جای مناسبی در پکن پیدا کند. ترامپ اعلام کرد این هدیه با مشارکت او و ملانیا در انتخاب و طراحی تهیه شده است.
ترامپ در سخنان خود در شام، رابطه شخصیاش با شی را نیز برجسته کرد و از او و همسرش با تعابیر مثبت یاد کرد. شی نیز در سخنان خود گفت روابط چین و آمریکا در یک "مقطع تاریخی" قرار دارد و اهداف دو کشور میتواند به شکل متقابل تقویتکننده باشد.
شی همچنین بر مفهوم "ثبات راهبردی" در روابط دو کشور تأکید کرد و گفت دو کشور باید به عنوان قدرتهای بزرگ مسئولیتپذیر عمل کنند و راهی برای همزیستی پیدا کنند.
در بیرون کاخ سفید اما فضای متفاوتی وجود داشت. گروهی از معترضان همزمان با برگزاری شام رسمی علیه شی جینپینگ تجمع کردند و شعارهایی درباره هنگکنگ، تایوان و سیاستهای چین سر دادند. صدای اعتراضها در هنگام ورود شی به کاخ سفید شنیده میشد.
ترامپ همچنین مهمانان شام را با یک برنامه غیرمعمول غافلگیر کرد. او به شی و سایر مهمانان پیشنهاد کرد پس از پایان برنامه شام، از محل ساخت سالن بزرگ جدید کاخ سفید بازدید کنند؛ پروژهای که ترامپ بارها درباره آن صحبت کرده و آن را بخشی از میراث ریاست خود معرفی کرده است. ترامپ گفت اگر این سالن وجود داشت، امکان پذیرایی از بیش از هزار نفر در چنین شامی فراهم میشد.
روز جمعه 3 مهر 1405، آخرین بخش سفر رسمی شی در واشنگتن برگزار شد. طبق برنامه کاخ سفید، ترامپ و ملانیا ترامپ صبح جمعه از شی و پنگ لییوان در کاخ سفید استقبال کردند و سپس دو زوج برای بازدید از آرشیو ملی آمریکا به آنجا رفتند.
بازدید از آرشیو ملی نیز جنبه نمادین داشت؛ زیرا این مرکز محل نگهداری اسناد مهم تاریخی آمریکا از جمله اعلامیه استقلال، قانون اساسی و منشور حقوق آمریکاست. در برنامه رسمی اعلام شده بود که دو رهبر اسناد و مدارکی مرتبط با تاریخ روابط آمریکا و چین را مشاهده کنند.
این سفر در نهایت با بدرقه شی و همسرش از سوی ترامپ و ملانیا در آرشیو ملی پایان یافت.
با وجود تشریفات گسترده، تصاویر دوستانه و تأکید دو رهبر بر "ثبات راهبردی"، گزارشهای رسانهای نشان میدهد که اختلافات اصلی آمریکا و چین همچنان پابرجاست. تجارت، تعرفهها، مواد معدنی کمیاب، صادرات فناوری، هوش مصنوعی، تایوان و روابط چین با ایران همچنان موضوعاتی هستند که دو کشور درباره آنها اختلاف دارند.
رویترز نیز در ارزیابی خود از نشست اعلام کرد که اگرچه ترامپ این مذاکرات را "بسیار سازنده" توصیف کرده است، جزئیات محدودی درباره توافقهای جدید منتشر شده و مسائل اساسی روابط دو کشور همچنان نیازمند مذاکرات بیشتر است.
در همین حال، طبق گزارشهای منتشرشده، دیدار واشنگتن تنها یکی از چند دیدار برنامهریزیشده ترامپ و شی در سال 2026 است. دو طرف قرار است در ادامه سال در چارچوب نشستهای بینالمللی و برنامههای دوجانبه نیز با یکدیگر دیدار کنند؛ موضوعی که نشان میدهد کانال مستقیم گفتوگو میان واشنگتن و پکن، با وجود اختلافات عمیق، همچنان فعال باقی مانده است.
سفر شی به واشنگتن ترکیبی از دیپلماسی سطح بالا، نمایش تشریفات، تلاش برای حفظ کانال گفتوگو و رقابت شدید ژئوپلیتیکی بود؛ از استقبال شخصی ترامپ در فرودگاه و بازدید شی از هلیکوپتر رئیس جمهور گرفته تا مراسم نظامی، شام با حضور مدیران بزرگ فناوری، هدیه عقاب آمریکایی و بازدید مشترک از آرشیو ملی.
با این حال، پشت این تصاویر نمادین، پروندههای دشواری همچنان روی میز دو کشور باقی مانده است؛ از آینده تجارت و تعرفهها و رقابت بر سر هوش مصنوعی گرفته تا تایوان و نقش چین در مناقشه ایران.