صفحه نخست

عصرايران دو

فیلم

پادکست

ورزشی

بین الملل

فرهنگ و هنر

علم و دانش

گوناگون

صفحات داخلی

سفر، واردات و سطح بهداشت سه ضلع طغیان انگل گوارشی/ایران در نقشه اپیدمی جهانی

استادیار انگل‌شناسی پزشکی انستیتو پاستور ایران با تشریح مسیر انتقال و پایش «سیکلوسپورا» از مزرعه تا مصرف‌کننده، گفت: پیچیدگی زنجیره تأمین سبزیجات و میوه‌ها، به‌ویژه در محصولات وارداتی، شناسایی منشأ طغیان‌های سیکلوسپوریازیس را دشوار می‌کند، اما با استفاده از نظام‌های پایش و ردیابی معکوس می‌توان منشأ آلودگی را شناسایی و محصولات آلوده را از بازار جمع‌آوری کرد.

 دکتر آزاده میرزایی، استادیار انگل‌شناسی پزشکی انستیتو پاستور ایران امروز در وبینار «سیکلوسپوریازیس ۲۰۲۶؛ از تهدید نوپدید تا طغیان گسترده» که از سوی مرکز تحقیقات بیماری‌های نوپدید و بازپدید انستیتو پاستور ایران برگزار شد، سخنرانی خود را با عنوان "اپیدمیولوژی جهانی و منطقه‌ای سیکلوسپورا: از وضعیت ایران و جهان تا طغیان بزرگ در آمریکا و اروپا" شروع کرد و با اشاره به وضعیت اپیدمیولوژیک سیکلوسپوریازیس، میزبان، چرخه انتقال، عوامل مؤثر بر شیوع، طغیان‌های گزارش‌شده و چالش‌های پایش و مراقبت این بیماری، گفت: در این بحث، وضعیت میزبان، چرخه انتقال، عوامل تعیین‌کننده شیوع، اپیدمیولوژی طغیان‌ها، به‌ویژه طغیان‌های گزارش‌شده در سال ۲۰۰۶ در اروپا، انگلستان و ایالات متحده و همچنین سیستم‌های پایش و مراقبت در کشورهای مختلف مورد بررسی قرار می‌گیرد.

به گزارش ایسنا، وی با اشاره به مطالعات انجام‌شده درباره میزبان سیکلوسپورا با تاکید بر اینکه تاکنون مطالعات مولکولی بر روی حیوانات انجام شده و وجود این انگل در برخی حیوانات شناسایی شده است، اظهار کرد: اما هنوز مشخص نیست که آیا حیوانات می‌توانند به عنوان میزبان واقعی این انگل مطرح باشند یا خیر، ولی در مجموع، انسان به عنوان میزبان اختصاصی سیکلوسپورا شناخته می‌شود.

میرزایی درباره چرخه انتقال این انگل، یکی از نخستین نقاط مهم در چرخه انتقال این انگل را مزرعه دانست و یادآور شد: اگر آب مورد استفاده برای آبیاری، چه آب چاه و چه آب‌های سطحی آلوده باشد، می‌تواند موجب آلودگی محصولات کشاورزی شود. علاوه بر آب آبیاری، خاک نیز می‌تواند در انتقال آلودگی نقش داشته باشد. در زمان برداشت محصول، اگر خاک آلوده باشد، احتمال انتقال آلودگی به محصولات وجود دارد.

استادیار انگل‌شناسی پزشکی انستیتو پاستور ایران با اشاره به مراحل بعدی زنجیره انتقال گفت: در ایران معمولاً سبزیجات و میوه‌ها را پس از خرید در منزل شست‌وشو می‌دهیم، اما در بسیاری از کشورهای اروپایی و آمریکایی، به‌ویژه درباره سبزیجاتی مانند کاهو، محصولاتی وجود دارند که توسط شرکت‌ها شسته، آماده و بسته‌بندی می‌شوند و سپس به فروش می‌رسند.

وی افزود: اگر در کارخانه یا شرکتی که این محصولات را آماده و بسته‌بندی می‌کند، آلودگی وجود داشته باشد یا پایش کارکنان و فرآیندهای مربوط به‌درستی انجام نشود، امکان آلودگی محصول وجود دارد. پس از آن نیز محصول آلوده می‌تواند به میز مصرف‌کننده برسد؛ این مصرف‌کننده ممکن است یک رستوران یا یک خانواده باشد.

میرزایی با اشاره به نقش غذاهای آماده در انتقال بیماری اضافه کرد: اگر محصولات غذایی در رستوران یا منزل به‌خوبی شسته نشوند یا آلودگی در فرآیند آماده‌سازی وجود داشته باشد، امکان انتقال انگل وجود دارد. سالادهای آماده نیز می‌توانند در صورت وجود آلودگی، در انتقال بیماری نقش داشته باشند.

وی سفر را از دیگر مسیرهای مهم مرتبط با انتقال سیکلوسپورا دانست و اظهار کرد: سفر، به‌ویژه سفر به کشورهای اروپایی و آمریکایی از موضوعات مهم در اپیدمیولوژی این بیماری است و موارد متعددی از آلودگی در ارتباط با سفر گزارش شده است. یکی از دلایل تفاوت وضعیت در این کشورها می‌تواند میزان بالای مصرف برخی محصولات غذایی باشد.

استادیار انگل‌شناسی پزشکی انستیتو پاستور ایران با اشاره به چرخه تکامل انگل گفت: سیکلوسپورا برای رسیدن به مرحله‌ای که بتواند موجب آلودگی شود، باید مرحله بلوغ خود را طی کند و در این فاصله نیز شرایط محیطی در انتقال آن اهمیت دارد.

وی تشخیص سیکلوسپورا را یکی از چالش‌های مهم در شناسایی موارد بیماری عنوان کرد و گفت: تشخیص این انگل چالش‌برانگیز است؛ زیرا در بسیاری از آزمایشگاه‌ها، از جمله در ایران و برخی کشورهای دیگر، نمونه‌ها عمدتاً به صورت میکروسکوپی بررسی می‌شوند و این موضوع می‌تواند موجب از دست رفتن برخی موارد بیماری شود.

میرزایی ادامه داد: حتی در برخی کشورهای دیگر نیز برای تشخیص عوامل بیماری‌زای روده‌ای، پزشک باید به صورت مشخص درخواست آزمایش مربوط را ارائه کند. بنابراین، در بسیاری از موارد ممکن است بیماری اصلا تشخیص داده نشود؛ برای مثال، ممکن است فرد دچار اسهال "خود محدود شونده" شود و به پزشک مراجعه نکند یا حتی در صورت مراجعه، آزمایش اختصاصی برای شناسایی سیکلوسپورا درخواست نشود. به همین دلیل ممکن است میزان واقعی شیوع سیکلوسپوریازیس در جهان بیشتر از مواردی باشد که تاکنون گزارش شده است. یکی از چالش‌های دیگر این است که بسیاری از کشورها سیستم پایش و گزارش‌دهی مشخصی برای این بیماری ندارند و در نتیجه امکان بررسی دقیق موارد وجود ندارد.

تشابه علایم سیکلوسپوریازیس با بیماری‌های عفونی

استادیار انگل‌شناسی پزشکی انستیتو پاستور ایران با اشاره به تشابه علائم سیکلوسپوریازیس با سایر عفونت‌ها گفت: علائم این بیماری ممکن است با علائم ناشی از ارگانیسم‌های دیگر یا انگل‌های دیگر اشتباه گرفته شود و همین موضوع نیز می‌تواند موجب تشخیص‌داده‌نشدن برخی موارد شود.

میرزایی درباره عوامل تعیین‌کننده شیوع سیکلوسپوریازیس اظهار کرد: سه عامل مهم در تعیین شیوع این بیماری شامل "آب"، "کشاورزی" و "شرایط اقلیمی" هستند. شرایط اقلیمی نیز شامل عواملی مانند دما و میزان بارش می‌شود و همه این عوامل می‌توانند بر شیوع بیماری تأثیرگذار باشند.

وی کودکان و افراد دارای نقص ایمنی را از گروه‌های مهم در معرض خطر ابتلا به سیکلوسپورا نام برد و اظهار کرد: مطالعات گسترده‌ای در جهان درباره شیوع سیکلوسپورا انجام نشده است، اما برخی اطلاعات و مطالعات موجود می‌تواند تصویری از وضعیت بیماری ارائه دهد. بر اساس اطلاعات موجود، شیوع سیکلوسپورا در جمعیت عمومی حدود چهار درصد گزارش شده است. این میزان در آسیا حدود سه درصد، در آفریقا ۵.۹ درصد و در آمریکا ۴.۸ درصد گزارش شده است.

میرزایی با اشاره به یک مطالعه انجام ‌شده بر روی کودکان آسیایی مبتلا به عفونت‌های روده‌ای گفت: در یک مطالعه بر روی کودکان آسیایی که دچار عفونت‌های روده‌ای بودند، شیوع سیکلوسپورا حدود ۱۶ درصد گزارش شده است که ۱۵ مورد مربوط به ایران بوده است. با این حال، در هیچ‌یک از این موارد سیکلوسپورا به تنهایی گزارش نشده و همراه با سایر عوامل عفونی مشاهده شده است.

وی افزود: در یک مطالعه مروری که در سال ۲۰۲۵ انجام شده و مطالعات منتشرشده از سال ۱۹۸۰ به بعد را بررسی کرده است نیز اطلاعاتی درباره شیوع این انگل در گروه‌های مختلف ارائه شده است. در یکی از مطالعات مربوط به ایران، در بازه زمانی مورد بررسی، شیوع سیکلوسپورا در بیماران حدود چهار درصد و در گروه کنترل حدود ۱.۲ درصد گزارش شده است.

استادیار انگل‌شناسی پزشکی انستیتو پاستور ایران ادامه داد: در برخی گروه‌های مورد مطالعه، از جمله گیرندگان پیوند، شیوع حدود پنج درصد و در بیماران مبتلا به سرطان حدود ۳.۵ درصد و در گروه دیگر حدود سه درصد گزارش شده است.

میرزایی با اشاره به نتایج مطالعات انجام‌شده در کشورهای مختلف اظهار کرد: در یک مقاله منتشرشده در سال ۲۰۲۲، شیوع سیکلوسپورا حدود ۳.۸۹ درصد گزارش شده است. بر اساس این بررسی‌ها، میزان شیوع در آمریکای جنوبی بیشتر بوده و در آفریقا کمتر گزارش شده است.

وی افزود: در تحلیل‌های انجام‌شده نیز شیوع کلی در طول زمان تقریباً در همان محدوده باقی مانده و آمریکای جنوبی بیشترین میزان آلودگی و آسیا کمترین میزان را داشته است. در این میان، در ایران نیز در برخی گروه‌های مورد بررسی، از جمله افراد مبتلا به HIV، میزان شیوع حدود هفت درصد گزارش شده است.

میرزایی با اشاره به مطالعات انجام‌شده درباره منابع احتمالی آلودگی به سیکلوسپورا گفت: بر اساس بررسی‌های انجام‌شده، شیوع جهانی این انگل در مطالعات مربوط به سبزیجات حدود ۶ درصد و در مطالعات مرتبط با آب حدود ۶.۹ درصد گزارش شده است. در بررسی‌های مربوط به آب، اروپا بیشترین میزان آلودگی و آسیا کمترین میزان را داشته است.

آغاز طغیان سیکلوسپوریازیس از امریکا

وی نخستین موارد مورد توجه در مطالعات مربوط به سیکلوسپورا را مربوط به سال ۱۹۸۹ دانست و اضافه کرد: در حالی که در آمریکا گزارش‌های بیشتری از این انگل وجود داشته و مطالعات و گزارش‌ها از سال ۱۹۹۰ به بعد روند گسترده‌تری پیدا کرده‌اند. در کشورهای مختلف اروپا و آمریکا نیز موارد مرتبط با آلودگی سبزیجات و آب گزارش شده است.

استادیار انگل‌شناسی پزشکی انستیتو پاستور ایران با اشاره به وضعیت اروپا اظهار کرد: در اروپا، از سال ۲۰۱۷ مواردی در کشورهایی مانند بلژیک و فرانسه گزارش شده است و انگلستان بیشترین میزان موارد گزارش‌شده را در میان کشورهای اروپایی داشته است. مواردی نیز در سال‌های مختلف، از جمله سال ۲۰۰۵ و سال‌های اخیر گزارش شده است.

میرزایی با اشاره به طغیان سال ۲۰۰۶ در انگلستان تصریح کرد: آخرین موردی که در این زمینه در انگلستان مورد توجه قرار گرفت، مربوط به سال ۲۰۰۶ بود که همزمان با یک طغیان در آمریکا رخ داد. در این طغیان حدود ۶۷ مورد شناسایی شد و بررسی‌های انجام‌شده نشان داد که ۴۸ نفر از مبتلایان سابقه سفر به مکزیک داشتند. این موضوع نشان می‌دهد که سفر می‌تواند در بروز موارد بیماری در اروپا نقش داشته باشد و ارتباط موارد با سفر یا مواد غذایی، بسته به منشأ هر طغیان متفاوت است.

وی با اشاره به مطالعات مربوط به ارتباط سیکلوسپوریازیس با سفر اظهار کرد: در یک مطالعه، ارتباط موارد بیماری با سفر بررسی شده است. مقاصد سفر شامل کشورهایی مانند مکزیک، کوبا، جمهوری دومینیکن، برزیل، اندونزی، ژاپن، مالزی و ویتنام بوده است.

استادیار انگل‌شناسی پزشکی انستیتو پاستور ایران افزود: عامل دیگری که در اروپا مورد توجه قرار گرفته، واردات محصولات تازه است. اتحادیه اروپا با کشورهای مختلف قراردادهای تجاری دارد و محصولات تازه و سبزیجات وارداتی نیز می‌توانند در صورت وجود آلودگی، در انتقال بیماری نقش داشته باشند.

وی گفت: اروپا از نظر کنترل‌های بهداشتی و پایش، سیستم‌های نسبتا قوی و هدفمندی دارد، اما بخش عمده این پایش‌ها بر باکتری‌ها و ویروس‌ها متمرکز است و سیکلوسپورا در همه این سیستم‌های پایش به شکل اختصاصی مورد بررسی قرار نمی‌گیرد.

چالش زیر ساخت‌های بهداشتی در کشورها

میرزایی با اشاره به وضعیت بهداشت و زیرساخت‌ها در برخی کشورها اظهار کرد: بر اساس گزارش سازمان جهانی بهداشت، همچنان در برخی کشورها از جمله ارمنستان، ترکمنستان، قرقیزستان، تاجیکستان و ازبکستان، چالش‌هایی در زمینه زیرساخت‌های بهداشتی وجود دارد.

وی افزود: بر اساس این گزارش، حدود ۳۰۰ هزار نفر همچنان در فضای باز اجابت مزاج می‌کنند و حدود ۳۶ میلیون نفر در اروپا به خدمات بهداشتی مناسب دسترسی ندارند. همچنین در برخی مناطق، فاضلاب شهری و روستایی بدون تصفیه مناسب وارد محیط می‌شود.

استادیار انگل‌شناسی پزشکی انستیتو پاستور ایران ادامه داد: در کشورهایی مانند رومانی، لتونی، بلغارستان، لهستان و مجارستان نیز همچنان بخشی از خانوارهای مناطق روستایی از برخی خدمات و امکانات بهداشتی، از جمله سرویس‌های بهداشتی، توالت‌های سیفون‌دار، وان و دوش، محروم هستند.

وی با اشاره به ارتباط وضعیت بهداشتی با فعالیت‌های کشاورزی گفت: شیوه‌های کشاورزی نیز ارتباط تنگاتنگی با آلودگی محصولات کشاورزی دارد و یکی از عوامل مهم در این زمینه، استفاده از فاضلاب‌های تصفیه‌نشده است. در بسیاری از کشورهای اروپای شرقی، پس از فروپاشی اتحاد جماهیر شوروی، مشکلات اقتصادی موجب شد بخشی از زیرساخت‌های اصلی با مشکلاتی مواجه باشد و این وضعیت نیز می‌تواند بر شرایط بهداشتی و خطر آلودگی تأثیرگذار باشد.

وی با اشاره به نظام پایش و مراقبت از طغیان‌های بیماری در اروپا اظهار کرد: اروپا برای جلوگیری و شناسایی طغیان‌ها از یک سیستم پایش قوی برخوردار است که سه پایه اصلی دارد. یکی از این بخش‌ها مرکز کنترل و پیشگیری از بیماری‌ها است که داده‌های مربوط به موارد انسانی را جمع‌آوری می‌کند.

استادیار انگل‌شناسی پزشکی انستیتو پاستور ایران ادامه داد: سیکلوسپورا در اتحادیه اروپا به عنوان یک بیماری قابل گزارش عمومی محسوب نمی‌شود و در این میان، انگلستان اطلاعات و موارد مثبت خود را به صورت داوطلبانه به مرکز اروپایی پیشگیری و کنترل بیماری‌ها گزارش می‌کند. با وجود این، سازمان‌های پزشکی کشورهای اروپایی با نهادهای اتحادیه اروپا تعامل دارند.

وی گفت: بخش دیگر این نظام، سازمان ایمنی غذایی اروپا است که پایش مواد غذایی را انجام می‌دهد و گزارش سالانه‌ای با عنوان «زئونوزها و طغیان‌های ناشی از غذا و آب» منتشر می‌کند. این گزارش به صورت مشترک با مرکز کنترل بیماری‌ها منتشر می‌شود و آخرین گزارش مربوط به سال ۲۰۲۵، داده‌های سال ۲۰۲۴ را پوشش می‌دهد.

میرزایی افزود: در این گزارش، سیکلوسپورا به عنوان یک عامل نوظهور بیماری‌های روده‌ای در اروپا مورد توجه قرار گرفته که می‌تواند موجب اسهال آبکی، گرفتگی شکم و خستگی شود و در درجه نخست با مصرف محصولات تازه و آب آلوده ارتباط دارد.ا

وی با اشاره به نظام کنترل مواد غذایی در اروپا اظهار کرد: اروپا همچنین سیستم کنترل و پایش سریع مواد غذایی دارد که از جمله ابزارهای مهم آن، پایش‌های مرزی برای محصولاتی است که از کشورهای مختلف، به‌ویژه کشورهای قاره آمریکا وارد می‌شوند. اگر در بازرسی‌های مرزی مشخص شود که یک محصول وارداتی آلوده است، اقدامات لازم برای کنترل آن انجام می‌شود و محصول می‌تواند از چرخه مصرف خارج و بازگردانده شود.

استادیار انگل‌شناسی پزشکی انستیتو پاستور ایران با اشاره به نحوه واکنش نظام‌های پایش اروپایی به طغیان‌ها گفت: در جریان یک طغیان گزارش‌شده در انگلستان، نهادهای اروپایی بر اساس گزارش‌های ارائه‌شده، اقدامات لازم را مرحله به مرحله انجام دادند. ابتدا درباره منطقه‌ای که افزایش موارد در آن مشاهده شده بود، هشدار داده شد و سپس هماهنگی‌هایی با مراکز مرتبط در آمریکا انجام گرفت.

میرزایی افزود: در ادامه، هشدارهای بالینی برای کلینیک‌ها، بیمارستان‌ها و پزشکان کشورهای عضو صادر شد و همکاری با آژانس امنیت سلامت بریتانیا نیز انجام گرفت. همچنین برای مسافرانی که به مناطق درگیر سفر کرده بودند، توصیه‌های بهداشتی و پیشگیرانه منتشر شد.

وی گفت: در این توصیه‌ها بر پرهیز از مصرف برخی سبزیجات خام تأکید شده بود و درباره احتمال آلودگی آب لوله‌کشی و حتی یخ مورد استفاده در رستوران‌ها نیز هشدارهایی ارائه شد.

استادیار انگل‌شناسی پزشکی انستیتو پاستور ایران ادامه داد: همزمان، سازمان ایمنی غذایی اروپا نیز طغیان گزارش‌شده در آمریکا را که در همان دوره رخ داده بود، به دقت دنبال کرد؛ به‌ویژه با توجه به اینکه این آلودگی با نوعی کاهوی آماده و بسته‌بندی‌شده مرتبط دانسته شده بود و کاهو و سالادهای آماده نیز در این بررسی مورد توجه قرار گرفتند.

لزوم توسعه سامانه‌های هشدار

میرزایی با اشاره به نقش سامانه‌های پایش و هشدار در شناسایی و کنترل طغیان‌های سیکلوسپوریازیس گفت: محصولات کشاورزی وارداتی که به صورت بسته‌بندی‌شده وارد بازار می‌شوند، در صورت آلودگی می‌توانند موجب بروز موارد بیماری در چند کشور شوند؛ به همین دلیل، در جریان طغیان‌های اخیر، کشورهای اروپایی و آمریکا که از یک شرکت مشترک برای بسته‌بندی محصولات استفاده می‌کردند، به صورت مرحله‌ای موضوع را با یکدیگر دنبال کردند و تیم‌های منطقه‌ای در کشورهای عضو اتحادیه اروپا نیز در این فرآیند همکاری داشتند.

وی افزود: در زمان وقوع طغیان‌ها، علاوه بر نهادهای دولتی، برخی شرکت‌های خصوصی نیز در فرآیند بررسی و کنترل آلودگی مشارکت می‌کنند. از جمله شرکت‌هایی که در این زمینه فعالیت آزمایشگاهی دارد، یوروپین است که در حوزه آزمایش مواد غذایی نیز فعالیت می‌کند و گزارش‌های پیشگیرانه‌ای را منتشر کرده است تا کسب‌وکارهای فعال در حوزه مواد غذایی در کشورهای اروپایی نسبت به محصولات وارداتی حساسیت و هوشیاری بیشتری داشته باشند.

استادیار انگل‌شناسی پزشکی انستیتو پاستور ایران ادامه داد: در مرحله بعد، سامانه هشدار سریع غذا و خوراک وارد عمل می‌شود و مجموعه‌ای از اعلان‌ها و اقدامات ردیابی معکوس را انجام می‌دهد. این فرآیند هم در اروپا و هم در آمریکا توسط نهادهایی مانند مرکز کنترل و پیشگیری از بیماری‌های آمریکا (CDC) و سازمان غذا و داروی آمریکا (FDA) دنبال می‌شود.

وی توضیح داد: زمانی که طغیان مهار می‌شود، در مرحله نهایی، بررسی‌ها از انتهای زنجیره تأمین به سمت ابتدای آن برمی‌گردد تا مشخص شود چه عامل یا محصول مشترکی در میان افراد مبتلا وجود داشته است. در اروپا نیز در صورت شناسایی آلودگی در یک محموله، اطلاعات مربوط به آن برای کشورهای عضو اتحادیه اروپا ارسال می‌شود تا هشدار لازم صادر شود و محصولات آلوده از بازار جمع‌آوری شوند.

میرزایی با اشاره به نقش سامانه هشدار سریع غذا و خوراک اتحادیه اروپا در بررسی محموله‌های وارداتی از مکزیک گفت: با توجه به منشأ آلودگی که در این بررسی‌ها مشخص شد، بازرسی‌های مربوط به محموله وارداتی از مکزیک نیز در چارچوب همین سامانه دنبال شد. همچنین آژانس امنیت بهداشتی بریتانیا در کنار سایر نهادها در بررسی موارد بیماری همکاری داشت.

وی افزود: در آمریکا نیز هر سال هشدارهای تابستانی برای افرادی که به مناطق پرخطر سفر می‌کنند، منتشر می‌شود. در این کشور، ایالت‌ها موظف هستند داده‌های مربوط به موارد بیماری را به صورت هفتگی به CDC ارسال کنند و شبکه‌های پایش بیماری‌های منتقله از طریق غذا نیز با همکاری CDC و وزارت کشاورزی آمریکا فعالیت می‌کنند. این سامانه‌ها با توجه به روند فصلی بیماری، افزایش موارد را شناسایی می‌کنند.

استادیار انگل‌شناسی پزشکی انستیتو پاستور ایران با اشاره به نظام‌های «سنتینل» یا پایش نشانگر در برخی کشورها گفت: در این روش به جای آنکه بیماری در تمام استان‌ها یا ایالت‌های یک کشور به صورت یکسان بررسی شود، مجموعه‌ای از مراکز یا نمایندگان مشخص به عنوان شبکه تخصصی پایش انتخاب می‌شوند و اطلاعات بیماری را رصد می‌کنند.

وی ادامه داد: این شبکه‌ها در ردیابی منشأ طغیان نیز نقش دارند و همان‌طور که گفته شد، بررسی را از انتهای زنجیره آغاز می‌کنند؛ به این معنا که ابتدا سوابق خرید و مصرف مواد غذایی بیماران، رستوران‌ها، فروشگاه‌ها و شرکت‌هایی که مواد غذایی را از مزارع یا تأمین‌کنندگان دریافت کرده‌اند، بررسی می‌شود تا در نهایت به عامل احتمالی بیماری برسند.

میرزایی با اشاره به تجربه طغیان‌های سال‌های اخیر در آمریکا گفت: چالش‌های سال‌های ۲۰۲۵ و ۲۰۲۶ نشان داد که شاید این سیستم‌های ردیابی معکوس به دلیل پیچیدگی زنجیره تأمین سبزیجات و میوه‌ها، فرآیندی سخت، کند و دشوار باشد، اما در نهایت امکان انجام آن وجود دارد.

وی درباره علت این پیچیدگی توضیح داد: آمریکا کشور بسیار بزرگی است و زنجیره تأمین محصولات کشاورزی آن به چند مرحله و چند منطقه محدود نمی‌شود. برای مثال، یک شرکت ممکن است با مزارعی در مکزیک قرارداد داشته باشد، در حالی که همزمان از دو یا سه مزرعه دیگر در مناطق مختلف محصول دریافت کند. سپس این محصولات به یک شرکت دیگر برای بسته‌بندی منتقل شوند و در نهایت برای توزیع به منطقه دیگری ارسال شوند. همین تعدد مراحل و جابه‌جایی‌ها باعث می‌شود ردیابی منشأ آلودگی دشوار باشد.

استادیار انگل‌شناسی پزشکی انستیتو پاستور ایران افزود: این موضوع فقط به سال ۲۰۲۶ محدود نمی‌شود و در سال‌های گذشته نیز موارد مشابهی وجود داشته است؛ برای مثال، در سال ۲۰۲۱ موضوع به سبزیجات مربوط بود، در سال ۲۰۲۲ منشأ آلودگی مشخص نشد و در سال ۲۰۲۳ نیز بروکلی در بررسی‌ها مطرح بود. در سال‌های ۲۰۲۴ و ۲۰۲۵ نیز مواردی گزارش شد و در سال ۲۰۲۶ نیز طغیانی که درباره آن صحبت می‌کنیم، مورد بررسی قرار گرفت.

وی با تشریح روند شناسایی و مهار طغیان سال ۲۰۲۶ گفت: در این طغیان، موارد مرتبط از حدود ۱۴ ژوئن مورد بررسی قرار گرفت و در جریان پایش‌ها، کاهوهای بسته‌بندی‌شده‌ای که از یک مزرعه در مکزیک تهیه شده بود، به عنوان منشأ احتمالی آلودگی شناسایی شد. پس از آغاز اقدامات کنترلی، کاهش قابل توجهی در موارد بیماری مشاهده شد و در نهایت CDC در ۱۱ سپتامبر پایان طغیان را اعلام کرد. در همان بازه زمانی، با شناسایی ارتباط موارد بیماری با کاهوهای بسته‌بندی‌شده مربوط به مزرعه‌ای در مکزیک، موضوع به صورت عمومی اعلام شد و اقدامات لازم برای کنترل محصول انجام گرفت.

وی با تشریح مراحل شناسایی این طغیان اظهار کرد: مرحله اول، شناسایی افزایش موارد بود. CDC متوجه شد که افزایش ناگهانی موارد سیکلوسپورا در زمانی رخ داده که با افزایش معمول و فصلی بیماری همخوانی نداشت و یک افزایش غیرمعمول مشاهده شد. در مرحله بعد، هشدارهای سلامت برای پزشکان و کارکنان بهداشتی و همچنین آزمایشگاه‌ها ارسال شد تا در صورت مراجعه بیمار مبتلا به اسهال طولانی‌مدت، سابقه سفر یا مصرف مواد غذایی خاص مورد توجه قرار گیرد و آزمایشگاه‌ها نیز بتوانند آزمایش‌های تأییدی لازم را انجام دهند.

میرزایی گفت: همزمان، FDA تیم پاسخ به حوادث خود را فعال کرد و اطلاعات اولیه درباره برندهای مواد غذایی مرتبط با بیماران را جمع‌آوری کرد؛ از جمله اینکه بیماران چه محصولی را در کجا و چه زمانی مصرف کرده‌اند. در مرحله دوم، تحقیقات روی بیماران انجام شد و تاریخچه غذایی آنها به صورت دقیق بررسی شد تا ارتباط احتمالی میان موارد بیماری و یک ماده غذایی مشخص شود. سپس فروشگاه‌های زنجیره‌ای و محل‌های عرضه محصولاتی که بیماران مصرف کرده بودند، مورد بررسی قرار گرفت و این تحقیقات در نهایت به مزرعه مرتبط با محصول رسید.

استادیار انگل‌شناسی پزشکی انستیتو پاستور ایران افزود: پس از مشخص شدن منشأ احتمالی آلودگی، اقدامات هماهنگ برای فراخوان محصول انجام شد و هشدارهای لازم به مصرف‌کنندگان داده شد. این تجربه همچنین مبنایی برای ارائه گزارش و راهنمایی‌هایی به منظور بهبود برنامه‌های آینده قرار گرفت.

وی با اشاره به آمارهای مطرح‌شده درباره موارد ابتلا گفت: در جریان بررسی‌های امسال، هزار و ۸۸۳ مورد ابتلا گزارش شد و ۵۷۰ نفر نیز در بیمارستان بستری شدند. در این زمینه، موضوع گزارش اجباری موارد بیماری در ایالت‌ها نیز مطرح است.

میرزایی درباره وضعیت پایش سیکلوسپوریازیس در کشورهای مختلف گفت: در مکزیک، پایش بیماری به صورت فعال انجام می‌شود و در کانادا نیز پایش و آزمایش‌های PCR انجام می‌گیرد و یک نظام آزمایشگاهی وجود دارد که نمونه‌های مراجعه‌کنندگان را بررسی می‌کند، هرچند این بیماری در آنجا به صورت ثبت ملی گزارش نمی‌شود.

وی در ادامه درباره وضعیت کشورهای آسیایی اظهار کرد: در آسیا مناطق و کشورهای مختلفی وجود دارند که نظام پایش بیماری در آنها متفاوت است. برای مثال، در تایلند هنوز نظام پایش مناسبی برای این بیماری وجود ندارد، در حالی که چین از نظر نظام بیماریابی و پایش، ساختار مناسب‌تری دارد. در چین نیز در فاصله سال‌های ۲۰۱۹ تا ۲۰۲۱ کاهش موارد گزارش‌شده مشاهده شده است و از سال ۲۰۲۱ نظام سنتینل نیز مورد استفاده قرار گرفته، اما گزارش‌دهی فعال بیماری همچنان به شکل گسترده انجام نمی‌شود.

ارسال به تلگرام