عصر ایران- گسترش استفاده کودکان و نوجوانان از شبکههای اجتماعی و نگرانی درباره پیامدهای آن، به یکی از موضوعات جدی سیاستگذاری در اروپا تبدیل شده است.
به گزارش یورونیوز اتحادیه اروپا در طرحی جدید موسوم به «قانون KIDS» به دنبال محدود کردن دسترسی کودکان به شبکههای اجتماعی و واداشتن پلتفرمها به ایجاد محیط امنتر برای کاربران کمسنوسال است.
این طرح در شرایطی مطرح شده که نگرانی عمومی درباره قلدری سایبری، فریب و سوءاستفاده آنلاین، دسترسی به محتوای نامناسب و وابستگی به تلفن همراه افزایش یافته است.
در همین حال، نتایج یک نظرسنجی جدید نشان میدهد اکثریت بسیار بزرگی از شهروندان اتحادیه اروپا از اعمال محدودیتهای بیشتر برای استفاده کودکان از شبکههای اجتماعی حمایت میکنند.
با این حال، سازمانهای مدافع حقوق کودکان درباره نحوه اجرای این محدودیتها هشدار دادهاند و معتقدند نباید مسئولیت حفاظت از کودکان از شرکتهای فناوری به والدین منتقل شود. برخی نیز هشدار میدهند محدود کردن دسترسی نوجوانان ممکن است آنها را به سمت جوامع آنلاین خطرناکتر سوق دهد.
حدود ۹۱ درصد اروپاییها با تشدید مقررات مربوط به استفاده کودکان از شبکههای اجتماعی موافقاند و ممنوعیت کلی دسترسی به این شبکهها، بیشترین حمایت را در میان اقدامات پیشنهادی به دست آورده است.
پیشنهاد جدید اتحادیه اروپا موسوم به «قانون KIDS» میتواند استفاده کودکان زیر ۱۳ سال از شبکههای اجتماعی را ممنوع کند و قابلیتهای در دسترس کاربران ۱۳ تا ۱۵ ساله را نیز محدود سازد.
هدف این طرح، مقابله با وابستگی به تلفن همراه و «اسکرول بیپایان» در شبکههای اجتماعی است؛ اما در عین حال، محافظت از کودکان در برابر محتوای مضر یا تماسهای خطرناک و همچنین خطرات روانی و جسمی را نیز دنبال میکند.
سازمانهای مدافع حقوق کودکان از این اقدام استقبال کردهاند، هرچند برخی هشدار دادهاند که محدود کردن دسترسی نوجوانان به شبکههای اجتماعی ممکن است آنها را به سمت جوامع آنلاین حتی خطرناکتر سوق دهد.
بر اساس نظرسنجی یوروبارومتر (Eurobarometer) با عنوان «چالشها و اولویتهای اتحادیه اروپا»، اکثریت بسیار بزرگی از شهروندان اتحادیه اروپا، یعنی ۹۱ درصد، معتقدند اقدامات بیشتری برای تنظیم استفاده کودکان از شبکههای اجتماعی مورد نیاز است.
اقدامی که بیشترین حمایت را به دست آورده، با ۳۶ درصد، ممنوعیت استفاده کودکان زیر یک سن مشخص از شبکههای اجتماعی بوده است.
یونان با ۴۹ درصد، بیشترین میزان حمایت از این اقدام را نشان میدهد و پس از آن بلغارستان، رومانی، پرتغال، ایرلند و اسلواکی، همگی با ۴۴ درصد، قرار دارند.
کمترین میزان حمایت در مجموعهای از کشورهای اروپای مرکزی مشاهده شده است: اتریش با ۲۷ درصد، آلمان با ۲۸ درصد و جمهوری چک با ۲۹ درصد.
با این حال، برخی سازمانهای مدافع حقوق کودکان چندان تحت تأثیر طرح اتحادیه اروپا قرار نگرفتهاند.
ژان-ماری کوآشی (Jeanne-Marie Quashie)، مسئول امور اتحادیه اروپا در سازمان تره دِز اوم هلند (Terre des Hommes Netherlands)، به اروپ این موشن (Europe in Motion) گفت: ما از تعیین ۱۳ سال بهعنوان حداقل سن حمایت میکنیم، اما آن را یک ممنوعیت جدید نمیدانیم. در حال حاضر، پلتفرمهای شبکههای اجتماعی سن ۱۳ سال را بهعنوان حداقل سن دسترسی به پلتفرمهای خود تعیین کردهاند.
وی گفت: محدودیت سنی تعیینشده در این قانون با استانداردهایی که پیشتر در ماده ۸ مقررات عمومی حفاظت از دادههای اتحادیه اروپا (GDPR) تعیین شده، همخوانی دارد و قانون جدید باید در نحوه تنظیم دسترسی نوجوانان ۱۳ و ۱۴ ساله بهبود پیدا کند.
بر اساس چارچوب فعلی، نوجوانان نمیتوانند بهطور مستقل یک حساب کاربری در شبکههای اجتماعی ایجاد کنند، بلکه والدین آنها باید حساب را برایشان ایجاد و تأیید کنند.
پس از آن، حساب از طریق یک پروفایل متصل به حساب والدین یا یک داشبورد مدیریتی اداره خواهد شد. برای مثال، والدین میتوانند از طریق این سامانه محدودیت زمانی استفاده از صفحهنمایش را تعیین کنند که حداکثر یک ساعت در روز خواهد بود.
در چنین شرایطی، بخش قابلتوجهی از مسئولیت بر عهده والدین قرار خواهد گرفت.
کوآشی گفت: قانون KIDS اتحادیه اروپا با هدف قرار دادن طراحی پلتفرمها، به جای ممنوعیتهای کلی، در مسیر درستی حرکت میکند. اما وابسته کردن دسترسی به ثبتنام توسط والدین، بار مسئولیت را از شرکتهای فناوری به خانوادهها منتقل میکند.
وی افزود: برای نوجوانان ۱۳ تا ۱۵ ساله، ایمنی باید از ابتدا در ساختار سیستم وجود داشته باشد، نه اینکه بعداً فعال شود. دسترسی کودکان به فضاهای آنلاین باید مشروط به تأمین ایمنی باشد، نه دریافت مجوز از والدین.
نگرانی درباره استفاده کودکان از شبکههای اجتماعی در سراسر اتحادیه اروپا بالاست. حدود ۷۰ درصد پاسخدهندگان گفتهاند که درباره قلدری سایبری، فریب و سوءاستفاده آنلاین و مواجهه با محتوای مضر، «بسیار» یا «تا حدودی» نگران هستند.
بهطور مشخص، ۷۱ درصد درباره قلدری سایبری، ۷۰ درصد درباره فریب و سوءاستفاده آنلاین از کودکان و ۶۹ درصد درباره مواجهه آنها با محتوای مضر ابراز نگرانی کردهاند.
در همین حال، نگرانی درباره طراحی اعتیادآور پلتفرمها که یکی از اهداف اصلی قانون KIDS است، پایینتر بوده و تنها ۶۰ درصد پاسخدهندگان درباره آن ابراز نگرانی کردهاند. از این میان، تنها ۲۸ درصد گفتهاند که «بسیار» نگران این موضوع هستند.
با این حال، در برخی کشورها استثناهایی وجود دارد. در قبرس، میزان پاسخدهندگانی که درباره طراحی اعتیادآور شبکههای اجتماعی ابراز نگرانی کردهاند به ۸۹ درصد میرسد. این رقم در لوکزامبورگ نیز ۸۷ درصد است.
* عصر ایران: احتمالا مشخصا همین گزارش مورد استقبال رسانههای مخالف اینترنت آزاد قرار میگیرد و این که دیدید در اروپا هم نگران دسترسی کودکان به محتوای نامناسب و اعتیاد به گوشی تلفن همراه هستند. نکته اما در همین است: در ایران مدافعان فیلترینگ به تمام ملت به چشم کودک نگاه می کنند و با ناچار ساختن به استفاده از فیلترشکن قبح استفاده از محتوای نامناسب را برای پیر و کودک و جوان ریختهاند!