بازار خودرو در فاصله شهریور تا مهرماه ۱۴۰۵، هم زمان با افزایش نرخ ارز، وارد مرحله تازهای از افزایش قیمت شد. در شرایطی که دلار در شهریورماه در کانال ۲۰۰ هزار تومان بود و اکنون به محدوده ۲۵۰ هزار تومان رسیده، قیمت بسیاری از خودروهای داخلی نیز در بازار آزاد خصوصا در چند روز گذشته افزایش محسوسی را تجربه کرده است.
به گزارش عصر ایران ، بررسی قیمت خودروهای پرتقاضای ایرانخودرو و سایپا نشان میدهد که رشد قیمت در این مدت، اگرچه در همه مدلها یکسان نبوده، اما در بخش قابلتوجهی از محصولات داخلی از رشد نرخ ارز تبعیت کرده است. گزارشهای بازار در شهریور نیز همزمانی رشد قیمت خودرو با افزایش نرخ دلار را نشان میدادند.
در میان محصولات ایرانخودرو، سورن پلاس دوگانهسوز EF7 از حدود یک میلیارد و ۹۶۰ میلیون تومان در شهریور به ۲ میلیارد و ۳۷۰ میلیون تومان در مهر رسیده است؛ یعنی قیمت این خودرو ۴۱۰ میلیون تومان، معادل ۲۰.۱ درصد، افزایش یافته است. سورن پلاس بنزینی XU7P نیز در همین بازه از یک میلیارد و ۶۳۰ میلیون تومان به یک میلیارد و ۸۱۵ میلیون تومان رسیده است.
دنا پلاس نیز از ۲ میلیارد و ۱۳۰ میلیون تومان به ۲ میلیارد و ۳۹۰ میلیون تومان رسیده و با افزایش ۲۶۰ میلیون تومانی، رشد ۱۲.۲ درصدی را تجربه کرده است. در نسخه اتوماتیک آپشنال، قیمت این خودرو از ۲ میلیارد و ۸۰۰ میلیون تومان به ۳ میلیارد و ۳۱۰ میلیون تومان افزایش یافته که نشاندهنده رشد ۵۱۰ میلیون تومانی و حدود ۱۸.۲ درصدی است.
در بازار پژو ۲۰۷ نیز افزایش قیمت ادامه داشته است. پژو ۲۰۷ TU3 با رشد ۲۲۰ میلیون تومانی به یک میلیارد و ۸۹۰ میلیون تومان رسیده و پژو ۲۰۷ دندهای TU5 نیز با افزایش ۲۳۵ میلیون تومانی، در مهرماه ۲ میلیارد و ۸۰ میلیون تومان قیمت خورده است. پژو ۲۰۷ اتوماتیک سقف شیشهای نیز از محدوده ۲ میلیارد و ۷۶۰ میلیون تومان به ۳ میلیارد و ۱۴۰ میلیون تومان رسیده و ۳۸۰ میلیون تومان افزایش قیمت داشته است.
رانا پلاس نیز یکی دیگر از خودروهای ایرانخودرو است که افزایش قابلتوجهی را ثبت کرده است؛ قیمت این خودرو از یک میلیارد و ۵۲۰ میلیون تومان به یک میلیارد و ۸۹۰ میلیون تومان رسیده و ۳۷۰ میلیون تومان، معادل حدود ۲۴ درصد، افزایش یافته است. تارا دندهای V1 پلاس نیز از محدوده ۲ میلیارد تومان به ۲ میلیارد و ۲۸۰ میلیون تومان رسیده که بیانگر رشد حدود ۱۴ درصدی قیمت آن است.
در بخش خودروهای جدیدتر ایرانخودرو، ریرا نیز از افزایش قیمت در امان نمانده است. قیمت این خودرو از ۳ میلیارد و ۷۵۰ میلیون تومان در شهریور به ۴ میلیارد و ۳۱۰ میلیون تومان در مهر رسیده که به معنای افزایش ۵۶۰ میلیون تومانی یا حدود ۱۴.۹ درصدی است.
در محصولات سایپا نیز روند افزایش قیمت قابلتوجه است؛ با این تفاوت که در برخی مدلهای اقتصادی، درصد رشد حتی از برخی خودروهای ایرانخودرو نیز بیشتر شده است.
کوییک از حدود ۱ میلیارد و ۲۰۰ میلیون تومان در شهریور ماه به ۱ میلیارد و ۴۲۰ میلیون تومان رسیده است؛ یعنی ۲۲۰ میلیون تومان یا ۱۸.۳ درصد افزایش.
اطلس G یکی از بیشترین رشدها را در سبد سایپا تجربه کرده و از ۱ میلیارد و 480 میلیون تومان به ۱ میلیارد و ۶۸۰ میلیون تومان رسیده است.
ساینا S نیز از ۱ میلیارد و ۲۶۰ میلیون تومان به ۱ میلیارد و 440 میلیون تومان رسیده و ۱۸۰ میلیون تومان، معادل 14.2درصد گران شده است.
سهند از ۱ میلیارد و ۳۹۰ میلیون تومان به ۱ میلیارد و ۵۶۰ میلیون تومان رسیده؛ یعنی ۱۷۰ میلیون تومان یا ۱۲.۲ درصد افزایش.
اما در میان محصولات سایپا، شاهین اتوماتیک از 2 میلیارد و 220 میلیون تومان به ۲ میلیارد و 490 میلیون تومان رسیده هم چنین قیمت شاهین دنده از حدود 2 میلیارد به محدوده 2 میلیارد و 330 میلیون جهش داشت .
اما شاید مهمترین پیام این اعداد برای اقتصاد خانوار، خود افزایش قیمت خودرو نباشد، بلکه فاصلهای باشد که میان قیمت خودرو و قدرت خرید ایجاد میشود. زمانی که قیمت سورن پلاس ۳۹۰ میلیون تومان، ریرا ۵۶۰ میلیون تومان و شاهین ۴۶۰ میلیون تومان افزایش پیدا میکند، درآمد خانوار الزاماً با همان سرعت رشد نمیکند. در نتیجه، حتی اگر بازار از نظر اسمی با افزایش قیمت مواجه شود، لزوماً به معنای افزایش توان خرید یا رونق معاملات نیست.
این مسئله میتواند ساختار تقاضا را نیز تغییر دهد. بخشی از خریداران ممکن است خرید خود را به تعویق بیندازند، بخشی از متقاضیان به سمت خودروهای ارزانتر حرکت کنند و بخشی نیز در صورت نگرانی از افزایش بیشتر قیمتها، خرید خود را جلو بیندازند. بنابراین ممکن است بازار همزمان شاهد قیمتهای بالاتر و قدرت خرید ضعیفتر باشد؛ وضعیتی که در آن افزایش قیمت لزوماً به معنای رونق بازار نیست.
افزایش قیمت خودرو در این مقطع را نمیتوان صرفاً با یک عامل توضیح داد. رشد نرخ ارز یکی از مهمترین متغیرهای اثرگذار است، اما بازار خودرو علاوه بر هزینههای مستقیم و غیرمستقیم تولید، به انتظارات تورمی و ریسکهای سیاسی و اقتصادی نیز واکنش نشان میدهد.در شرایطی که دلار از محدوده ۲۰۰ هزار تومان به حدود ۲۵۰ هزار تومان رسیده، فعالان بازار با یک مسئله مهم مواجه میشوند: هزینه جایگزینی خودرو و قطعات در آینده افزایش خواهد یافت.
از سوی دیگر، زمانی که فضای اقتصادی با نااطمینانی شدید مواجه میشود، خودرو برای بخشی از بازار از یک کالای مصرفی صرف به دارایی قابل معامله تبدیل میشود. در چنین شرایطی، فروشنده معمولاً قیمت خودرو را بر اساس هزینه خرید مجدد آن تعیین میکند، نه صرفاً قیمت خرید قبلی.
مقایسه قیمت خودروها در شهریور و مهر در نهایت تصویری از یک بازار درگیر با نااطمینانی ارائه میدهد. دلار در این فاصله حدود ۲۵ درصد افزایش یافته و خودروهای مورد بررسی نیز بین ۱۲.۲ تا ۲۹.۲ درصد رشد قیمت داشتهاند. این اعداد نشان میدهند که شوک ارزی به بازار خودرو منتقل شده، اما شدت انتقال برای همه مدلها یکسان نبوده است. در برخی مدلها، رشد قیمت پایینتر از نرخ ارز بوده و در برخی دیگر، مانند اطلس، حتی از رشد دلار نیز فراتر رفته است.
روایت اقتصادی دقیقتر این است که شوک ارزی در شرایطی وارد بازار خودرو شده که همزمان با افزایش ریسکهای سیاسی و جنگی، انتظارات تورمی و نگرانی درباره هزینه جایگزینی خودرو نیز افزایش یافته است. حاصل این ترکیب، افزایش قیمت خودرو و در عین حال عمیقتر شدن شکاف میان قیمت خودرو و توان خرید خانوار است.