هوش مصنوعی در انتخابات پارلمانی اسرائیل دیگر فقط ابزاری برای ساختن تبلیغات جذاب نیست. ابزاری است که روی افکار عمومی و رفتار رأیدهندگان اثرگذاری مستقیم دارد.
به گزارش عصر ایران، یکی از روشنترین نشانههای ورود هوش مصنوعی به رقابت انتخاباتی اسرائیل زمانی دیده شد که ویدئویی جعلی از گادی آیزنکوت، رقیب بنیامین نتانیاهو، در فضای مجازی منتشر شد. در این ویدئو، آیزنکوت در حال دیدار و در آغوش گرفتن محمود عباس، رئیس تشکیلات خودگردان فلسطین، دیده میشد؛ دیداری که در واقعیت هرگز اتفاق نیفتاده بود.
حزب صهیونیسم مذهبی از این ویدئو برای القای این تصویر استفاده کرد که آیزنکوت سیاستمداری سازشکار در برابر فلسطینیهاست. کمیته مرکزی انتخابات اسرائیل در ۲۶ ژوئیه دستور حذف این ویدئو را صادر کرد؛ چرا که این محتوا بدون برچسب لازم منتشر شده بود و به یکی از نخستین نمونههای جدی استفاده انتخاباتی از هوش مصنوعی در این رقابت تبدیل شد.
مسئله به چند ویدئوی جعلی ختم نمیشود. هوش مصنوعی میتواند از اطلاعاتی که کاربران در فضای آنلاین بر جای میگذارند، تصویری بسیار دقیق از آنها بسازد. اینکه چه موسیقیای گوش میدهند، چه ویدئوهایی میبینند، در کدام منطقه زندگی میکنند، به چه موضوعاتی واکنش نشان میدهند و چه نوع محتوایی بیشتر توجهشان را جلب میکند، همگی میتواند برای شناخت بهتر یک رأیدهنده مورد استفاده قرار گیرد.
وقتی چنین اطلاعاتی در اختیار یک سیستم هوش مصنوعی قرار بگیرد، امکان ساخت پیامهای سیاسی متناسب با هر گروه از مخاطبان بیشتر میشود. یک نفر ممکن است تبلیغی درباره اقتصاد ببیند، فرد دیگری پیامی درباره امنیت و شخص دیگری محتوایی درباره مسائل اجتماعی. پیامها حتی میتوانند از طریق تبلیغات اینترنتی، پیامک یا تماس صوتی به دست رأیدهندگان برسند؛ بدون اینکه همیشه برای مخاطب روشن باشد پشت این ارتباط یک انسان قرار دارد یا یک سامانه خودکار.
برخی شرکتهای فناوری اسرائیلی شبکههایی از رباتها و آواتارهای مصنوعی ساختهاند که میتوانند خود را به عنوان کاربران واقعی معرفی کنند و وارد بحثهای سیاسی در اینترنت شوند. نمونههای پیشرفتهتر حتی میتوانند با استفاده از شماره تلفن و اطلاعات پرداخت واقعی وارد گروههای واتساپ شوند؛ یعنی دقیقاً به همان فضایی وارد شوند که کاربران معمولاً انتظار ندارند یک عامل مصنوعی در آن حضور داشته باشد.
به این ترتیب، مسئله دیگر فقط انتشار یک خبر دروغ یا ساختن یک ویدئوی جعلی نیست. هوش مصنوعی میتواند در خودِ گفتوگویی که رأیدهندگان درباره انتخابات دارند نیز حضور پیدا کند و به شکلی نامرئی بر فضای بحث اثر بگذارد.
رقابت حتی به سطح چتباتها نیز کشیده شده است. بخشی از رأیدهندگان، بهخصوص کاربران جوانتر، ممکن است به جای جستوجوی مستقیم در سایت احزاب یا رسانهها، از چتباتهای هوش مصنوعی درباره نامزدها، احزاب و مواضع آنها سؤال کنند. همین موضوع باعث شده احزاب و گروههای سیاسی به این فکر بیفتند که چگونه محتوای مورد استفاده این سامانهها را تحت تأثیر قرار دهند.
برای این کار حتی لازم نیست مستقیما یک چتبات را دستکاری کرد. اگر یک جریان سیاسی بتواند حجم زیادی محتوای جانبدارانه در اینترنت منتشر کند، ممکن است این مطالب بعدها در نتایج جستوجو یا منابعی که سامانههای هوش مصنوعی از آنها استفاده میکنند، دیده شوند. برخی فعالان حتی محتوای قدیمی خود را دوباره در شبکههایی مانند ردیت منتشر کردهاند تا احتمال دیده شدن آنها در پاسخهای سامانههایی مانند چت جی پی تی بیشتر شود.
اطلاعاتی که درباره رأیدهندگان جمعآوری شده، فقط برای تبلیغ به کار نمیآید؛ میتواند برای تغییر رفتار آنها در روز انتخابات نیز استفاده شود. یک حزب میتواند از چنین دادههایی برای شناسایی هوادارانش و تشویق آنها به رأی دادن استفاده کند. در نقطه مقابل، یک عملیات سازمانیافته میتواند تلاش کند مخالفان را از حضور پای صندوق منصرف کند.
برای مثال، تصور کنید یک رأیدهنده پیامی دریافت کند که او را به حضور در یک برنامه تفریحی در منطقهای دور از محل رأیگیری تشویق میکند. یا در شبکههای اجتماعی شایعهای منتشر شود که یک حوزه رأیگیری خاص ناامن است یا رأیگیری در آنجا با مشکل مواجه شده است. در چنین شرایطی، دیگر مسئله فقط اطلاعات غلط نیست؛ هدف میتواند تغییر مستقیم رفتار رأیدهنده باشد.
مقامهای اسرائیلی برای مقابله با چنین وضعیتی با یک مشکل جدی روبهرو هستند. شینبت بیشتر بر مداخلات خارجی تمرکز دارد، پلیس منابع محدودی برای مقابله با حجم بالای محتوای دیجیتال در اختیار دارد و کمیته مرکزی انتخابات نیز اختیارات نامحدودی برای برخورد با عملیات آنلاین ندارد.
بخش مهمی از مقابله با محتوای جعلی به همکاری با شرکتهای بزرگ فناوری و پلتفرمهای اجتماعی وابسته است. اما حذف یک محتوای جعلی پس از انتشار، همیشه به معنای خنثی شدن اثر آن نیست؛ بهخصوص اگر یک عملیات انتخاباتی بتواند در چند ساعت، حجم زیادی محتوای ساختگی تولید و در شبکههای مختلف منتشر کند.
انتخابات پارلمانی اسرائیل قرار است ۲۷ اکتبر برگزار شود و این انتخابات میتواند یکی از نخستین نمونههای مهمی باشد که در آن هوش مصنوعی نه فقط در تبلیغات، بلکه در تولید محتوا، ساخت هویتهای جعلی، هدفگیری رأیدهندگان و شکل دادن به گفتوگوهای سیاسی حضور دارد.
سؤال اصلی این نیست که آیا هوش مصنوعی وارد انتخابات شده است یا نه؛ این بخش از ماجرا عملاً اتفاق افتاده است. سؤال مهمتر این است که در روز رأیگیری، رأیدهنده تا چه اندازه میتواند تشخیص دهد محتوایی که میبیند، پیامی که دریافت میکند و حتی فردی که با او در فضای مجازی گفتوگو میکند، واقعاً همان چیزی است که ادعا میکند.