عصر ایران؛ مجله تصویری سلاح - امارات از تکمیل توسعه یک مهمات هوایی جدید برای مقابله با اهداف مستحکم خبر داده است؛ سلاحی که بر اساس اعلام شرکت سازنده، در آزمایش ها توانسته از بیش از یک متر بتن مسلح عبور کند. این مهمات که ام کی 82 پنتریتور (MK 82 Penetrator) نام دارد، برای حمله به مواضع مستحکم، تاسیسات حفاظت شده و پناهگاه های زیرزمینی طراحی شده است.
توسعه این سلاح توسط شرکت لهب (LAHAB)، زیرمجموعه تولید مهمات گروه دفاعی اماراتی اج (EDGE)، انجام شده است. ام کی 82 پنتریتور در واقع بر پایه قالب شناخته شده بمب عمومی ام کی 82 ساخته شده و هدف از طراحی آن، اضافه کردن قابلیت نفوذ به اهداف سخت و مستحکم بدون نیاز به ایجاد یک سامانه تسلیحاتی کاملا جدید برای هواپیماهای رزمی است.
بر اساس اعلام شرکت اج، برنامه توسعه ام کی 82 پنتریتور با انجام آزمایش های عملکردی روی چندین نوع هدف مستحکم و همچنین آزمایش های مربوط به شرایط محیطی به پایان رسیده است.
شرکت سازنده می گوید این مهمات در جریان آزمایش توانسته است به بتن مسلح با ضخامت بیش از یک متر نفوذ کند. یکی دیگر از ویژگی هایی که اج بر آن تاکید دارد، جلوگیری از پدیده ای است که آن را «اثر جی» (J effect) می نامد؛ پدیده ای که در آن سلاح هنگام برخورد با یک سازه مستحکم از مسیر مورد انتظار خود منحرف می شود.
بر این اساس، طراحی ام کی 82 پنتریتور به گونه ای است که سلاح بتواند هنگام برخورد و عبور از یک سازه مستحکم، مسیر خود را با ثبات بیشتری حفظ کند.
با این حال، شرکت اج جزئیات کاملی از شرایط این آزمایش ها منتشر نکرده است. به عنوان نمونه، ترکیب دقیق بتن مورد استفاده، سرعت برخورد مهمات با هدف و عملکرد سلاح در برابر انواع مختلف سازه های مستحکم به طور عمومی اعلام نشده است. بنابراین رقم بیش از یک متر باید در حال حاضر به عنوان نتیجه آزمایش اعلام شده از سوی سازنده در نظر گرفته شود و نمی توان آن را به عنوان یک معیار قطعی برای عملکرد این سلاح در همه شرایط عملیاتی تلقی کرد.
محمد اربابی، مدیرعامل لهب، گفته است این سلاح با هدف افزایش توانمندی مشتریان توسعه یافته و در عین حال تلاش شده آشنایی و سهولت استفاده از آن حفظ شود.
یکی از نکات مهم در طراحی ام کی 82 پنتریتور نیز همین موضوع است. این مهمات بر پایه قالب ام کی 82 ساخته شده تا کاربران بتوانند قابلیت نفوذ به اهداف سخت را به مجموعه تسلیحات خود اضافه کنند، بدون آنکه الزاما به یک خانواده کاملا جدید از مهمات و تجهیزات وابسته شوند.
سازنده همچنین بر سازگاری این مهمات با هواپیماها و تجهیزات هدایت موجود تاکید کرده است؛ موضوعی که می تواند در کاهش پیچیدگی های مربوط به ادغام سلاح با ناوگان هوایی موجود اهمیت داشته باشد.
به گفته شرکت اج، ام کی 82 پنتریتور برای استفاده با هواپیماهای دارای پیکربندی ناتو در چندین نسل طراحی شده است. این فهرست شامل جنگنده های چندمنظوره نسل چهارم و نسل 4.5، هواپیماهای تهاجمی با بال متغیر، جت های آموزشی پیشرفته و هواپیماهای سبک تهاجمی می شود.
اج همچنین اعلام کرده است که جنگنده های نسل پنجم نیز می توانند در این فهرست قرار بگیرند؛ البته به شرط آنکه هواپیمای مورد نظر از نظر فنی با مهمات ام کی 82 سازگار باشد و مجوز لازم برای استفاده از آن را داشته باشد.
این موضوع اهمیت زیادی دارد، زیرا سازگاری یک مهمات با یک هواپیمای رزمی صرفا به امکان حمل فیزیکی آن محدود نمی شود و عواملی مانند پیکربندی هواپیما، سامانه مدیریت تسلیحات، گواهی های لازم و تایید سازنده نیز در ادغام نهایی نقش دارند.
یکی دیگر از قابلیت های اعلام شده برای این سلاح، امکان استفاده از کیت های هدایت دقیق خانواده های الطارق و تاندر شرکت اج است.
این سامانه ها برای فراهم کردن قابلیت هدایت برای مهمات هوایی سازگار طراحی شده اند و به اپراتورها اجازه می دهند قابلیت نفوذ ام کی 82 پنتریتور را با هدایت دقیق ترکیب کنند.
چنین رویکردی می تواند برای مشتریانی که پیش تر از هواپیماها و مهمات سازگار استفاده می کنند، نیاز به ایجاد یک معماری کاملا جدید برای هدایت و به کارگیری سلاح را کاهش دهد. البته در عمل، امکان استفاده از این ترکیب به پیکربندی هواپیما، گواهی های تسلیحاتی و نوع کیت هدایت انتخاب شده بستگی خواهد داشت.
ام کی 82 پنتریتور نخستین عضو از خانواده ای است که اج قصد توسعه آن را دارد. این شرکت اعلام کرده توسعه نسخه بزرگ تر یعنی ام کی 83 پنتریتور نیز به مرحله پیشرفته ای رسیده است.
با وجود این، هنوز تاریخ مشخصی برای تکمیل نسخه ام کی 83 اعلام نشده و اطلاعات دقیقی درباره عملکرد یا میزان نفوذ آن نیز منتشر نشده است. بنابراین فعلا نمی توان درباره توانایی های عملیاتی نسخه بزرگ تر قضاوت دقیقی داشت.
توسعه ام کی 83 نشان می دهد برنامه شرکت لهب احتمالا به یک نمونه منفرد محدود نخواهد شد و امارات در حال حرکت به سمت ایجاد خانواده ای از مهمات نفوذگر برای مقابله با اهدافی است که توسط سازه های بتنی و دیگر موانع مستحکم محافظت می شوند.
توسعه ام کی 82 پنتریتور را می توان در چارچوب تلاش گسترده تر امارات برای افزایش توانایی داخلی در طراحی و تولید تجهیزات دفاعی نیز مشاهده کرد.
سرمایه گذاری در حوزه هایی مانند طراحی مهمات، آزمایش، ارزیابی و تایید تسلیحات می تواند به امارات امکان دهد کنترل بیشتری بر زنجیره تولید و پشتیبانی تجهیزات دفاعی خود داشته باشد. افزون بر نیازهای داخلی، توسعه چنین محصولاتی می تواند زمینه ای برای عرضه آن ها به مشتریان خارجی نیز ایجاد کند.
در حال حاضر شرکت اج نتیجه آزمایش نفوذ بیش از یک متر در بتن مسلح و سازگاری ام کی 82 پنتریتور با طیف وسیعی از هواپیماها را اعلام کرده است، اما داده های مستقل و جزئیات کامل آزمایش ها به صورت عمومی منتشر نشده اند. همچنین مشخص نیست کدام نیروهای مسلح قرار است نخستین استفاده کنندگان عملیاتی این مهمات باشند.
با این حال، ورود ام کی 82 پنتریتور و حرکت هم زمان به سمت توسعه ام کی 83 نشان می دهد امارات به دنبال ایجاد یک خانواده بومی از مهمات نفوذگر است؛ خانواده ای که بتواند قابلیت حمله به اهداف مستحکم را در کنار زیرساخت های موجود هواپیماها و سامانه های هدایت این کشور و مشتریان خارجی آن توسعه دهد.
تنظیم و ترجمه: محمدمهدی حیدرپور