عصرایران- زرد شدن ناخن ها همیشه نشانه یک بیماری نیست. گاهی استفاده مکرر از لاک های تیره، تماس با مواد رنگی یا مصرف دخانیات باعث تغییر رنگ ناخن می شود؛ اما در برخی موارد، عفونت قارچی، جدا شدن ناخن از بستر یا بعضی بیماری های زمینه ای نیز می توانند در بروز این تغییر نقش داشته باشند.
شناخت علت زردی ناخن به انتخاب روش مناسب برای برطرف کردن آن کمک می کند. اگر تغییر رنگ بدون علت مشخص ایجاد شده، ادامه پیدا کرده یا با ضخیم شدن، درد و تغییر شکل ناخن همراه است، بهتر است توسط متخصص پوست بررسی شود.
رنگدانه های موجود در لاک، به ویژه لاک های تیره، ممکن است به لایه سطحی ناخن نفوذ کنند و به مرور باعث زرد شدن آن شوند. این تغییر رنگ معمولا با رشد ناخن و جایگزین شدن بخش رنگ گرفته به تدریج برطرف می شود.
استفاده از پوشش پایه پیش از لاک زدن، فاصله دادن بین دفعات استفاده از لاک و پرهیز از پاک کردن خشن سطح ناخن می تواند به کاهش این مشکل کمک کند. پاک کننده های حاوی استون نیز ممکن است ناخن را خشک و شکننده کنند، هرچند علت اصلی زردی در بسیاری از موارد همان رنگدانه های لاک است.
عفونت قارچی یکی از علت های شایع تغییر رنگ ناخن، به ویژه ناخن های پا، است. در این وضعیت، ناخن ممکن است زرد یا سفید شود، ضخامت آن افزایش یابد، شکننده شود یا لبه های آن خرد شوند.
احتمال ابتلا در افرادی که پاهایشان برای مدت طولانی در محیط مرطوب می ماند یا سابقه عفونت قارچی پا دارند، بیشتر است.
تشخیص قارچ ناخن گاهی به نمونه برداری و آزمایش نیاز دارد؛ زیرا همه ناخن های زرد دچار عفونت قارچی نیستند. درمان نیز بسته به شدت عفونت ممکن است شامل داروی موضعی یا خوراکی باشد. رشد کامل ناخن جدید زمان بر است و ناخن پا برای جایگزینی کامل ممکن است به 12 تا 18 ماه زمان نیاز داشته باشد.
گاهی ناخن از بستر زیرین خود فاصله می گیرد؛ وضعیتی که اونیکولیز نام دارد. در این حالت، فضای ایجاد شده زیر ناخن ممکن است سفید، زرد یا کدر به نظر برسد.
ضربه های مکرر، کار طولانی با دست ها، تماس زیاد با آب و مواد شوینده، مانیکور نامناسب، پسوریازیس و بعضی داروها می توانند در بروز این مشکل نقش داشته باشند.
ناخن جدا شده معمولا دوباره به بستر خود نمی چسبد و بهبود آن به رشد بخش جدید ناخن وابسته است. کوتاه نگه داشتن ناخن، خشک نگه داشتن آن و استفاده از دستکش هنگام کار با آب و مواد شیمیایی می تواند از آسیب بیشتر جلوگیری کند. دستکاری و تمیز کردن عمیق فضای زیر ناخن نیز توصیه نمی شود.
تغذیه نامناسب و کمبود برخی مواد مغذی می تواند رشد و کیفیت ناخن را تحت تاثیر قرار دهد. با این حال، زرد شدن ناخن به تنهایی نشانه قابل اعتمادی برای تشخیص کمبود ویتامین یا مواد معدنی نیست.
کمبود آهن، روی و بعضی مواد مغذی دیگر ممکن است با تغییراتی مانند شکنندگی یا اختلال در رشد ناخن همراه باشد. اگر علاوه بر تغییرات ناخن، علائمی مانند خستگی مداوم، رنگ پریدگی یا ریزش مو وجود دارد، پزشک می تواند بر اساس شرح حال و معاینه، آزمایش های لازم را درخواست کند.
مصرف مکمل ها بدون اثبات کمبود ضرورت ندارد و دریافت بیش از اندازه برخی ویتامین ها و مواد معدنی نیز می تواند زیان آور باشد.
مواد موجود در دود تنباکو می توانند باعث ایجاد لکه های زرد روی ناخن ها و پوست انگشتان شوند. این تغییر رنگ در افرادی که به طور مداوم سیگار می کشند، بیشتر دیده می شود.
البته زردی ناخن به تنهایی نمی تواند نشان دهد که فرد سیگاری است؛ زیرا عوامل دیگری نیز ممکن است همین ظاهر را ایجاد کنند.
اگر ناخن ها علاوه بر تغییر رنگ، ضخیم شده اند، شکل غیرعادی پیدا کرده اند یا ظاهر آنها به تدریج تغییر می کند، بهتر است علت های دیگر نیز بررسی شوند.
برخی محصولات برنزه کننده بدون آفتاب حاوی ماده ای به نام دی هیدروکسی استون یا DHA هستند. این ماده با ترکیبات موجود در لایه سطحی پوست واکنش می دهد و رنگ برنزه ایجاد می کند.
در صورت تماس محصول با ناخن ها و پوست اطراف آنها، ممکن است لکه های زرد یا نارنجی ایجاد شود. این تغییر رنگ معمولا سطحی است و با رشد ناخن یا پاک شدن تدریجی رنگ کاهش می یابد.
استفاده از دستکش هنگام مصرف این محصولات و شستن دست ها پس از استفاده می تواند احتمال ایجاد لکه را کاهش دهد.
سندرم ناخن زرد یک اختلال نادر است که در آن ناخن ها به تدریج زرد، ضخیم و کندرشد می شوند. در برخی مبتلایان، مشکلات تنفسی، تجمع مایع اطراف ریه یا تورم پاها نیز دیده می شود.
این سندرم بیشتر در بزرگسالان تشخیص داده می شود و علت دقیق آن مشخص نیست. بیشتر موارد به صورت پراکنده رخ می دهند و نمی توان آن را در همه افراد یک بیماری ارثی دانست.
اگر زردی و ضخیم شدن چند ناخن با رشد بسیار کند ناخن ها، تورم پاها یا مشکلات تنفسی همراه باشد، ارزیابی پزشکی اهمیت دارد.
برخی بیماری ها ممکن است با تغییر ظاهر ناخن همراه باشند. برای مثال، اختلالات تیروئید می توانند بر رشد و کیفیت ناخن اثر بگذارند. دیابت نیز به دلیل افزایش احتمال برخی عفونت ها، از جمله عفونت قارچی ناخن، ممکن است به طور غیرمستقیم با زردی ناخن ارتباط داشته باشد.
با این حال، زرد شدن ناخن به تنهایی نشانه دیابت یا بیماری تیروئید نیست. پزشک در صورت وجود علائم دیگر یا سابقه پزشکی مرتبط، درباره انجام آزمایش های لازم تصمیم می گیرد.
اگر زردی ناخن بدون علت مشخص ایجاد شده یا برطرف نمی شود، چند ناخن را درگیر کرده یا با ضخیم شدن، خرد شدن، جدا شدن از بستر و درد همراه است، بهتر است برای بررسی به متخصص پوست مراجعه کنید.
همچنین زرد شدن ناخن ها همراه با زردی پوست یا سفیدی چشم، به ویژه اگر با ادرار تیره یا ضعف قابل توجه همراه باشد، نیازمند ارزیابی سریع پزشکی است. تورم پاها و مشکلات تنفسی جدید نیز نباید صرفا به تغییر رنگ ناخن نسبت داده شوند.
برای تشخیص علت زردی، پزشک وضعیت ناخن ها، داروهای مصرفی، سابقه تماس با مواد شیمیایی و علائم همراه را بررسی می کند و در صورت نیاز آزمایش قارچ یا آزمایش خون درخواست می دهد. از درمان خودسرانه با داروهای ضد قارچ و مصرف مکمل ها بدون تشخیص علت پرهیز کنید.