عصرایران ؛ رضا غبیشاوی – غلامحسین کرباسچی فعال سیاسی اصلاح طلب به تازگی در یکی از برنامه های صداوسیما (به وقت ایران - شبکه خبر) حاضر شد. مطالبی که او در این برنامه مطرح کرد و بحث و جدل هایی که با مجری ها داشت برنامه ای جنجالی و پربیننده ساخت.
کرباسچی البته برای نسل دهه شصتی ها با عنوان شهردار تهران که فیلم کامل محاکمه او هر شب از تلویزیون پخش می شد (سال 77) خاطره انگیز است آنهم به ریاست قاضی غلامحسین اژه ای. دست سرنوشت 28 سال بعد دو غلامحسین را کرباسچی را در جایگاه فعال سیاسی بدون هیچ سمت دولتی و اژه را به جایگاه رئیس قوه قضائیه رساند.
بحث و جدل های او با اژه ای که براساس قانون آن زمان هم قاضی بود هم دادستان، مثل سریال های تلویزیونی، سرگرمی شبانه ملت بود تا نقل قول هایش فردا صبح در کوچه و بازار تکرار شود و مهمترین آن همان بود که به قاضی گفت "اجازه بدید کلام من منعقد بشود."
البته قبل از آن، کرباسچی به عنوان شهردار تهران یکی از چهره هایی بود که کاریکاتور آن در کنار حسن حبیبی معاون اول وقت دولت و دیگر وزیران و مقامات، به جلد هفته نامه گل آقا رفت و به شهرت عمومی رسید. انتشار گل آقا از سال 69 شروع شد یک سال بعد از شروع شهرداری کرباسچی در تهران.
علاوه براین، او بنیانگذار روزنامه همشهری است که به عنوان اولین روزنامه تمام رنگی و نخستین روزنامه نرم (نسبت به روزنامه های خشک وقت یعنی اطلاعات و کیهان و سلام و جمهوری اسلامی )، فصل جدید و مثبتی را در روزنامه نگاری ایران گشود. البته همشهری در سال 82 با ورود محمود احمدی نژاد به شهرداری تهران، عملا به پایان رسید و سیر نزولی به خود گرفت. کرباسچی پس از آن، راه اندازی و مدیریت دو روزنامه غیردولتی کارگزاران و هم میهن را برعهده داشت که اولی به عنوان ارگان حزب کارگزاران سازندگی، در حال انتشار است بدون اینکه او در انتشار یا مدیریت آن دخالتی داشته باشد و دومی هم البته در دی ماه سال گذشته توقیف شد.
بازگردیم به داستان حضور کرباسچی در برنامه شبکه خبر که جنجالی شد. بسیاری، سخنان او را در شبکه های اجتماعی و پیام رسان های فیلتر شده دیدند و البته افرادی هم در تلویزیون صداوسیما مشاهده کردند.
نکته اول – هدف، این بوده که هم کرباسچی در برنامه حاضر شود و از جذابیت حضور و سخنان او و بحث و جدل های وی به سود برنامه و افزایش مخاطبان آن استفاده شود به ویژه انتشار گسترده بازخوردها در شبکه های اجتماعی هم با استفاده از ساختار و چینش غیرحرفه ای مجری ها بتوانند با سخنان میهمان برنامه (کرباسچی) مقابله و به اصطلاح او را ضایع و موضع خود را ثابت کنند.
هدف اول، به طور کامل و بخشی از هدف دوم، محقق شد. یعنی هم کرباسچی به برنامه آمد و صحبت کرد و برنامه پرمخاطب شد اما همزمان تلاش شد با استفاده از شیوه های مختلف از جمله اقدامات غیرحرفه ای سه مجری برنامه، او را به شکست بکشانند و از تاثیرگذاری سخنان وی بکاهند.
نکته دوم – این برنامه سه مجری دارد که هر کدام در بخشی از برنامه همزمان کارشناس نیز می شوند؛ هر سه از یک ایده و نظر واحد حمایت می کنند.
به لحاظ حرفه ای، در هر برنامه ، مجری باید مشخص و جدای از کارشناس باشد. مجری نمی تواند همزمان کارشناس باشد. مجری باید نسبت به کارشناس یا کارشناسان ، بی طرفی خود را رعایت کند.
این در حالی است که در برنامه "به وقت ایران" با حضور کرباسچی، سه مجری با نادیده گرفتن چارچوب های حرفه ای، تلاش می کردند در نقش های مختلف از جمله کارشناس یا پریدن در میانه صحبت ها یا پخش برنامه ها و مطالب بی ربط با سخنان کرباسچی از جمله اشاره به ماجرای بحرین، مطالب او را خنثی کنند.
بارها سخنان او را قطع کردند یا آنقدر در رد صحبت هایش حرف های با ربط و بی ربط زدند تا هم زمان برنامه بگذرد هم خدای نکرده ذره ای مطالب وی بر مخاطبان تاثیر نگذارد. در نهایت هم ۳ مجری به انداره میهمان صحبت کردند.
ضمن اینکه حضور سه مجری در نقش کارشناس، برای مقابله با کارشناس میهمان نیز در نوع خود کم سابقه است. کرباسچی خود نیز در چند جا اشاره کرد از جمله اینکه اگر قرار است خودتان صحبت کنید چرا من را دعوت کردید؟
اگر دست اندرکاران برنامه می خواستند تریبون یکطرفه در اختیار کرباسچی قرار ندهند می توانستند یک کارشناس از جناح مقابل دعوت کنند تا هر دو به بحث بپردازند.
نکته سوم - کرباسچی، فعال سیاس است و نه کارشناس مسائل بین المللی. به نظر می رسد او از قبل، شناخت کافی از مجریان این برنامه نداشته و خود را برای این برنامه، کاملا آماده نکرده بود. با این حال سخنان وی بازتاب زیادی در جامعه داشت و توانست اثرگذاری داشته باشد.
کرباسچی همچنین در برخی موارد به دلیل ضعف حافظه و عدم تسلط کافی به موضوع، نتوانست به سوالات یا مطالبی که از سوی مجریان برنامه مطرح شد به صورت کامل پاسخ دهد از جمله درباره مناقشه هسته ای ایران و آژانس یا مذاکرات با ترامپ.