عصر ایران - در دهههای ۱۹۲۰ و ۱۹۳۰ میلادی، آیرودینامیک خودرو هنوز دانشی نوپا به شمار میرفت. بسیاری از تلاشهای آن دوره به خودروهایی با مقاومت قابلتوجه در برابر جریان هوا منجر میشدند. در این میان، مدلهایی مانند تاترا ۷۷ و کرایسلر ایرفلو به دلیل طراحی متفاوت خود برجسته بودند.
با این حال، در کارگاهی واقع در منطقهای روستایی در ونکوور کانادا، مخترعی به نام هوراس بیسیل اولدفیلد، مشهور به «بارنی»، به دنبال راهی متفاوت برای طراحی خودرو بود. او از جمله افرادی بود که به ساخت تجهیزات و ماشینآلات ابتکاری علاقه داشت و پیشتر نخستین بولدوزر منطقه و یک کامیون حمل چوب با کابین زیرشاسی را ساخته بود؛ کامیونی که به گفته منبع، توانایی حمل شش برابر چوب بیشتر نسبت به کامیونهای مدرن امروزی را داشت.
خلاقیت اولدفیلد تنها به خودرو و ماشینآلات محدود نبود. خانهای که در پسزمینه یکی از تصاویر این خودرو دیده میشود نیز به دست او ساخته شده است. نوهاش اکنون در این خانه زندگی میکند.
این ساختمان قابلیت چرخش ۳۶۰ درجه برای دنبال کردن مسیر خورشید را دارد. سامانه چرخش آن با استفاده از موتور یک ماشین لباسشویی قدیمی، چرخدندهها و تیرهای فلزی مشابه سازههای راهآهن ساخته شده است. بر اساس گزارش منتشرشده، این سازوکار پس از گذشت چندین دهه همچنان بهدرستی کار میکند. مسیرهای برق و لولهکشی نیز از طریق یک اتصال مرکزی عبور میکنند که برای جلوگیری از پیچخوردگی طراحی شده است.
اولدفیلد علاوه بر اختراع و ساخت ماشینآلات، به پرواز نیز علاقه داشت. او خلبان بود و از سال ۱۹۳۸ ساخت خودرویی را آغاز کرد که در طراحی آن از برخی ویژگیهای هواپیماهای آن زمان الهام گرفته شده بود.
او به تونل باد دسترسی نداشت؛ ابزاری که برای بررسی رفتار جریان هوا پیرامون اجسام استفاده میشود. در عوض، از جوی آبی در نزدیکی کارگاه خود بهره گرفت. اولدفیلد مدلهای خودرو را با دست از چوب میتراشید و آنها را در آب قرار میداد تا حرکت جریانها و گردابهها را در اطراف سطح مدل مشاهده کند.
هدف او این بود که با بررسی رفتار آب، شکل مناسب بدنه را برای حرکت در هوا طراحی کند و سپس آن را در ابعادی بزرگتر با پوستهای آلومینیومی بسازد. این روش، نمونهای از تلاشهای ابتکاری او برای نزدیک کردن اصول طراحی هواپیما به مهندسی خودرو بود.
زیر بدنه خودروی اسپریت آو تومارو، ساختاری متعلق به یک سدان دوج قرار دارد؛ هرچند سال دقیق ساخت خودروی پایه مشخص نیست و اطلاعات روشنی درباره آن باقی نمانده است. همچنین، بخش زیادی از آرایش اصلی خودرو در طول فرایند ساخت و تغییرات بعدی حفظ نشده است.
اولدفیلد در ابتدا یک موتور هشت سیلندر تخت فورد را در بخش میانی خودرو نصب کرده بود. موتور فعلی خودرو نیز یک پیشرانه هشت سیلندر V8 با حجم ۲۸۹ اینچ مکعب متعلق به موستانگ است که در همان موقعیت میانی قرار گرفته است.
اسپریت آو تومارو نمونهای از رویکرد شخصی و تجربی به طراحی خودرو در دورانی است که دانش آیرودینامیک هنوز در حال توسعه بود. این پروژه، تلاش یک مخترع برای استفاده از مشاهدات ساده طبیعت و اصول هوانوردی در ساخت خودرویی متفاوت را نشان میدهد.
تنظیم و ترجمه: مازیار دانیالی