نخست وزیر عراق برای اولین بار بعد از سقوط بشار اسد به سوریه سفر کرد.
به گزارش عصرایران، علی فالح الزیدی، نخست‌وزیر عراق، در سفر به دمشق با احمد الشرع، رئیس‌جمهور سوریه، دیدار و درباره گسترش همکاری‌های سیاسی، اقتصادی و امنیتی دو کشور گفت‌وگو کرد.
بازدید از مسجد اموی و حرم حضرت زینب و اعلام کمک مالی 10 میلیون دلاری از دارایی شخصی نخست‌وزیر عراق برای این دو مکان مذهبی نیز از بخش‌های مورد توجه این سفر بود.
به گزارش خبرگزاری رویترز، این سفر دیروز چهارشنبه انجام شد و نخستین سفر یک نخست‌وزیر عراق به سوریه پس از سقوط حکومت بشار اسد در 8 دسامبر 2024 / 18 آذر 1403، به شمار می‌رود.
این دیدار در شرایطی صورت گرفت که بغداد و دمشق در تلاش‌اند روابط خود را در دوره سیاسی جدید سوریه بازتعریف کنند و همکاری در زمینه امنیت مرزها، تجارت و انتقال انرژی را گسترش دهند.
احمد الشرع رئیس جمهوری سوریه از علی الزیدی نخست وزیر عراق در فرودگاه دمشق استقبال کرد. اتفاقی که کمتر رخ می دهد. این نشانه استقبال گرم از میهمان است.
سپس دو رئیس به سمت قصر الشعب (کاخ ملت) دمشق رفتند. در مسیر فرودگاه تا قصر، احمد الشرع خود راننده خودروی حامل میهمان عراقی بود.
استقبال احمد الشرع رئیس جمهوری سوریه از نخست وزیر عراق علی الزیدی در فرودگاه دمشق
به نوشته رویترز، سفر الزیدی در ادامه تماس‌های دیپلماتیک میان دو کشور انجام شد. الشرع و الزیدی پیش‌تر در سپتامبر 2026، شهریور 1405، در حاشیه نشست مجمع عمومی سازمان ملل متحد در نیویورک دیدار کرده بودند. این تماس‌ها در چارچوب تلاش دولت جدید سوریه برای گسترش روابط منطقه‌ای و تمایل بغداد به حفظ ثبات در مرزهای غربی عراق صورت گرفته است.
احیای خط لوله انتقال عراق به دریای مدیترانه از طریق خاک سوریه یکی از موضوعات مذاکرات رهبران دو کشور بود.
با بسته شدن تنگه هرمز از سوی تهران در پی جنگ اسرائیل و آمریکا علیه ایران و درگیری ها در خلیج فارس، عراق، مهمترین و بزرگترین مسیر صادرات نفت خود را از دست داد. به همین دلیل، هم اکنون به وسیله تانکرهای خودرویی، نفت خام از عراق به سمت بنادر سوریه در دریای مدیترانه منتقل تا برای مشتریان صادر شود.
دیدار احمد الشرع رئیس جمهوری سوریه و علی الزیدی نخست وزیر عراق در قصر الشعب (کاخ ملت) دمشق
همچنین خط لوله نفت میان عراق و بنادر سوریه در دریای مدیترانه وجود دارد که استفاده از آن نیازمند بازسازی و احیاست.
به گزارش خبرگزاری سانا، یکی از موضوعات مهم مذاکرات دو طرف، بررسی امکان بازسازی و احیای خط لوله نفت کرکوک در عراق به بندر بانیاس در ساحل مدیترانه سوریه بود. این مسیر تاریخی می‌تواند در صورت بازسازی، راه دیگری برای انتقال نفت عراق به بازارهای جهانی فراهم کند.
احیای مسیر جدید انتقال نفت عراق از طریق سوریه به بانیاس پروژه‌ای چندساله است و هزینه آن ممکن است به 15 میلیارد دلار یا بیشتر برسد. این برآورد نشان می‌دهد که تحقق طرح با موانع فنی و مالی قابل توجهی روبه‌رو است و توافق سیاسی به‌تنهایی برای آغاز صادرات نفت از این مسیر کافی نخواهد بود.
همکاری‌های امنیتی و تقویت کنترل مرزهای مشترک نیز از محورهای گفت‌وگوهای مقام‌های عراقی و سوری بود. دو کشور با توجه به سابقه فعالیت گروه داعش و تداوم تهدیدهای امنیتی در منطقه، به همکاری در زمینه تبادل اطلاعات، مقابله با تروریسم، قاچاق و جرایم سازمان‌یافته نیاز دارند.
مرز مشترک عراق و سوریه بیش از 600 کیلومتر طول دارد و امنیت آن برای کنترل رفت‌وآمد افراد و کالاها و همچنین توسعه تجارت زمینی اهمیت دارد. گسترش همکاری‌های مرزی می‌تواند به کاهش مخاطرات امنیتی و تسهیل مبادلات اقتصادی کمک کند؛ هرچند نتایج عملی این همکاری‌ها به اجرای توافق‌ها و هماهنگی نهادهای مسئول دو کشور وابسته است.
الزیدی در جریان سفر خود از مسجد تاریخی اموی در دمشق بازدید کرد و با همراهی اسعد الشیبانی، وزیر امور خارجه سوریه، در این مکان حضور یافت. این مسجد از مهمترین بناهای تاریخی و مذهبی جهان اسلام به شمار می‌رود و جایگاه ویژه‌ای در تاریخ دمشق دارد.
نخست‌وزیر عراق اعلام کرد که 5 میلیون دلار از دارایی شخصی خود را به مسجد اموی اختصاص می‌دهد. این کمک برای تأمین نیازهای مسجد در نظر گرفته شده است.
زیارت حرم حضرت زینب در دمشق توسط علی الزیدی نخست وزیر عراق
الزیدی در ادامه برنامه خود از حرم حضرت زینب در جنوب دمشق هم بازدید کرد. این مکان مذهبی از زیارتگاه‌های شیعیان است و هر سال زائرانی از عراق و دیگر کشورها به آن سفر می‌کنند.
نخست‌وزیر عراق همچنین 5 میلیون دلار از دارایی شخصی خود را به این حرم اختصاص داد؛ در نتیجه، مجموع کمک اعلام‌شده برای مسجد اموی و حرم حضرت زینب به 10 میلیون دلار رسید.
اهمیت این بازدید به پیشینه جنگ داخلی سوریه نیز مربوط است. جامعه شیعه سوریه پس از سقوط حکومت بشار اسد با شرایط سیاسی و امنیتی جدیدی روبه‌رو شد و نگرانی درباره امنیت زیارتگاه‌ها و وضعیت زائران خارجی همچنان از موضوعات مورد توجه بود.
حرم حضرت زینب در طول جنگ داخلی سوریه به یکی از کانون‌های حساس مذهبی و سیاسی تبدیل شده بود. از این رو، حضور نخست‌وزیر عراق در این مکان و طرح موضوع تسهیل زیارت عراقی‌ها می‌تواند از منظر روابط اجتماعی و مذهبی دو کشور نیز اهمیت داشته باشد.
حضور علی الزیدی نخست وزیر عراق در مسجد اموی دمشق
دولت عراق قبل از این از حامیان جدی دولت بشار اسد رئیس جمهوری وقت سوریه بود. پس از سقوط و فرار بشار اسد به روسیه، مخالفانش قدرت را در دست گرفتند.
روابط عراق و سوریه در دهه‌های گذشته با دوره‌هایی از همکاری و رقابت سیاسی همراه بوده است. پس از حمله آمریکا به عراق در سال 2003، کنترل مرزها و تحولات امنیتی به یکی از مسائل اصلی روابط دو کشور تبدیل شد. با گسترش فعالیت داعش در عراق و سوریه نیز ضرورت هماهنگی امنیتی میان بغداد و دمشق افزایش یافت.
با آغاز جنگ داخلی سوریه در سال 2011، روابط دو کشور تحت تأثیر رقابت‌های منطقه‌ای و اختلاف بر سر آینده سیاسی سوریه قرار گرفت. حضور بازیگران خارجی و گروه‌های مسلح و همچنین اهمیت اماکن مذهبی، از جمله حرم حضرت زینب، بر پیچیدگی روابط دو کشور افزود.
سقوط حکومت بشار اسد مرحله تازه‌ای در روابط بغداد و دمشق ایجاد کرد. دولت جدید سوریه پس از تغییر قدرت تلاش کرده است روابط خود را با کشورهای منطقه گسترش دهد. عراق نیز با توجه به مرز مشترک، پیوندهای تجاری و نگرانی‌های امنیتی، به دنبال تنظیم روابط با دولت جدید سوریه بوده است.