عصر ایران- سلامت و تغذیه کودکان از جمله موضوعاتی است که به همکاری میان متخصصان حوزه‌های مختلف و دسترسی به دانش علمی معتبر نیاز دارد. چهارمین دوره نشست علمی NEST که با حضور متخصصان و فوق‌تخصص‌های حوزه اطفال برگزار شد، به بررسی چالش‌های تغذیه‌ای کودکان، اهمیت شناسایی به‌موقع اختلالات تغذیه‌ای و ملاحظات تغذیه‌ای در شرایط بیماری بحرانی پرداخت. معرفی راهنمای کشوری تغذیه تکمیلی کودک و بررسی پیامدهای اقتصادی سوءتغذیه نیز از دیگر محورهای این دوره بود.
در گفت‌وگو با دکتر پردیس امیرعبدالهیان، مدیر امور پزشکی و علمی نستله ایران و پریناز رفیعی، مدیر برند محصولات تغذیه نستله ایران، درباره محورهای علمی این دوره، اهمیت تدوین و معرفی راهنمای معتبر تغذیه‌ای، نقش تعامل با جامعه پزشکی و ضرورت توجه چندبعدی به سلامت کودکان صحبت کرده‌ایم.
*چهارمین دوره NEST بر روی چه موضوعاتی تمرکز داشت؟ از نگاه شما، پرداختن به این محورها تا چه اندازه توانست به تبیین چالش‌های حوزه سلامت و تغذیه کودکان و شناسایی نیازهای جامعه پزشکی کمک کند؟
دکتر پردیس امیرعبدالهیان: اولین پنل در چهارمین دوره NEST بر تشخیص به موقع و مدیریت بهینه اختلالات خوردن در شیرخواران و کودکان متمرکز بود. اختلالات خوردن (Pediatric feeding disorders) یکی از شایع‌ترین مشکلات در حوزه طب کودکان محسوب می‌شود که متاسفانه در مورد آن هنوز اطلاعات کافی بالینی در بین پزشکان برای آن وجود ندارد. خیلی از اوقات به غلط به عنوان آلرژی به شیر گاو و سایر بیماری‌ها تشخیص داده می‌شود و منجر به بروز عوارض بیشتر و سخت شدن روند درمان می‌شود. اختلالات خوردن نیازمند مدیریت دقیق چند تخصصی، تشخیص و ارجاع به موقع است تا خطر سوء تغذیه و سایر عوارض را در کودکان به حداقل برساند.
پنل دوم متمرکز بر تشخیص به موقع سوء تغذیه در کودکان و اهمیت نقش متخصصین اطفال در این زمینه بود. در ادامه مدیریت کودکان مبتلا به سوء تغذیه در بخش مراقبت‌های ویژه و راهکارهای نوین در حوزه تغذیه روده‌ای با هدف بهبود مراقبت از بیماران نیازمند حمایت تغذیه‌ای مورد بحث قرار گرفت.
از نظر علمی، اهمیت چنین رویدادهایی در فراهم‌کردن فرصتی برای تبادل دیدگاه میان متخصصان حوزه‌های مختلف است. این تعامل می‌تواند به شناسایی بهتر چالش‌های موجود، بررسی نیازهای جامعه پزشکی و تقویت گفت‌وگو درباره راهکارهای مبتنی بر شواهد کمک کند.
پریناز رفیعی: در این دوره تلاش کردیم سلامت و تغذیه کودک را از منظری گسترده‌تر بررسی کنیم؛ از چالش‌های بالینی و نیازهای تخصصی گرفته تا پیامدهای آن برای خانواده و جامعه. حضور متخصصان حوزه‌های مختلف پزشکی در کنار دیدگاه اقتصادی، به ایجاد گفت‌وگویی چندبعدی کمک کرد. برای ما، NEST فرصتی است تا با همراهی جامعه علمی، توجه بیشتری به مسائل مرتبط با سلامت تغذیه‌ای کودکان و اهمیت پرداختن به نیازهای آن‌ها در شرایط ایران جلب شود.
*راهنمای کشوری تغذیه تکمیلی کودک قرار است به کدام نیازهای علمی و بالینی پاسخ دهد و چه خلأهایی را در دسترسی به راهنمایی‌های معتبر درباره تغذیه تکمیلی پوشش می‌دهد؟
دکتر پردیس امیرعبدالهیان: تغذیه تکمیلی یکی از موضوعات مهم در سلامت و رشد کودک است و دسترسی به یک راهنما و دستورالعمل علمی، معتبر و مبتنی بر شواهد روز پزشکی در این حوزه می‌تواند به درک و مدیریت بهتر نیازهای تغذیه‌ای کودکان کمک کند. هدف از تهیه راهنمای علمی کشوری تغذیه تکمیلی، فراهم‌کردن محتوایی علمی و منسجم است که با مشارکت متخصصان حوزه اطفال و با توجه به نیازهای کودکان ایرانی مورد بررسی قرار گرفته باشد. اهمیت این فرایند در گردآوری و سامان‌دهی دانش تخصصی و فراهم‌کردن زمینه‌ای برای دسترسی بهتر جامعه پزشکی به راهنمایی‌های معتبر است.
*چه برنامه‌ای برای معرفی محتوای این راهنمای کشوری به جامعه پزشکی و کمک به استفاده موثر از آن در مراقبت از کودکان در نظر گرفته شده است؟
دکتر پردیس امیرعبدالهیان: امکان دسترسی به این دستورالعمل مبتنی بر شواهد برای تمام جامعه پزشکی فراهم شده است. تا بتوانند به روزترین اطلاعات علمی در زمینه تغذیه تکمیلی را دربالین مورد استفاده قرار دهند.
پریناز رفیعی: ما در نستله ایران اهمیت زیادی برای تعامل مستمر با جامعه علمی و تبادل دانش قائل هستیم. این راهنماهای علمی، علاوه بر کمک به افزایش آگاهی درباره نیازهای تغذیه‌ای کودکان، می‌توانند مبنایی برای توسعه و تولید غذای کمکی کودک متناسب با این نیازها نیز فراهم کنند.
*مشارکت نستله ایران در تدوین این راهنمای علمی چگونه بود و چه نقشی را انجام داد؟
پریناز رفیعی: رویکرد نستله ایران در این همکاری، حمایت از گفت‌وگوی علمی و تعامل با متخصصان حوزه سلامت و تغذیه کودک بوده است. باور داریم که پرداختن مسئولانه به مسائل تغذیه‌ای کودکان نیازمند ارتباط مستمر با جامعه علمی و توجه به نیازهای واقعی این حوزه است. مشارکت در این فرایند نیز در همین چارچوب و با همراهی متخصصان انجام شد.
*یکی از محورهای دوره چهارم NEST، بررسی مسیر کودک از اختلال رشد تا بیماری بود. سوءتغذیه چگونه می‌تواند بر وضعیت کودک در زمان ابتلا به بیماری شدید یا بستری در بخش مراقبت‌های ویژه تاثیر بگذارد؟
دکتر پردیس امیرعبدالهیان: وضعیت تغذیه‌ای کودک یکی از ابعاد مهم سلامت او است. در همین راستا تشخیص و مدیریت به موقع سوء تغذیه از اهمیت ویژه ای برخوردار است. در بررسی وضعیت کودک مبتلا به بیماری شدید و حاد این موضوع اهمیت دو چندانی پیدا می‌کند. سوءتغذیه می‌تواند با کاهش ذخایر انرژی و مواد مغذی مورد نیاز بدن همراه باشد و در شرایط بیماری بحرانی، ارزیابی وضعیت تغذیه‌ای کودک و اصلاح مشکلات تغذیه‌ای بخصوص در بخش مراقبت های ویژه و بیماران بدحال اهمیت به سزایی دارد.
*در پنل دوم NEST، دکتر فرهاد نیلی بحث را با نگاه اقتصادی به هزینه سوءتغذیه و ارزش سرمایه‌گذاری زودهنگام آغاز کرد. چرا نستله ایران تصمیم گرفت گفت‌وگوی بالینی درباره سلامت کودک را با یک اقتصاددان شروع کند؟
پریناز رفیعی: سلامت کودک موضوعی چندبعدی است و پیامدهای آن به حوزه پزشکی محدود نمی‌شود. تصمیم‌ها و اقدامات مرتبط با سلامت و تغذیه در سال‌های ابتدایی زندگی می‌توانند با رفاه خانواده و شرایط گسترده‌تر جامعه نیز ارتباط داشته باشند. به همین دلیل، در این دوره تلاش کردیم در کنار دیدگاه‌های تخصصی پزشکی، نگاه اقتصادی را نیز وارد گفت‌وگو کنیم.
حضور دکتر فرهاد نیلی فرصتی فراهم کرد تا موضوع سوءتغذیه و اهمیت سرمایه‌گذاری زودهنگام از زاویه‌ای متفاوت بررسی شود. این رویکرد با پیام محوری NEST هم‌راستاست؛ اینکه توجه به سلامت کودک امروز، موضوعی مرتبط با آینده خانواده و جامعه نیز هست.
*شعار این دوره از NEST «از یک آغاز تا اثری گسترده‌تر» بود. این شعار تا چه حدود محقق شد و مهم‌ترین دستاورد این رویداد چه بود؟
دکتر پردیس امیرعبدالهیان: از نگاه علمی، یکی از مهم‌ترین دستاوردهای NEST فراهم‌کردن بستری برای گفت‌وگوی تخصصی میان حوزه‌های مختلف مرتبط با سلامت کودک است. بررسی اختلالات تغذیه‌ای، مسیر کودک از اختلال رشد تا بیماری بحرانی و اهمیت راهنمای علمی، همگی به یک موضوع مشترک بازمی‌گردند: ضرورت توجه دقیق‌تر و چندبعدی به سلامت تغذیه‌ای کودکان.
البته تاثیر واقعی چنین رویدادهایی در بلندمدت و از طریق تداوم تعاملات علمی و بهره‌گیری از دانش حاصل‌شده معنا پیدا می‌کند. به همین دلیل، NEST را می‌توان فرصتی برای آغاز یا تقویت گفت‌وگوهایی دانست که می‌توانند فراتر از زمان برگزاری رویداد ادامه پیدا کنند.
پریناز رفیعی: شعار امسال NEST بر این ایده تاکید دارد که یک آغاز می‌تواند زمینه‌ساز تاثیری گسترده‌تر باشد. در این دوره، تلاش کردیم با گردهم‌آوردن متخصصان حوزه‌های مختلف و پرداختن به ابعاد علمی، بالینی و اقتصادی سلامت کودک، بستری برای تبادل دانش و توجه بیشتر به نیازهای کودکان ایرانی فراهم کنیم.
از نظر ما، ارزش این رویداد تنها به برگزاری آن محدود نمی‌شود، بلکه به گفت‌وگوهایی نیز بستگی دارد که شکل می‌گیرند و همکاری‌هایی که می‌توانند در ادامه تقویت شوند. امیدواریم این تعاملات به تداوم توجه به سلامت تغذیه‌ای کودکان و گسترش همکاری میان جامعه علمی و سایر بخش‌های مرتبط کمک کنند.
تذکر مهم
ما در نستله معتقديم که شير مادر ايده آل ترين غذا برای شروع تغذيه کودک است و کاملا از توصيه سازمان جهانی بهداشت مبنی بر تغذيه انحصاری با شير مادر به مدت شش ماه و آغاز تغذيه تکميلی سالم و مناسب در کنار شير مادر تا سن دو سالگی حمايت می‌کنیم. همچنین به این نکته نیز توجه داریم که شیردهی ممکن است همواره برای والدین امکان پذیر نباشد، پیشنهاد می شود برای اطلاع از چگونگی تغذيه کودک‌تان و زمان شروع تغذيه تکميلی، با متخصصان امور سلامت مشورت کنيد. والدین باید در نظر داشته باشند که در صورت تصمیم بر عدم تغذیه با شیر مادر، ممکن است بازگشت از این تصمیم، دشوار باشد و تاثیرات اجتماعی و مالی به دنبال داشته باشد. لطفا توجه داشته باشید که شروع و معرفی تغذیه با شیشه شیر حتی به‌طور جزئی، از میزان شیر مادر خواهد کاست.