در ادامه تنشهای نظامی میان ایران و آمریکا، جزیره قشم شامگاه دوشنبه، ۱۱ آبان ۱۴۰۵ (۲ نوامبر ۲۰۲۶)، هدف حمله هواپیماهای آمریکا قرار گرفت.
به گزارش عصر ایران، این حمله که با وقوع چندین انفجار در نقاطی از جزیره همراه بود، از سوی مقامهای آمریکایی اقدامی محدود و دفاعی توصیف شده است؛ با این حال، گزارشها درباره جزئیات اهداف مورد حمله و میزان خسارات احتمالی هنوز کامل نیست.
خبرگزاری دولتی ایرنا شامگاه دوشنبه از شنیده شدن چندین انفجار پیاپی در جزیره قشم خبر داد. به گزارش این خبرگزاری، شاهدان محلی همچنین از مشاهده پرواز دو فروند هواپیما در آسمان منطقه همزمان با وقوع انفجارها خبر دادهاند.
همزمان، خبرگزاری فارس نیز گزارش داد که صدای انفجارهایی در بندر لنگه شنیده شده است؛ انفجارهایی که به گفته این خبرگزاری از سمت دریا به گوش رسیدهاند.
خبر وقوع انفجارها در قشم در حالی منتشر شد که رسانههای آمریکایی از انجام حملات نظامی این کشور به اهدافی در منطقه تنگه هرمز خبر دادند.
خبرگزاری آسوشیتدپرس به نقل از یک مقام آمریکایی که نخواست نامش فاش شود، گزارش داد که نیروهای آمریکایی اهدافی را در منطقه تنگه هرمز مورد حمله قرار دادهاند. به گفته این مقام، هدف حملات، نیروهای ایرانی استفادهکننده از موشکهای زمینبههوا علیه تجهیزات و داراییهای نظامی آمریکا بودهاند.
شبکه سیانان نیز به نقل از سه مقام آمریکایی گزارش داد که حملات به قشم محدود بوده و در واکنش به شلیک ایران به سوی یک هواپیمای آمریکایی انجام شده است.
به گزارش سیانان، مقامهای آمریکایی این عملیات را اقدامی دفاعی برای حفاظت از نیروهای این کشور در منطقه توصیف کردهاند و آن را به معنای آغاز مجدد عملیات نظامی گسترده علیه ایران ندانستهاند.
خبرگزاری رویترز با استناد به گزارش والاستریت ژورنال و اظهارات مقامهای آمریکایی، وقوع حمله را تأیید کرد. به گفته یک مقام آمریکایی، این عملیات محدود بوده و به معنای ازسرگیری عملیات نظامی گسترده علیه ایران نیست.
وبسایت خبری اکسیوس در گزارشی به نقل از یک مقام آمریکایی نوشت که سپاه پاسداران روز دوشنبه از جزیره قشم به سمت یک جنگنده آمریکایی در تنگه هرمز موشک شلیک کرده است.
بر اساس این گزارش، جنگنده آمریکایی در واکنش به این اقدام، یک پرتابگر موشک زمینبههوا متعلق به سپاه پاسداران را در جزیره قشم هدف قرار داده و منهدم کرده است.
این مقام آمریکایی اقدام جنگنده را در چارچوب دفاع از خود توصیف کرده است.
شبکه فاکسنیوز نیز به نقل از مقامهای آمریکایی گزارش داد که حمله محدود به قشم در واکنش به شلیک ایران به سمت یک هواپیمای آمریکایی صورت گرفته است.
شبکه سیانان نیز به نقل از سه مقام آمریکایی گزارش داد که حملات دوشنبهشب ماهیتی محدود و دفاعی داشته و با هدف حفاظت از داراییهای نظامی آمریکا در منطقه انجام شده است.
یکی از مقامهای آمریکایی به سیانان گفت که این اقدام در واکنش به استفاده نیروهای ایرانی از موشکهای زمینبههوا علیه داراییهای آمریکا صورت گرفته است.
شبکه نیوزنیشن به نقل از یک منبع گزارش داد که نیروهای آمریکایی در جریان حملات به جزیره قشم، سامانههای راداری و پرتابگرهای موشکی را هدف قرار دادهاند.
این گزارش جزئیات بیشتری درباره تعداد سامانههای مورد اصابت، میزان خسارات و محل دقیق اهداف منتشر نکرده است.
بر اساس روایتهای منتشرشده در رسانههای آمریکایی، هدف اصلی این حملات محدود کردن توانایی ایران برای تهدید هواپیماها و کشتیهای تجاری در منطقه تنگه هرمز عنوان شده است.
روزنامه والاستریت ژورنال گزارش داد که حملات آمریکا به قشم بخشی از مجموعه عملیاتهای محدود و اعلامنشده واشنگتن علیه اهدافی در ایران طی هفتههای اخیر بوده است.
به نوشته این روزنامه، برخی مقامهای آمریکایی ماهیت این حملات را تدافعی توصیف کرده و گفتهاند هدف آنها جلوگیری از آن است که ایران توانایی و آزادی عمل لازم برای حمله به کشتیهای تجاری در تنگه هرمز را به دست آورد.
والاستریت ژورنال همچنین نوشت که واشنگتن عمداً حملات اخیر را بهصورت عمومی اعلام نکرده و آنها را در سکوت خبری انجام داده است تا این تصور ایجاد نشود که آمریکا قصد ازسرگیری عملیات نظامی گسترده علیه ایران را دارد.
به نوشته این روزنامه، یکی از دلایل این رویکرد جلوگیری از ارسال پیام تشدید تنش به تهران و ایجاد مانع در مسیر مذاکرات دیپلماتیک است.
در واقع، واشنگتن در شرایطی حملات محدود خود را ادامه داده که همزمان تلاش دارد امکان دستیابی به توافق با تهران را حفظ کند.
حملات دوشنبهشب در شرایطی رخ داد که سپاه پاسداران انقلاب اسلامی پیشتر در همان روز خبر دادند دو پهپاد شناسایی آمریکایی را در جنوب جزیره قشم با استفاده از سامانههای جنگ الکترونیک به تصرف خود درآورده است.
همچنین بر اساس گزارش الجزیره، سپاه مدعی انهدام یک پهپاد MQ-9 در شرق تنگه هرمز شده بود.
با این حال، در گزارشهای منتشرشده تاکنون، ارتباط دقیق این ادعاها با حملات شامگاه دوشنبه و جزئیات حادثه مربوط به هواپیمای آمریکایی بهطور مستقل روشن نشده است.
زمانبندی حمله به قشم نیز از جنبه سیاسی و دیپلماتیک قابل توجه است. این حمله در آستانه انتخابات میاندورهای کنگره آمریکا روز سهشنبه، ۳ نوامبر، انجام شد؛ انتخاباتی که جمهوریخواهان دونالد ترامپ برای حفظ اکثریت خود در مجلس نمایندگان و سنا با اهمیت زیادی دنبال میکنند.
این تحولات در حالی رخ داد که تلاشهای دیپلماتیک برای جلوگیری از بازگشت جنگ گسترده میان تهران و واشنگتن ادامه داشت.
در این بخش باید به جایگاه جیدی ونس، معاون رئیسجمهور آمریکا، اشاره کرد که روز دوشنبه از وجود پیشرفت در مذاکرات با ایران خبر داده بود. او گفته بود پس از گفتوگو با دونالد ترامپ، هر دو نسبت به امکان دستیابی به توافق مذاکرهشده احساس مثبتی دارند.
خبرگزاری آسوشیتدپرس همچنین گزارش داده بود که ونس هفته گذشته نامهای برای محسن رضایی، مسئول امنیتی ایران، ارسال کرده است؛ هرچند کاخ سفید جزئیات محتوای این نامه را منتشر نکرده بود.
از سوی دیگر، دونالد ترامپ روز دوشنبه در پیامی در شبکه اجتماعی تروث سوشال مدعی شد که امکان دستیابی به توافق با ایران در آینده نزدیک وجود دارد. او همچنین در پاسخ به پرسشی درباره احتمال حمله مجدد به ایران پس از انتخابات میاندورهای آمریکا، پاسخ منفی داد.
تا زمان انتشار گزارشهای اولیه رسانههای بینالمللی، جزئیات مستقلی درباره موارد زیر منتشر نشده بود:
- اهداف دقیق مورد اصابت در جزیره قشم؛
- میزان خسارات احتمالی به تأسیسات نظامی یا غیرنظامی؛
- شمار کشتهها یا مجروحان احتمالی؛
- نوع هواپیماها و مهمات استفادهشده در حمله؛
- واکنش رسمی و تفصیلی مقامهای نظامی ایران به این حمله.
همچنین فرماندهی مرکزی ارتش آمریکا (سنتکام) تا زمان انتشار گزارش الجزیره، موضع رسمی و مستقلی درباره جزئیات عملیات اعلام نکرده بود.