عصرایران- آرتریت روماتوئید یک بیماری خودایمنی مزمن است که علاوه بر آسیب به مفاصل، می تواند با افزایش خطر برخی سرطان ها همراه باشد. از سوی دیگر، بعضی داروهای مورد استفاده برای کنترل این بیماری و حتی برخی درمان های سرطان، بر فعالیت سیستم ایمنی تاثیر می گذارند و ممکن است عوارض التهابی ایجاد کنند. شناخت این ارتباط ها به انتخاب درمان مناسب و پیگیری دقیق تر بیماران کمک می کند.
آرتریت روماتوئید زمانی رخ می دهد که سیستم ایمنی به اشتباه به بافت های مفصلی حمله می کند و التهاب طولانی مدت به وجود می آورد. پژوهش ها نشان داده اند که افراد مبتلا به این بیماری در مقایسه با جمعیت عمومی، بیشتر در معرض ابتلا به برخی سرطان ها، به ویژه لنفوم و سرطان ریه قرار دارند.
التهاب مزمن، فعالیت طولانی مدت سیستم ایمنی و عوامل خطر مشترک، از جمله سازوکارهایی هستند که ممکن است در این ارتباط نقش داشته باشند. با این حال، افزایش خطر به معنای ابتلای قطعی به سرطان نیست.
سیستم ایمنی برای جلوگیری از حمله به سلول های سالم، سازوکارهایی به نام وارسی ایمنی (Immune Checkpoints) دارد. این سازوکارها مانند ترمز عمل می کنند و مانع فعالیت بیش از حد سلول های ایمنی می شوند.
برخی داروهای ضدسرطان با مهار این ترمزها، سلول های ایمنی را برای شناسایی و حمله به تومورها فعال تر می کنند. با این حال، افزایش فعالیت سیستم ایمنی ممکن است به بافت های سالم نیز آسیب برساند و عوارضی مانند التهاب مفاصل ایجاد کند.
این عارضه گاهی علائمی شبیه آرتریت روماتوئید دارد، اما لزوما به معنای ابتلا به همین بیماری نیست. التهاب مفاصل ناشی از این داروها ممکن است حتی پس از پایان درمان سرطان نیز ادامه پیدا کند.
داروهای اصلاح کننده روند بیماری روماتیسمی (DMARDs) با کاهش فعالیت غیرطبیعی سیستم ایمنی، التهاب و آسیب مفاصل را کنترل می کنند. بعضی از این داروها بیولوژیک هستند و اهداف مشخصی در مسیرهای التهابی، مانند عامل نکروز تومور (TNF)، را مهار می کنند.
درباره ارتباط مهارکننده های TNF با سرطان، به ویژه سرطان های پوست غیرملانومی، نگرانی هایی مطرح شده است. برخی مطالعات افزایش خطر این سرطان ها را گزارش کرده اند، اما نتایج پژوهش ها یکسان نیست و افزایش قطعی خطر سرطان در همه مصرف کنندگان اثبات نشده است.
متوترکسات نیز از داروهای پرکاربرد برای کنترل آرتریت روماتوئید است. مصرف این دارو در مواردی با اختلالات تکثیر لنفاوی مرتبط دانسته شده است؛ با این حال، مشخص نیست چه میزان از این خطر به خود دارو و چه میزان به التهاب و فعالیت بیماری زمینه ای مربوط می شود. شواهد فعلی برای نسبت دادن افزایش قطعی خطر سرطان به متوترکسات کافی نیست.
کنترل مناسب آرتریت روماتوئید اهمیت زیادی دارد؛ زیرا فعالیت طولانی مدت بیماری با افزایش خطر برخی عوارض، از جمله لنفوم، ارتباط دارد. انتخاب دارو باید با در نظر گرفتن شدت بیماری، سابقه سرطان، عوامل خطر فردی و مزایا و عوارض احتمالی درمان انجام شود.
افرادی که داروهای سرکوب کننده سیستم ایمنی مصرف می کنند، باید درباره معاینات دوره ای و بررسی تغییرات پوستی با پزشک خود مشورت کنند. قطع یا تغییر دارو بدون نظر روماتولوژیست نیز می تواند موجب بازگشت التهاب و آسیب مفاصل شود.
این مطلب به منزله تشخیص پزشکی نیست و صرفا با هدف اطلاع رسانی تهیه شده است.