یک مشاور و روان‌درمانگر با تأکید بر اینکه خودکشی پدیده‌ای پیچیده و چندبعدی است، گفت: افراد در شرایط بحرانی ممکن است به دلیل فشار شدید روانی و اجتماعی، برای مدتی توان دیدن راه‌حل‌های جایگزین را از دست بدهند و مرگ را تنها راه پایان دادن به رنج خود تصور کنند.
مجید زارعی در گفت‌وگو با ایسنا اظهار کرد: خودکشی در بسیاری از موارد با تجربه درد روانی شدید و غیرقابل‌تحمل ارتباط دارد و فرد در شرایط بحرانی ممکن است دچار نوعی «دید تونلی» شود؛ به این معنا که تحت تأثیر فشارهای روانی و اجتماعی، توان دیدن راه‌حل‌های دیگر برای رهایی از رنج خود را از دست داده و مرگ را تنها راه پایان دادن به این وضعیت تصور کند.
وی با اشاره به اهمیت شناسایی نشانه‌های هشدار افزود: تغییرات ناگهانی رفتاری مانند کناره‌گیری از جمع، بخشیدن برخی اموال شخصی، تغییر در الگوی خواب و خوراک و مهم‌تر از همه صحبت کردن درباره مرگ یا احساس پوچی، می‌تواند از جمله نشانه‌های هشداردهنده باشد و هرگونه تهدید یا صحبت درباره خودکشی باید جدی گرفته شود.
این مشاور و روان‌درمانگر با بیان اینکه واکنش خانواده در چنین شرایطی اهمیت زیادی دارد، ادامه داد: انکار کردن، سرزنش فرد یا بیان جملاتی مانند «ناشکری نکن» و «خودت را لوس نکن» و همچنین کم‌اهمیت جلوه دادن درد فرد، از واکنش‌های نادرست است و می‌تواند مانع گفت‌وگوی مؤثر و دریافت کمک تخصصی شود.
زارعی درباره نحوه مواجهه با فردی که در شرایط بحرانی قرار دارد، گفت: خانواده در گام نخست باید نقش یک شنونده امن و بدون قضاوت را ایفا کند. گفت‌وگوی مستقیم و همدلانه درباره احساسات فرد، به خودی خود خطر خودکشی را افزایش نمی‌دهد و می‌تواند زمینه دریافت کمک را فراهم کند.
وی افزود: در شرایطی که خطر فوری وجود دارد، فرد نباید تنها رها شود و لازم است محیط اطراف او تا حد امکان ایمن شود و دسترسی وی به وسایل یا مواد بالقوه خطرناک محدود شود؛ همچنین در چنین شرایطی باید از خدمات تخصصی و اورژانسی کمک گرفت.
این روان‌درمانگر با تأکید بر اینکه پیشگیری از خودکشی فراتر از توصیه‌های خانوادگی و نیازمند مداخله تخصصی است، اظهار کرد: روان‌پزشک می‌تواند با ارزیابی وضعیت فرد و در صورت نیاز استفاده از درمان دارویی، به کنترل علائم شدید و کاهش خطر رفتارهای تکانشی کمک کند.
زارعی ادامه داد: روان‌شناس و مشاور نیز با ارزیابی خطر، تدوین برنامه ایمنی، کمک به فرد برای عبور از افکار بن‌بست‌گونه و تقویت مهارت‌های حل مسئله و تاب‌آوری، در فرایند پیشگیری و درمان نقش دارند.
وی با تأکید بر ضرورت اقدام فوری در شرایط اضطراری گفت: در صورت مشاهده نشانه‌های جدی خطر یا قصد آشکار برای خودکشی، نباید منتظر ماند تا وضعیت فرد خودبه‌خود بهبود پیدا کند؛ در چنین شرایطی موضوع یک وضعیت اورژانسی محسوب می‌شود و باید بلافاصله از خدمات تخصصی اورژانس اجتماعی یا مراکز درمانی استفاده کرد.
این مشاور و روان‌درمانگر با تأکید بر اینکه درد روانی افراد در شرایط بحرانی باید جدی گرفته شود، گفت: راه مقابله با این درد، کمک گرفتن از متخصصان است و افرادی که خود یا یکی از نزدیکانشان در شرایط بحرانی قرار دارند، باید در اسرع وقت برای دریافت کمک تخصصی اقدام کنند.
وی با اشاره به خدمات اورژانس اجتماعی و صدای مشاور افزود: خط ۱۲۳ اورژانس اجتماعی برای مداخلات فوری در بحران و خط ۱۴۸۰ برای دریافت مشاوره تخصصی در دسترس افراد قرار دارد.