عصر ایران ؛ جواد لگزیان ــ پرچم سه رنگ ایران نشانی والا از هویت ملی و فرهنگ ایرانی است که با رنگ سبز، خرمی و شادکامی با رنگ سپید، صلح و دوستی و با رنگ سرخ نام و یاد فرزندان پاکباز ایران زمین را گرامی داشته است. پرچم ملی ایران بیرق پرافتخاری است که تا ابد یادآور فداکاری و تلاش فرزندان پاکباز ایران زمین در دفاع از تمامیت ارضی و فرهنگ ملی و زبان فارسی است. در طول تاریخ، این پرچم همواره به دست بهترین جنگاوران آوای ایستادگی و سرود پایداری را طنین افکنده و در لحظات سخت نبرد، امید نیکی و بهروزی ایرانیان بوده و هست و خواهد بود.
دکتر نصرت‌الله بختورتاش در کتاب «تاریخ پرچم ایران از باستان تا امروز» با روشی علمی تاریخ و نمادهای پرچم ملی ایران را مورد بررسی قرار داده و از عظمت فرهنگی و روحیه مسالمت‌جو، آرامش طلب و متعالی ایرانیان در طول تاریخ روایت و به زیبایی از سندیت باشکوه پرچم ایران، این بیرق سبز و سپید و سرخ دیرینه و دوست‌داشتنی حکایت می کند: از درفش کاویان و عقاب کوروش تا بیرق مشروطه و پرچم مقدس جمهوری اسلامی ایران.
بخش‌های نخستین کتاب، ویژه ایران باستان، روزگاران اسطوره‌ای، کیانی، آیینی و تاریخی تا قبل از ظهور اسلام است که بر آگاهی‌های جوانان و اقشار مختلف مردم نسبت به آن دوران می افزاید.
بخش دیگر که از پایان سلسله ساسانیان و آغاز گسترش دین اسلام در ایران گزارش می کند به گونه‌ای بررسی شده که پاسخ‌گوی پرسشهای مخاطبان جهت آگاهی از روزگار هر یک از فرمانروایان و پادشاهان و پرچم‌ها و درفش‌های رایج در آن عصرها می باشد و نیز بخشی ویژه به تاریخچه پیدایش صلیب سرخ، شیر و خورشید و هلال احمر می پردازد.
در خاتمه کتاب جستاری نیز تحت عنوان یادآوری به صورت خودآموزنده قرار دارد که حاوی نکات ارزشمندی از نظریه‌های دانشمندان و پژوهشگران و گزارش‌های مرتبط به تاریخ پرچم است.
«درفش در ایران باستان: روزگار پیشدادیان و کیانیان؛ درفش در کتابهای دینی: درفش گرشاسب، درفش در شاهنامه، درفش کاویان؛ روزگار هخامنشیان: عقاب کوروش بزرگ، چرا شاهین در ایران گرامی بود، نمونه درفش بازسازی شده هخامنشی؛ روزگار اشکانیان: واژگونی پرچم رومیان، درفش اشکانی، فرته‌داران؛ روزگار ساسانیان؛ دگر روزگاران؛ از غزنویان تا برآمدن صفویه؛ از صفویان تا پایان زندیان؛ از قاجاریان تا آغاز مشروطیت؛ پژوهش در آخشیج‌های پدیدآورنده نشان؛ درفش از آغاز مشروطه تا پایان دوره قاجار؛ درفش در دوران پهلوی و درفش جمهوری اسلامی ایران» از جمله فصل‌های این کتاب مستند و خواندنی است.
در ابتدا بختورتاش سراغ گنجینه کتابهای قدیمی می رود و می نویسد: در کتابهای باستانی ایران، آیین شکوه‌مند مزدیسنا با آن که آیینی است صلح‌دوست، دوستدار همزیستی و آرامش و خواستار کار و کوشش؛ برای نگاهبانی کشور و ارج و بزرگواری انسان و استوار داشتن خانه و دودمان و میهن، به واژه‌های سپاه، جنگ، جنگ‌افزار، سواران، گردونه، ارتشتار، سردار، مرزبان و درفش برمی خوریم که خود نشانی از بزرگداشت ارتش و سازماندهی نیروی پدافندی کشور و نگاهبانی خانمان و گسترش داد و آسایش و پاسداری فرهنگ و تمدن و هنر و آیین می باشد.
از سوی دیگر می رساند که درفش از باستان تا امروز کاربردی نمادین با رنگ‌ها و نگاره‌های گوناگون داشته و هر یک از رنگ‌ها و نگاره‌ها با چگونگی نژادی، استوره‌ها، قهرمانی‌ها و جانبازی‌های مردم در راه ترادادها و دستاوردهای فرهنگی و تاریخی خود، و از سوی دیگر با زنده و پویا داشتن یادمان‌ها و فداکاری‌های نیاکان پیوندی ناگسستنی دارد و چنان است که نشان نیرومندی، استواری، ماندگاری، پیروزگری و حاکمیت به‌شمار می آید.
و در هرمزدیشت می خوانیم: ای زرتشت اگر تو خواستار پیروزی بر دیوها، جادوان، پری‌ها، کاویها و کرپانهای بیدادگر و راهزنان دریا و گمراه‌کنندگان دوپا و گرگهای چهارپا و به لشکر دشمن با سنگر فراخ با درفش بزرگ و درفش برافراشته و درفش گشوده و درفش خونین به‌دست گرفته، باشی، پس در همه روزها و شب‌ها این نام‌ها را (نام‌های خداوند) زمزمه کن.
آنگاه بختورتاش با شاهنامه همراه شده و قصه کاوه را روایت و می نگارد: فریدون پس از چیرگی بر اهریمنی‌ها پیش‌بند چرمین کاوه را که به هنگام دمیدن آهن گداخته برای جلوگیری از جهش پاره‌های سرخ آهن پیش پای می بست و یادآور کوشش نیروهای شورشی بود، آراست و گوهرنشان کرد و آن را با رنگهای سرخ و زرد و بنفش زیب بخشید و نامش را «درفش کاویانی» نهاد.
این درفش در همه جنگ‌ها مایه فراخی، پیروزی و تندرستی و سرافرازی سپاهیان ایران بود. ایرانیان چنان باور دارند که بسیج این نیرو به کمک فرشتگانی بود که در روز مهر کاوه آهنگر را یاری دادند و در دل‌های مردم شور انداختند و آنها را به هواداری او برانگیختند.
تا توانست به همراه فریدون که از نژاد کیان بود بر ضحاک چیره شود و او را از آن سوی اروند رود، خوار و زار تا شیرخوان دماوند ببرد و سپس وی را در کوه دماوند به بند کشد و به فرمانروایی بیدادگرانه‌اش پایان دهد.
بختورتاش سپس تاکید می کند: درفش کاویانی که همان پیش‌بند چرمی کاوه است، یک پرچم نظامی بوده و همیشه همراه سپاهیان در جنگ‌ها شرکت می کرده است. نگاهداری و نگهبانی درفش کاویانی که درفشی گرامی و ارجمند بود از سوی شاهنشاهان به سرداران بزرگ واگذار می شد. زمانی توس و روزگاری گودرز و گاه رستم نگهبان این درفش بوده‌اند.
آنگاه بختورتاش از عقاب کوروش یاد می کند: در جنگ، کوروش بزرگ هخامنشی با کرزوس پادشاه لیدیه، گزنفون پرچم کوروش را به خوبی توصیف کرده و می گوید: از طرف راست «کری‌سان تاس» فرمانده سواره نظام با سواره‌ها حرکت می کرد و از طرف چپ «آرساماس» فرمانده پیاده نظام. کوروش به آنها توصیه کرد که چشم به بیرق داشته با قدم‌های مساوی حرکت کنند. بیرق کوروش عبارت بود از هیکل عقابی زرین با بال‌های گشاده که به نیزه بلندی نصب کرده بودند. امروز هم بیرق شاه پارسی‌ها چنین است.
در ادامه کتاب بر اساس یافته‌های باستان‌شناسی آمده است: تندیس مفرغی عقابی با بال‌های گشوده از زمان هخامنشیان ۵۵۰-۳۳۰ پیش از میلاد در کاوش‌های تخت جمشید به‌دست آمده که در پشت آن حلقه‌ای قرار دارد که شاید محل قرار گرفتن چوب یا نیزه بوده و بدین ترتیب آن را بر سر میله نصب و می‌افراشته‌اند.
در سال ۱۳۲۷ خورشیدی در کاوش‌های تخت جمشید در آپادانا پار‌ه‌ای سنگ لاجورد به‌دست آمده که بر آن نقش عقاب با بال‌های گشوده که سه‌گوی بر سر و در پنجه‌ها دارد، دیده می‌شود. دو سوراخ نیز در بالا و پایین دارد که به رنگ تیره نمودار است. در پهلوهای این پاره‌سنگ سه گوشه‌‌هایی که تارک آنها رو به بیرون است کنده‌کاری شده و بررسی‌های آزمایشگاهی وجود رنگهای سبز و سفید و سرخ را نشان داده است.
بدین ترتیب که یک سه‌گوشه سبز، سه‌گوشه دیگر سپید و آن دیگری سرخ‌رنگ است و همچنان ادامه می یابد. درست رنگهای درفش ایران را نمودار می سازد. و شاید نموداری از نقشی باشد که بر درفش هخامنشیان جای داشته است. منظور از سه‌گوی که بر سر و در چنگال شاهین است به‌درستی شناخته نشده، اما می توان آن را نشانه‌ای از سه هوخت (اندیشه نیک، گفتار نیک و کردار نیک) دانست.
کتاب با ادامه داستان پرچم ایران در عهدهای متفاوت تاریخ تاکنون و توصیف پرچم مقدس جمهوری اسلامی ایران به پایان می رسد.
نویسنده این کتاب مرحوم دکتر نصرت‌الله بختورتاش (تولد ۱۳۰۳، درگذشت ۱۳۹۵) نویسنده بزرگ ایرانی به چهره درخشان پرچم مشهور است.
کتاب «تاریخ پرچم ایران از باستان تا امروز» پژوهش و نوشته دکتر نصرت‌الله بختورتاش در ۵۶۸ صفحه به همراه ۱۶ صفحه عکس و تصاویر رنگی از پرچم ایران در دوره‌های تاریخی مختلف را انتشارات بهجت به صورتی نفیس و گالینگور با روبان‌هایی به رنگهای پرچم سه رنگ ایران سبز، سپید و سرخ رهسپار بازار کتاب کرده است.