عصر ایران - کلیسای سانتا ماریا دلا ویتاتسیونه در محله کاسال بروچاتو، در محدوده منطقه تیبورتینا شهر رم ایتالیا قرار دارد. این بنا به طراحی معمار ایتالیایی، ساوریو بوزیری ویچی، ساخته شده و از نمونههای متفاوت معماری مذهبی معاصر در پایتخت ایتالیا به شمار میرود.
ساخت کلیسا در سال ۱۹۶۵ آغاز شد و در سال ۱۹۷۱ به پایان رسید. این بنا در ۲۲ اکتبر همان سال، توسط اسقف اعظم اوگو پولتی تقدیس شد. کلیسا از سال ۱۹۶۰ نیز بهعنوان مرکز یک حوزه مستقل کلیسایی فعالیت میکرد.
ویژگی اصلی ساختمان، استفاده گسترده و نمایان از بتنآرمه در شکلگیری فرم معماری آن است. دندههای عظیم و منحنیشکل بتنی بهصورت عمودی در کنار صفحات افقی قرار گرفتهاند. این صفحات از بدنه بیرون زدهاند و در بخشهایی ظاهری شبیه سکوهای بدون نرده یا لبههای یک سازه کاغذی ایجاد میکنند.
در توصیفی از این بنا، معماری آن نمونهای از ظرفیتهای بیانی معماری بروتالیستی دانسته شده است؛ ساختاری که در آن عناصر منحنی و افقی بدون تقارن مشخص با یکدیگر تلاقی میکنند. حاصل این ترکیب، فرمی نامتعارف است که به نوعی پاگودای مدرن شباهت دارد.
در کنار ساختمان اصلی، برج ناقوسی استوانهای قرار دارد که از ستونها و عناصر بتنی بیرونزده تشکیل شده است. این بخش نیز در ادامه زبان معماری کلیسا طراحی شده و ساختاری چندسطحی دارد.
فضای داخلی کلیسا وسیع است، اما تزئینات و آثار هنری شاخص چندانی در آن دیده نمیشود.
بر اساس یکی از تفسیرهای مطرحشده درباره طراحی کلیسا، ساختار بنا یادآور پهلوی مسیح است. در این برداشت، بخش مرکزی نمای ساختمان به استخوان جناغ سینه اشاره دارد و محل محراب اصلی نیز جایگاه نمادین قلب مسیح در نظر گرفته شده است.
با این حال، درباره این تفسیر معماری دیدگاههای متفاوت و حتی متضادی وجود دارد و نمیتوان آن را تنها برداشت قطعی از فرم ساختمان دانست.
کلیسای سانتا ماریا دلا ویتاتسیونه در دهه ۱۹۷۰ میزبان پاپ پل ششم بود. پاپ ژان پل دوم نیز در ۲۰ ژانویه ۱۹۸۵ از این بنا بازدید کرد.
این ساختمان با وجود فرم سازهای متمایز و استفاده گسترده از بتنآرمه، از نظر برخی توصیفها همچنان ظاهری ناتمام دارد؛ ویژگیای که در کنار نمادپردازی مذهبی و ترکیب نامتقارن اجزای سازه، به بخشی از هویت معماری آن تبدیل شده است.
تنظیم و ترجمه: مازیار دانیالی