وقتی یخچال سرد نمیکند یا مواد داخل آن یخ میزنند، اولین سؤالی که مطرح میشود معمولاً این است که ترموستات یخچال کجاست. در بسیاری از یخچالهای پیچدار، ترموستات (Thermostat) پشت همان پیچ تنظیم دما و داخل محفظهی یخچال است. در مدلهای دیجیتال، جای آن به مدل بستگی دارد.
دانستن جای ترموستات به شما کمک میکند چند بررسی ساده را خودتان انجام دهید، هرچند همین نشانهها در ایرادهای دیگر یخچال نیز دیده میشوند.
در ادامه، جای ترموستات در مدلهای مختلف، علائم خرابی آن و کارهایی را که از دست خودتان برمیآید مرور میکنیم.
جای ترموستات یخچال به نوع دستگاه بستگی دارد. به گفتهی ویرپول (Whirlpool)، در بسیاری از مدلها کنترلهای دما داخل خود یخچال قرار دارند.
برای اطلاع از خدمات نمایندگی تعمیرات ویرپول در تهران اینجا کلیک کنید.
در این مدلها، پیچ تنظیم دمای یخچال معمولاً بالای قسمت یخچال دیده میشود. برای مثال، در یکی از مدلهای ویرپول، کنترل دما در بالا و نزدیک لبهی جلویی قسمت یخچال نصب شده است. ترموستات قطعهای است که دمای داخل را حس میکند و کمپرسور (Compressor)، یعنی موتور سرمایش یخچال، را روشن و خاموش میکند.
در مدلهایی که نمایشگر دارند، شما دما را از روی پنل دیجیتال تنظیم میکنید. قطعهای که دما را حس میکند، معمولاً جدا از پنل و داخل یخچال نصب شده است. اگر میپرسید ترموستات یخچال ساید کجاست، در بعضی مدلها سمت راست قسمت یخچال است.
در راهنمای پشتیبانی یخچالهای ویرپول آمده است:
مطمئن شوید ترموستات با مواد غذایی یا بستهبندی پوشانده نشده باشد. پیشنهاد ما این است که حدود دو اینچ دور آن خالی بماند. بسته به مدل، ممکن است سمت راست یخچال باشد.
ویرپول این توصیه را در بخش مربوط به یخچالی آورده که بیش از حد سرد میکند. بنابراین بستهای که مقابل ترموستات باشد، ممکن است یخچال را بیش از حد سرد کند.
علائم خرابی ترموستات یخچال معمولاً سرد نکردن، یخ زدن مواد یا بیاثر بودن پیچ است، ولی همین نشانهها در چند ایراد دیگر نیز دیده میشوند. هر کاری بیش از بررسیهای جدول زیر، مانند باز کردن قاب، را به متخصص بسپارید. وقتی دوشاخه به برق وصل است، هیچ قسمتی از یخچال را باز نکنید. بررسیهای سادهای که خودتان میتوانید انجام دهید، به این صورت است:
| نشانه | ابتدا این را بررسی کنید | اگر ادامه داشت |
|---|---|---|
| یخچال اصلاً سرد نمیکند ولی چراغ روشن است | پیچ روی حالت خاموش نباشد | اگر ۲۴ ساعت بعد از تنظیم درست هنوز گرم بود، بررسی تخصصی |
| مواد داخل یخچال یخ میزنند | مقابل ترموستات و دریچهها با ظرف بسته نباشد | اگر بعد از ۲۴ ساعت ادامه داشت، بررسی ترموستات |
| چرخاندن پیچ تغییری در دما ایجاد نمیکند | ۲۴ ساعت بعد از تغییر، دما را دوباره بسنجید | بررسی ترموستات و قطعههای کنترل دما با تکنسین |
| یک قسمت سرد است، ولی قسمت دیگر سرد نمیشود | ظرفهای بزرگ عقب یخچال مانع دریچههای هوا نباشند | اگر تفاوت ماند، بررسی مسیر هوا با متخصص |
اگر بعد از این بررسیها یخچال هنوز درست سرد نمیکند، مسیر معمول درخواست تعمیر یخچال در محل است. در این حالت، تکنسین ترموستات و بقیهی قطعههای مدار سرمایش را همانجا بررسی میکند. تشخیص اینکه ایراد از خود ترموستات است یا از قطعهی دیگر، با ابزار اندازهگیری انجام میشود. تعویض قطعه بدون این اندازهگیری، تصمیمی بر پایهی حدس است.
تا آمدن متخصص، پیچ را روی همان تنظیمی بگذارید که کارخانه برای مصرف عادی خانگی انجام داده است. در یخچال را نیز کمتر باز کنید تا سرمای داخل آن بیشتر حفظ شود.
تست و تعویض ترموستات کار خانگی نیست، بلکه باید متخصص آن را انجام دهد. برای تست، قاب باید باز شود و قطعه با مولتیمتر (Multimeter)، یعنی دستگاه اندازهگیری برق، بررسی شود. این کار با سیمکشی داخلی یخچال سروکار دارد و فقط با دستگاه بیبرق انجام میشود. اگر از پشت پیچ بوی سوختگی آمد یا جرقه دیدید، دوشاخه را بکشید و تا بررسی متخصص، یخچال را دوباره به برق نزنید.
در کنار ترموستات، قطعههای دیگری نیز بر دمای یخچال اثر دارند و فقط تشخیص درست مشخص میکند کدامیک ایراد دارد. به همین دلیل، خرید ترموستات نو پیش از بررسی ممکن است هزینه را بالا ببرد و در عین حال مشکل را حل نکند.
پیش از هر تماسی، حالت پیچ یا پنل را نیز نگاه کنید. در راهنمای سریع یکی از یخچالهای ویرپول آمده است که وقتی کنترل روی خاموش (Off) باشد، هیچکدام از دو قسمت یخچال سرد نمیشود.
اطلاعاتی که خودتان جمع میکنید، کار متخصص را سریعتر میکند. برای مثال، اگر میدانید ترموستات یخچال کجاست، پیچ روی چه درجهای بوده و کدام نشانهی جدول را دیدهاید، این موارد را هنگام تماس بگویید. نام برند و شمارهی مدل یخچال را نیز آماده داشته باشید، چون به گفتهی ویرپول، پنلهای کنترل در انواع یخچال با هم فرق دارند.
پیچی که داخل فریزر میبینید، همیشه ترموستات نیست. ویرپول در بعضی مدلها روی دیوارهی پشتی فریزر پیچی قرار داده است که آن را کنترل جریان هوا (Airflow Control) مینامد. این پیچ مقدار هوای جابهجاشده میان دو قسمت را تنظیم میکند. بنابراین اگر با چرخاندن این پیچ دمای یخچال تغییر کرد، دلیل آن لزوماً ترموستات نیست.
دریچهی هوا (Vent) شکافی است که هوای سرد از راه آن وارد قسمت یخچال میشود و از آن بیرون میرود. به گفتهی ویرپول، اگر این دریچهها مسدود شوند، جریان هوا کم میشود و مشکل دما و رطوبت پیش میآید. جنرال الکتریک (GE) نیز در راهنمای خود یادآوری میکند که ظرفهای بزرگ عقب یخچال ممکن است مانع جریان هوای سرد شوند.
برای اینکه ترموستات دمای واقعی را حس کند، دو کار ساده کمک میکند:
پیدا کردن جای ترموستات معمولاً دشوار نیست و دفترچهی راهنمای هر مدل آن را نشان میدهد. اگر دفترچه در دسترس نیست، شمارهی مدل که معمولاً روی برچسبی داخل یخچال درج شده است، به پیدا کردن نسخهی اینترنتی آن کمک میکند. با این حال، دانستن اینکه ترموستات یخچال کجاست فقط قدم اول است. اگر بررسیهای ساده نتیجه نداد، تشخیص قطعهی معیوب را به متخصص بسپارید تا قطعهای بیدلیل تعویض نشود.