شايد هيچ گاه كسي كه در رأس يك شركت پتروشيمي براي آباداني و استقلال يك كشور تلاش ميكند به اين نينديشده كه در نزديكياش، مادري كه 9 ماه براي تولد فرزندش انتظار ميكشد، خود و فرزندش قرباني يك سهل انگاري ميشوند.
به گزارش فارس، متأسفانه با ورود فاضلاب صنايع متعدد پتروشيمي به آبهاي خليج فارس، هم زندگي طبيعي جانداران اين دريا به مخاطره افتاده و هم سلامت انسان ها به تبع تغذيه از منابع غذايي آبي، مورد تهديد قرار گرفته است.
خليج فارس درياي نيمه بستهاي با 40 هزاركيلومترمربع وسعت كه داراي تنوع زيست محيطي كم نظير است و بين 400 تا 450 گونه ماهي در آن زندگي ميكنند.
خليج فارس در منطقهاي گرمسيري و خشك واقع شده كه به دليل وضعيت سايكولوژيكي و محيطي ويژه، از دامنه تحمل آبزيان موجود در آن نسبت به تغييرات محيطي كاسته شده است و ورود آلاينده ها نيز آسيب بيشتري به اين موجودات مي زند.
ايرج خسرونيا، رئيس جامعه متخصصان داخلي ايران نيز در اين زمينه ميگويد: طبق بررسي هاي اعلام شده در برخي نقاط جنوبي ايران در شهرهاي حواشي خليج فارس مواد جيوهاي در مواد غذايي وجود دارد كه اثرات سمي روي مغز استخوان و خون انسان مي گذارد.
وي درباره شهرهايي كه چنين مواردي در آنها شايع است مي گويد: شيوع چنين بيماري هايي در اثر استفاده از جيوه در جزاير جنوبي ايران است.
رئيس جامعه متخصصان داخلي ايران ادامه ميدهد: جيوه يك فلز است كه در معادن، سنگ و گاهي اوقات در آب وجود دارد كه در آب معمولا رسوب مي كند و در مواد غذايي مثل ماهي ها و گياهان مي رود و مسموميت ايجاد مي كند.
خسرونيا اضافه ميكند: جيوه بر جنين انسان اثر مي گذارد يك مقداري از آن ممكن است براي بدن مفيد باشد اما براي مغز استخوان، گلبول هاي قرمز و تخمدان ها مسموميت ايجاد مي كند.
محمدباقر نبوي، مدير كل محيط زيست دريايي سازمان محيط زيست وجود عنصر جيوه در كالبد ماهيان خليج فارس را تاييد كرد و گفت: طبق تحقيقاتي كه صورت گرفته عنصر جيوه در ماهيان خليج فارس موجود است.
وي به عواقب ناشي از جيوه از جمله ناراحتي هاي تنفسي، عقيم شدن كارگران پتروشيمي و تولد كودكان ناقص الخلقه اشاره مي كند و اين كه جيوه بر خلاف عناصر فلزي ديگر وقتي وارد آب و دريا مي شود خطرناك تر مي شود.
وي سفر استاني رياست جمهوري به ماهشهر را يادآوري مي كند كه در آن رئيس بيمارستان ماهشهر به تولد بيش از اندازه كودكان ناقص الخلقه اشاره مي كند و يكي از مديران پتروشيمي، استفاده روزانه 500 تن جيوه را اعلام مي كند.
محمدجعفر سادات موسوي، رئيس فراكسيون محيط زيست مجلس به تحقيقاتي كه در زمينه تولد كودكان ناقص الخلقه در نتيجه استفاده از جيوه در غذاي مادران در جنوب كشور انجام شده است، اشاره مي كند و مي گويد: به دنيا آمدن نوزادان ناقصالخلقه در حواشي خليج فارس از اثرات زيانبار ورود فاضلاب صنايع پتروشيمي و در نتيجه عنصر جيوه به درياست.
وي سازمان محيط زيست را در اين زمينه مقصر مي داند كه تاكنون اقدامي براي حذف خطرات ناشي از فاضلابهاي ورودي پتروشيمي ها انجام نداده است.
سادات موسوي به صراحت ميپرسد: سازمان محيط زيست تاكنون براي جلوگيري از ورود جيوه به آبهاي خليج فارس چه كار كرده است، نوزادان ناقص الخلقهاي كه در مناطق حاشيه خليج فارس به دنيا ميآيند در نتيجه ورود جيوه به بدن مادران و پدران آنهاست، چه كسي بايد به اين مشكل پاسخ دهد؟
به گفته وي متأسفانه سازمان محيط زيست در برنامههاي بين المللي نه تنها درباره اين موضوع بلكه درباره تمام موضوعات زيست محيطي غير فعال است.
سروش مدبري، مدير كل دفتر آب و خاك سازمان حفاظت محيط زيست درباره اقداماتي كه تاكنون براي حذف جيوه از صنايع براي كاهش خطرات ناشي از آن صورت گرفته است، مي گويد: در پي تهيه قانوني براي حذف جيوه در كشور هستيم كه در جلسه شوراي عالي محيط زيست تصميم گيري نهايي درباره اين موضوع صورت خواهد گرفت.
وي درباره ورود جيوه به خليج فارس نيز ميگويد: سازمان محيط زيست به 3 پتروشيمي ماهشهر، بندر امام و شيراز براي حذف جيوه، نامه زده است اما آن ها اعلام مي كنند كه هر كدام 12 ميليارد تومان نياز دارند تا سيستم هاي خود را تغيير دهند و مجلس چنين بودجه اي را به آن ها اختصاص نداده است.
وي درباره بررسي خطرات ناشي از جيوه در ايران مي گويد: دنيا اين موضوع را بررسي كرده است و اثرات زيان بار آن از نظر بروز بيماري هاي مختلف و معلوليت در نوزادان مشخص است و بايد مصرف آن ممنوع شود.
مدير كل دفتر آب و خاك سازمان حفاظت محيط زيست به اين كه نمي شود اين 3 پتروشيمي آلاينده قديمي را تعطيل كرد، اشاره مي كند.
مدبري با اشاره به تصميماتي كه بهمن سال گذشته در اجلاس وزراي محيط زيست در كنيا براي حذف جيوه گرفته شده است، مي گويد: در اين اجلاس، ايران تقريبا جزء كشورهايي بود كه نسبت به حذف جيوه اقداماتي را انجام داده بود اما در اين اجلاس زماني براي حذف جيوه در كشورها اعلام نشد، فقط به كشورها مهلت داده شد كه ظرف 2 سال آينده وضعيت كشور خود را از نظر استفاده از جيوه به اجلاس گزارش دهند.
وي در خصوص اين كه در كشور ما در حال حاضر در چه صنايعي از اين عنصر استفاده مي شود، مي گويد: در دندانپزشكي و پتروشيمي در حال حاضر از جيوه استفاده مي شود كه در اين زمينه وزارت بهداشت را موظف كرده ايم كه دندانپزشكان ديگر در پر كردن دندان ها از جيوه استفاده نكنند.
بساق زاده، مدير عامل پتروشيمي تندگويان با بيان اين كه پتروشيمي تندگويان جزء پتروشيمي هايي است كه از جيوه استفاده نمي كند، در زمينه عدم حذف جيوه در شركت هاي پتروشيمي ديگر مي گويد: سيستم هاي قديمي پتروشيمي از جيوه به عنوان كاتاليزوري براي تهيه كلر و سود استفاده مي كنند كه براي تغيير در سيستم هاي خود نيازمند بودجه هستند.
وي در ادامه اضافه مي كند: در حال حاضر شركت هاي پتروشيمي جديد از كاتاليزور جيوه استفاده نمي كنند و كاتاليزور ديگري را جايگزين كرده اند.
وي به كمك دولت براي خريد سيستم هاي جديد در شركت هاي پتروشيمي اشاره مي كند و مي گويد: دولت بايد به كمك سالم سازي اين صنعت بيايد.
با وجود خطراتي كه به آن اشاره شد در حال حاضر خلاء قانوني در خصوص حذف جيوه از صنايع كشور وجود دارد كه مهمترين مانع بر سر راه اين اقدام است و انتظار ميرود همكاري دولت، مجلس، دست اندركاران صنايع پتروشيمي و دستاندركاران محيط زيست در كوتاهمدت به راه حلي بينجامد كه با سالم سازي صنايع پتروشيمي و حذف جيوه از اين صنعت، بيش از اين شاهد آلودگي منابع زيست محيطي و غذايي كشور و به تبع آن تهديد سلامت هموطنان بويژه كودكان و نوزادان نباشيم.