سعيد حجاريان در مصاحبه با یک نشریه اینترنتی که از هلند منتشر میشود، تغيير تركيب مجلس در انتخابات اسفندماه 86 را، زمينه ساز تغيير تركيب دولت از صدر تا ذيل مي خواند. او اين تحول را مقدمه اي براي تحقق آرمان هاي دموكراسي، آزادي، توسعه در داخل، و تنش زدايي و صلح در سطح بين المللي ارزيابي مي كند. به گزارش الف عضو شوراي مركزي جبهه مشاركت ايران اسلامي در عين حال پيش بيني مي كند كه عوامل متعددي از جمله قطعنامه جديد شوراي امنيت سازمان ملل مي تواند تاثير دوگانه اي بر شرايط كشور و نتايج انتخابات مجلس هشتم داشته باشد. متن مصاحبه سعيد حجاريان در پي مي آيد. آقاي حجاريان شما چه تأثير و اهميتي براي انتخابات مجلس هشتم، در روند تحولات سياسي - اجتماعي ايران قائل هستيد؟ به شرط تعويض تركيب سياسي مجلس فعلي در مجلس هشتم، اميد ميرود كه بتوان به آرمانهاي دموكراسي، آزادي، توسعه، تنشزدايي و صلح نزديكتر شد؛ البته اين كار لاجرم متناظر با تغيير تركيب دولت، از صدر تا ذيل نيز خواهد بود. به نظر مي رسد اقليت اصلاح طلب حاضر در مجلس هفتم بسيار خاموش تر از اقليت محافظه کاران در مجلس ششم است. علت آن از نظر شما چيست؟ آيا همين امر يک ضد تبليغ براي فرستادن اصلاح طلبان به مجلس آينده نيست؟ دليل عدم تأثيرگذاري و سكوت اقليت اصلاحطلب مجلس هفتم، عدم سازماندهي، عدم برخورداري از ليدر و بيتفاوتي احزاب نسبت به اقليت مجلس هفتم است كه مورد آخر به اين برميگردد كه احزاب عمده اصلاحطلب پيشاپيش اعلام كرده بودند انتخابات مجلس هفتم را به رسميت نميشناسند. شانس اصلاح طلبان را براي ورود به مجلس هشتم چگونه مي بينيد؟ تا زمان برگزاري انتخابات مجلس هشتم احتمالات فراواني وجود دارد كه ميتواند شرايط را تغيير دهد؛ از جمله به نظر من مسأله قطعنامه سوم شوراي امنيت سازمان ملل قطعاًً ميتواند تأثيرات دوگانهاي بر شرايط كشور داشته باشد. شانس ائتلاف ميان اصولگرايان را در چه حد ارزيابي مي کنيد؟ اگر اصلاح طلبان به ائتلاف كامل برسند، آنان نيز ائتلاف كامل خواهند داشت و در انتخابات شرايط قطبي به وجود خواهد آمد. آيا هنوز تاکتيک فشار از پايين و چانه زني در بالا، در مجموعه سياست هاي اصلاح طلبان جاي دارد؟ بايد بگويم كه قبلاً هم از اين تاكتيك در برنامههاي اصلاحطلبان استفاده نشد و هنوز راه زيادي داريم تا همه اصلاحطلبان به اين شعار گردن نهند. در ارزيابي از اين سياست، شما مي توانستيد در موردچانه زني از بالا تصميم بگيريد؛ اما روي عامل فشار از پايين چگونه حساب کرده بوديد؛ چون به نظر مي رسد وجود يا عدمش از اختيار شما خارج باشد. همان طور كه گفته شد اعتقاد چنداني به اين شعار ميان اصلاحطلبان وجود نداشت. حتي در قسمت چانهزني نيز دقيق عمل نشد. آيا فشار از پايين همان عاملي نيست که شما براي ايجاد تفوق قدرت حقيقي بر قدرت حقوقي به آن نياز داريد؟ بله، همين طور است. امروز به نظر مي رسد خيلي بيش از هميشه افکار عمومي به ضرورت اصلاح امور و تصحيح حاکمان رسيده باشد. چگونه مي توان اين مطالبه را به اراده اجتماعي يا نوعي فشار از پايين تبديل کرد؟ گمان ميكنم واقعيتهاي روزمره زندگي، كمكم جامعه را به جايي ميرساند كه بدون دموكراسي و صلح نميتوان وضعيت معيشتي را نيز سامان داد و اين خود عاملي است براي تبديل نيروي اجتماعي به نيروي سياسي. آيا شما يک تحليل طبقاتي از پايه هاي اجتماعي اصلاح طلبان، يا حتا مشارکت که شما عضو مرکزيت آن هستيد، داريد؟ با آنكه كشور ما به لحاظ قشربندي اجتماعي داراي نوعي رگههاي عمودي حامي پروري است اما به نظر ميرسد كه به تدريج نشانههايي از رگههاي افقي طبقاتي نيز در حال شكلگيري است و طبعاً اصلاح طلبي، متكي بر طبقات متوسط جديد است. آيا شما افقي براي حل مشکل انرژي هسته اي، با حفظ مصالح ملي در حضور همين دولت، مي بينيد؟ چقدر از نگراني غرب را در اينمورد واقعي و در حوزه دست يابي ايران به سلاح هسته اي مي بينيد؟ نه! وغرب تلاش ميكند قضيه پرونده هستهاي را آگرانديسمان كند. شما بارها گفته ايد که ما هنوز به مطالبات انقلاب مشروطيت دست نيافته ايم؛ اگر چنين است، آيا امروز مي توان از مطالباتي در حوزه حقوق بشر سخن گفت که مطالبات اين زماني هستند؟ بله، بعضي از حقوق شهروندي جزء مطالبات جنبش مشروطه هم بوده است. مثلاً خروج از حالت رعيتي به شهروندي قطعاً مطالبهاي مشروطهخواهانه است. آيا شما احتمال حمله محدود يا گسترده نظامي به ايران را واقعي مي بيند؟ بله، حتي اگر احتمال ضعيف باشد اما چون محتمل، قوي است، بايد به شدت مراقب بود و دست از تحريك برداشت. آيا نزديکي رابطه ايران با روسيه مي تواند سپري دفاعي براي ما در مقابل احتمال حمله نظامي آمريکا فراهم کند؟ آمريكا براي حمله به عراق حتي از سازمان ملل و متحدان اروپايياش اجازه نگرفت، چه رسد به روسيه. مناسبات ايران با افغانستان و عراق را چگونه مي بينيد و به نظر شما چه تغييراتي بايد در آن صورت بگيرد؟ مادامي كه دولتهاي اين كشورها، روابط خود با ايران را كاملةالوداد ميدانند بايد اميدوار باشيم. منتها اين نكته را فراموش نكنيم كه دولت مركزي در اين كشورها بسيار ضعيف است و قدرتهاي جهاني عملاً بر آنها قيوميت دارند.