زیباترین اشتباهات طبیعت؛ نادرترین حیوانات جهان با جهش های رنگی خیره کننده

عصرایران؛ محمد مهدی حیدرپور - روند تکامل، حیوانات را به طیف گسترده ای از رنگ های چشم نواز و در برخی مواقع شگفت انگیز مجهز کرده اما این میزان تنوع به معنای رخ دادن جهش های ژنتیکی نیز است. بر همین اساس، جاندارانی با جهش های رنگی غیر معمول متولد می شوند که البته ممکن است به زیباترین شکل ممکن این اتفاق رخ دهد. در ادامه با برخی از این حیوانات که تنوع رنگی شگفت انگیز و اغلب نادر را ارائه می کنند بیشتر آشنا می شویم.

دلفین صورتی؛ رگ های خونی در خدمت زیبایی

دلفین هایی با ته رنگ صورتی در حوضه رود آمازون نسبتا شایع هستند. این حیوانات بزرگ‌ترین دلفین های آب شیرین در جهان محسوب می شوند و رنگ صورتی آنها به واسطه رگ های خونی که در نزدیکی پوست قرار دارند، شکل گرفته است.

گورخر راه راه طلایی و پدیده املانیزم

گورخر راه راه طلایی همانند موجودی که از یک رمان فانتزی خارج شده به نظر می رسد. همان گونه که از نام آن مشخص است این گورخر به جای راه راه های سیاه معمول در گورخرها دارای راه راه های طلایی است. این رنگ به واسطه شرایطی که املانیزم (Amelanism) نام دارد شکل می گیرد که مشابه با زالی است. در حقیقت، در پستانداران علائم املانیزم و زالی عملا غیر قابل تشخیص هستند.

پنگوئن سیاه؛ شاهکار ملانیزم در قطب

پنگوئن های سیاه بسیار نادر هستند. تنها پنگوئن تمام سیاه توسط "اندرو ایوانز" از عوامل نشریه نشنال ژئوگرافی در جزیره زیر قطبی جورجیای جنوبی به تصویر کشیده شده است. دانشمندان گمان می کنند رنگ این پنگوئن به واسطه شرایطی که ملانیزم (سیاه چردگی) نامیده می شود و در مقابل زالی قرار می گیرد، شکل گرفته است. حیوانات مبتلا به این شرایط دارای لکه های سیاه هستند که بدن آنها را پوشش می دهد.

خرس پاندای قهوه ای؛ نایاب ترین عضو خانواده پانداها

تعداد انگشت شماری از خرس های پاندای قهوه ای در جهان کشف شده اند و بر همین اساس رنگی نمادین در دنیای پانداها محسوب می شود. ظاهر پانداهای قهوه ای مشابه با پانداهای عادی است اما به جای ترکیب رنگ سیاه و سفید دارای ترکیب رنگ قهوه ای و سفید هستند.

حشره راست بال صورتی؛ نتیجه تولید بیش از حد رنگدانه

حشره های راست بال صورتی فوق العاده نادر هستند و یکی دیگر از نتایج دیدنی اریتریزم (Erythrism) - تولید بیش از حد رنگدانه های قرمز را موجب می شود - محسوب می شوند. اگرچه رنگ صورتی زیبایی خاصی به آنها می بخشد اما همانند همنوعان سبز رنگ خود به راحتی نمی توانند از دید شکارچیان مخفی شوند.

پلنگ توت فرنگی با خال های زنجبیلی

پلنگ ها به واسطه خال های روی پوست خود مشهور هستند اما تنها دو پلنگ که به نام "توت فرنگی" شناخته می شوند با خال های زنجبیلی وجود دارند. یکی از آنها ساکن ذخیرگاه مادیکو گیم در آفریقای جنوبی است. باور بر این است که پلنگ های توت فرنگی دارای شرایطی نادر و کمتر شناخته شده به نام اریتریزم (Erythrism) هستند که به تولید بیش از حد رنگدانه های قرمز منجر می شود.

پیتون دورنگ و پدیده پایبالدیزم

پایبالدیزم (Piebaldism) یک بیماری نادر است که توانایی بدن در تولید رنگدانه هایی که رنگ پوست را شکل می دهند، تحت تاثیر قرار می دهد. نتیجه این شرایط حیوانی است که بخش هایی از پوست آن دارای رنگدانه های سفید در ترکیب با رنگدانه های عادی پوست است. این پدیده شاید به زیباترین شکل در پیتون ها پدیدار می شود که طراحی جذابی روی پوست آنها شکل می گیرد. اگرچه حیوانات مبتلا به پایبالدیزم ممکن است تا حدی شبیه به حیوانات زال باشند اما پایبالدیزم شرایطی کاملا متفاوت است.

ببر سفید؛ تنوع فنوتیپیکی در ببر بنگال

ببرهای سفید از انواع نادر ببر بنگال هستند. به واسطه رنگ زیبای خود، آنها اغلب حیوانات محبوب در باغ وحش ها محسوب می شوند. این تصور نادرست وجود دارد که ببرهای سفید زال هستند اما بر خلاف حیوانات زال، آنها همچنان رنگدانه تولید می کنند. ببرهای سفید معرف چیزی هستند که دانشمندان آن را "تنوع فنوتیپیکی طبیعی"، یک تنوع ژنتیکی اساسی در میان جمعیت ببر بنگال، می نامند.

لابستر آبی؛ جهش پروتئینی در اعماق اقیانوس

جهشی ژنتیکی گاهی اوقات در لابسترها رخ می دهد که موجب ایجاد مقدار بیش از حد یک پروتئین خاص می شود و به این حیوانات رنگ آبی درخشانی می بخشد. اگرچه لابسترهای آبی نادر هستند اما نمونه هایی غیر معمول محسوب نمی شوند. برآورد می شود 2 میلیون لابستر آبی وجود داشته باشند.

ونوس؛ گربه ای با دو چهره متمایز

ونوس گربه ای با دو چهره است. اگرچه این گربه از نظر DNA آزمایش نشده است اما رنگ صورت عجیب ونوس می تواند در نتیجه کیمیریزم (Chimerism)، شرایطی که در آن یک ارگانیسم منفرد از سلول های متمایز ژنتیکی تشکیل شده، حاصل شود. خبر خوب این است که این شرایط بر سلامت ونوس تاثیرگذار نیست.

گوزن شمالی سفید؛ روح جنگل های اسکاندیناوی

این گوزن های خیره کننده برخلاف حیوانات زال، چشمانی تیره دارند. رنگ سفید آن ها ناشی از پدیده «لوسیسم» است که باعث از بین رفتن رنگدانه پوست و مو می شود اما بر بینایی یا سلامت کلی آن ها تأثیر منفی نمی گذارد.

آیام سمانی؛ مرغی که تا مغز استخوان سیاه است

این نژاد اندونزیایی به دلیل جهش ژنتیکی «فیبروملانوسیس»، کاملاً سیاه است؛ از پرها و نوک گرفته تا گوشت، استخوان و حتی اندام های داخلی. این حیوان یکی از عجیب ترین نمونه های غلبه رنگدانه سیاه در طبیعت است.

طاووس نیمه-سفید؛ تابلوی نقاشی ناتمام

این پرنده به دلیل پدیده پایبالدیزم، ترکیبی از پرهای کاملاً سفید و پرهای رنگی سنتی طاووس را دارد. این چیدمان نامنظم رنگ ها باعث می شود هر طاووس نیمه سفید، طرحی منحصربه فرد و غیرتکراری داشته باشد.

چرا ناهنجاری های طبیعت برای ما جذاب هستند؟ (تحلیل روانشناختی)

از نظر روانشناسی، ذهن انسان به گونه ای تکامل یافته است که به سرعت «الگوهای متفاوت» را در محیط تشخیص دهد. حیوانات با جهش های رنگی، به دلیل نقض انتظارات بصری ما، باعث ترشح دوپامین در مغز می شوند. ما این موجودات را نه به عنوان «بیمار»، بلکه به عنوان «نسخه های محدود و خاص» از طبیعت می بینیم. این «زیبایی ناهنجار» باعث می شود محتوای مربوط به این جانداران همیشه در صدر جستجوها و علایق کاربران باقی بماند.

پرسش های متداول

آیا این حیوانات در طبیعت دوام می آورند؟ متأسفانه بسیاری از آن ها به دلیل نداشتن استتار مناسب (مثل حشره صورتی یا گوزن سفید)، زودتر توسط شکارچیان شناسایی می شوند.

آیا جهش رنگی به انسان منتقل می شود؟ خیر، این ها جهش های ژنتیکی خاص در گونه های جانوری هستند و هیچ خطری برای انسان ندارند.

کدام یک از این موارد نایاب تر است؟ پنگوئن تمام سیاه و پاندا قهوه ای در صدر لیست نایاب ترین ها قرار دارند.