عصرایران؛ محمد مهدی حیدرپور - برای سالها، تیترهای نگرانکننده دنیای سلامت بر یک پیام واحد تأکید داشتند: "نشستن کشنده است". این تصور که صندلیهای محیط کار به طور مستقیم با کاهش طول عمر در ارتباط هستند، موجی از نگرانی را در میان کارمندان و مدیران به راه انداخت و ایستادنهای طولانیمدت را به عنوان تنها راه نجات معرفی کرد. اما آیا واقعاً صندلیها مقصر اصلی هستند؟
پژوهشی که در نشریه بینالمللی اپیدمیولوژی منتشر شده، حاصل جمعآوری دادهها از بیش از ۵,۱۰۰ کارمند دولتی در انگلیس طی ۱۶ سال است. نتیجه این مطالعه تکاندهنده بود: نشستن بیش از اندازه لزوماً با خطر مرگ مرتبط نیست.
پژوهشگران با کنترل متغیرهایی مثل سن، جنسیت، رژیم غذایی و سلامت کلی، دریافتند که نشستن به خودی خود باعث مرگ نمیشود؛ بلکه «فقدان حرکت» و سکون مطلق است که بدن را تخریب میکند.
بسیاری از افراد برای فرار از مضرات نشستن، به «میزهای ایستاده» روی آوردهاند. اما علم مدرن هشدار میدهد:
ایستادنِ ایستا: ایستادن ثابت برای ساعتهای طولانی، درست مانند نشستن ثابت، باعث تجمع خون در پاها و فشار به مفاصل میشود.
راهکار: پژوهشگران تأکید دارند که افراد نباید تنها بر ایستادن متمرکز شوند، بلکه باید راهی برای فعالیت و حرکت مداوم پیدا کنند.
طبق یافتههای دانشگاه سیدنی، انجام تنها ۳ تا ۴ دقیقه فعالیت شدید بدنی در میان کارهای روزانه، خطر مرگومیر کلی را تا ۴۰ درصد و خطر مرگ ناشی از بیماریهای قلبی را تا ۴۹ ردصد کاهش میدهد؛ حتی اگر هیچ ورزش منظم دیگری انجام ندهید.
برای خنثی کردن اثر سکون، این چرخه ۳۰ دقیقهای را تکرار کنید:
۲۰ دقیقه نشستن (با وضعیت صحیح).
۸ دقیقه ایستادن.
۲ دقیقه حرکت (پیادهروی تند یا کشش عضلات).
اگر مجبور به نشستن هستید، از صندلیهای متحرک یا توپهای جیمبال استفاده کنید. این کار باعث میشود عضلات کوچک کمر و شکم برای حفظ تعادل مدام درگیر باشند و بدن از حالت سکون مطلق خارج شود.
حتی بدون بلند شدن از صندلی، میتوانید بدن خود را فعال نگه دارید:
بلند کردن پاشنه پا: در حالت نشسته پاشنهها را بالا بیاورید تا خون از پاها به سمت قلب پمپاژ شود.
کشش گربه-گاو نشسته: دستان را روی زانو بگذارید و کمر خود را به سمت جلو و عقب قوس دهید تا فشار از روی ستون فقرات برداشته شود.
انقباض عضلات: هر ۲۰ دقیقه یک بار عضلات شکم و باسن را برای چند ثانیه منقبض کنید.
| روش | تأثیر بر متابولیسم | وضعیت سلامتی |
| نشستن ثابت | بسیار پایین | خطرناک (کاهش حساسیت به انسولین) |
| ایستادن ثابت | متوسط | فشار به عروق پا و مفاصل |
| تحرک متناوب | بسیار بالا | بهترین وضعیت برای قلب و مغز |
نشستن به تنهایی قاتل شما نیست؛ این «سکون» است که متابولیسم بدن را خاموش میکند. برای حفظ سلامت در سال ۲۰۲۶، باید از هر فرصتی برای حرکت استفاده کنید؛ حتی اگر این حرکت، فقط دو دقیقه راه رفتن تا دستگاه آبسردکن باشد.