عصر ایران - انسانها نیز مانند حیوانات میتوانند بوی مرگ را درک کنند و نسبت به آن واکنشهای تدافعی نشان دهند. زمانی که بافتهای بدن میمیرند و تجزیه میشوند، ماده شیمیایی به نام پوترسین تولید میشود. تحقیقات نشان داده که این ترکیب در مغز انسان و حیوان یک واکنش تهدیدآمیز ایجاد میکند، باعث افزایش هشیاری، تحریک فرار یا دفاع میشود.
بوها مستقیماً با سیستم لیمبیک مغز مرتبط هستند؛ بخشی از مغز که احساسات، حافظه و رفتارهای هیجانی را کنترل میکند. برخلاف سایر حسها، اطلاعات بویایی سریعتر وارد مراکز احساسی مغز میشود و میتواند واکنشهای ناخودآگاه ایجاد کند.
در پژوهشی که در مجله Frontiers in Psychology منتشر شد، شرکتکنندگان به صورت آگاهانه و ناخودآگاه در معرض بوی پوترسین قرار گرفتند. نتایج نشان داد:
افراد رفتار خصمانه بیشتری نسبت به دیگر بوها داشتند
واکنشها مشابه حالت دفاعی حیوانات بود
حتی بدون آگاهی، مغز انسان آماده دفاع یا فرار از تهدید میشود
تحقیقات جدید نشان میدهد واکنش انسان به بو میتواند ناخودآگاه و فوری باشد، اما وقتی فرد بو را میشناسد و معنی آن را میداند، رفتار او میتواند تغییر کند. این پدیده اهمیت یادگیری و تجربه در کنترل واکنشها را نشان میدهد.
برخی افراد نسبت به بوهای خاص حساستر هستند. این تفاوتها به ژنهای گیرنده بویایی مرتبط است و میتواند باعث شود واکنشها به یک بو در افراد مختلف متفاوت باشد.
بو تنها واکنش فرد به تهدید را شکل نمیدهد؛ بلکه بر قضاوت اجتماعی، همدلی، جذابیت و تعامل با دیگران نیز تاثیر میگذارد. انسانها ممکن است نسبت به بوی خاص، احساس نزدیکی یا دوری پیدا کنند و حتی تصمیمات ناخودآگاه درباره دیگران بگیرند.
این تحقیقات نشان میدهد که سیستم بویایی انسان همچنان یک ابزار حیاتی برای بقا است و میتواند در درک تهدیدهای محیطی، بیماریها و تعاملات اجتماعی نقش مهمی داشته باشد.