عصرایران؛ مجله تصویری سلاح- ناو هواپیمابر هستهای یو اس اس جرالد آر. فورد USS Gerald R. Ford (CVN-78) پیشرفتهترین و در عین حال گرانترین کشتی جنگی تاریخ آمریکاست؛ پروژهای حدود ۱۳ میلیارد دلاری که قرار بود الگوی نسل جدید ناوهای هواپیمابر باشد. این ناو با منجنیقهای الکترومغناطیسی (EMALS)، اتوماسیون گسترده، کاهش نیاز به نیروی انسانی و سامانههای مدرن طراحی شد تا در بلندمدت هزینههای عملیاتی را کاهش دهد.
اما در پس این فناوریهای چشمگیر، یک مشکل به ظاهر ساده به بحرانی پیچیده تبدیل شده است: گرفتگی مکرر سیستم فاضلاب و ازکارافتادن زنجیرهای توالتها.
نیروی دریایی آمریکا برای کاهش مصرف آب شیرین در مأموریتهای طولانی، از سیستم فاضلاب مکشی موسوم به VCHT استفاده کرد؛ سیستمی الهامگرفته از کشتیهای کروز مسافربری که بهجای استفاده از حجم زیاد آب، با فشار خلأ پسماند را جابهجا میکند.
در این سیستم:
پسماند با مکش خلأ از طریق لولههای باریک منتقل میشود
شبکه لولهکشی بسیار فشرده و چندلایه است
کل سامانه به حفظ فشار منفی پایدار وابسته است
در ناو هواپیمابر فورد، حدود ۶۵۰ توالت در قالب ۱۰ منطقه مجزا به سیستم خلأ متصلاند و صدها کیلومتر لولهکشی در چندین طبقه توزیع شده است. اگر تنها یک بخش از یک منطقه دچار اختلال شود، کل توالتهای همان منطقه از کار میافتند.
برخلاف کشتیهای کروز که بهطور منظم در بنادر پهلو میگیرند، ناوهای هواپیمابر ممکن است ماهها در مأموریت دریایی باشند. این تفاوت عملیاتی باعث شده سیستم VCHT در شرایط نظامی با چالشهای پیشبینینشده مواجه شود.
کارشناسانی مانند برایان کلارک از مؤسسه هادسون معتقدند مقایسه شرایط عملیاتی کشتی تفریحی با ناو جنگی، یک اشتباه محاسباتی بوده است.
بر اساس اسناد منتشرشده از طریق قانون آزادی اطلاعات:
از ژوئن ۲۰۲۳ تقریباً هر روز تماس تعمیراتی ثبت شده است
تنها طی چهار روز، ۲۰۵ مورد خرابی گزارش شده است
تکنسینها گاهی تا ۱۹ ساعت در روز کار کردهاند
از ۲۰۲۳ تاکنون حداقل ۴۲ بار درخواست نیروی کمکی خارج از ناو ثبت شده است
قطعی سیستم گاهی بین ۳۰ دقیقه تا ۲ ساعت طول کشیده است
ناو فورد میزبان حدود ۴۶۰۰ نفر خدمه است و در زمان ازکارافتادن یک منطقه، خدمه باید برای یافتن توالت سالم به بخشهای دیگر مراجعه کنند؛ زیرا هیچ سیستم پشتیبان اضطراری وجود ندارد.
یکی از مشکلات اصلی، رسوبات کلسیمی و شیمیایی در دیواره لولههای باریک است که قطر داخلی آنها را کاهش میدهد و احتمال گرفتگی را افزایش میدهد.
بر اساس گزارشها، نیروی دریایی برای هر بار اسیدشویی کامل شبکه فاضلاب ناو باید حدود ۴۰۰ هزار دلار هزینه کند. این عملیات:
تنها در تأسیسات ساحلی انجام میشود
در وسط اقیانوس امکانپذیر نیست
از سال ۲۰۲۳ حداقل ۱۰ بار انجام شده است
طبق گزارش دیوان محاسبات آمریکا (GAO)، این فرایند باید در طول عمر ۵۰ ساله ناو بهطور منظم تکرار شود، اما تعداد دفعات دقیق آن قابل پیشبینی نیست.
این مشکل محدود به ناو فورد نیست. پیشتر نیز یو اس اس جورج اچ. دبلیو. بوش USS George H. W. Bush (CVN-77)، آخرین ناو کلاس نیمیتز، با بحران مشابهی روبهرو شده بود.
در سال ۲۰۱۱:
تمامی ۴۲۳ توالت ناو بهطور همزمان از کار افتادند
حدود ۱۰ هزار ساعت کاری صرف رفع مشکل شد
گزارشهایی از مشکلات بهداشتی در میان خدمه منتشر شد
مقامات در آن زمان دلیل گرفتگی را ورود اقلام نامناسب مانند لباس، پارچه، ظروف غذا و حتی طناب اعلام کردند.
هدف اصلی از طراحی کلاس فورد، جایگزینی تدریجی ناوهای کلاس نیمیتز و کاهش هزینههای بلندمدت بود.
برآورد اولیه هزینه عملیاتی ناو فورد طی ۵۰ سال:
۷۷.۳ میلیارد دلار
سالانه حدود ۱.۵۴ میلیارد دلار
اما برآوردهای جدید نشان میدهد:
هزینه واقعی ممکن است به ۱۲۳ میلیارد دلار برسد
سالانه حدود ۲.۴۶ میلیارد دلار
افزایش هزینهها تنها به سیستم فاضلاب محدود نیست و مشکلاتی در سیستم راداری جدید و بالابرهای الکترومغناطیسی تسلیحات نیز گزارش شدهاند.
ناو فورد که از پایگاه نورفولک اعزام شده، در یکی از طولانیترین مأموریتهای خود به سر میبرد و احتمال دارد حضور آن در دریا به ۱۱ ماه برسد. مأموریتهای طولانی بدون امکان تعمیرات اساسی، فشار بیشتری بر سامانههای حساس مانند سیستم فاضلاب وارد میکند.
بر اساس مکاتبات داخلی، کارخانه کشتیسازی نیوپورت نیوز (سازنده ناوهای کلاس فورد) اعلام کرده که:
راهحل فعلی موقتی است
بازطراحی اساسی سیستم ممکن است تا ۱۰ سال زمان ببرد
تخصیص بودجه برای اصلاح کامل هنوز قطعی نیست
در عین حال، سخنگوی نیروی دریایی اعلام کرده قطعیهای موقت تأثیری بر عملیات نظامی نداشته است.
ناو هواپیمابر یو اس اس جرالد آر. فورد نماد پیشرفتهترین فناوری دریایی آمریکاست؛ اما مشکل سیستم فاضلاب آن نشان میدهد حتی پیچیدهترین پروژههای نظامی نیز میتوانند در برابر چالشهای بهظاهر ساده آسیبپذیر باشند.
سیستمی که برای صرفهجویی در آب طراحی شد، اکنون:
هزینههای غیرمنتظره ایجاد کرده است
فشار کاری سنگینی بر خدمه وارد کرده است
به یکی از نمادهای انتقاد از مدیریت پروژههای کلان نظامی تبدیل شده است
اگرچه این مشکل تأثیری مستقیم بر توان رزمی ناو نداشته، اما از نظر لجستیکی، انسانی و مالی به یک چالش جدی تبدیل شده است؛ چالشی که احتمالاً تا سالها همراه این کلاس از ناوهای هواپیمابر باقی خواهد ماند.