فیلم بیشتر »»
کد خبر ۱۰۱۰۸۲۱
تاریخ انتشار: ۱۳:۰۸ - ۱۴-۰۸-۱۴۰۳
کد ۱۰۱۰۸۲۱
انتشار: ۱۳:۰۸ - ۱۴-۰۸-۱۴۰۳

آبجی‌نسا،‌ بازی زنانه تهران قدیم / شوهر باید اعیون باشه، صاحب آب و نون باشه

آبجی‌نسا،‌ بازی زنانه تهران قدیم / شوهر باید اعیون باشه، صاحب آب و نون باشه
آن‌طور که پژوهشگران روایت می‌کنند به کار بردن برخی اصطلاحات در بازی آبجی‌نسا نشان می‌دهد که این بازی در دوره پهلوی قوام پیدا کرده اما برخی متون قدیمی از علاقه دختران تهرانی دوره قاجار به این بازی نمایشی خبر داده‌اند.

بازی‌های نمایشی از دوره قاجار به ابزاری برای بیان مشکلات و معضلات اجتماعی تبدیل شد و در دوره پهلوی رونق دوچندانی گرفت. آبجی‌نسا یکی از همین بازی‌های نمایشی است که در مناطق مختلف ایران رواج داشته، اما خیلی‌ها منشأ آن را تهران می‌دانند. آبجی‌نسا روایت دختر دم‌بختی است که به پسری جوان و فقیر علاقه‌مند می‌شود و همزمان پیرمردی ثروتمند به خواستگاری‌اش می‌رود. داستان این بازی نمایشی بازتاب‌دهنده یکی از مشکلات دختران در تهران قدیم یعنی وابستگی مالی آنها به شوهرانشان است.

به گزارش همشهری آنلاین، آن‌طور که پژوهشگران روایت می‌کنند به کار بردن برخی اصطلاحات در بازی آبجی‌نسا نشان می‌دهد که این بازی در دوره پهلوی قوام پیدا کرده اما برخی متون قدیمی از علاقه دختران تهرانی دوره قاجار به این بازی نمایشی خبر داده‌اند. «محمدحسین ناصربخت»، استاد دانشگاه و پژوهشگر، درباره تاریخچه این بازی نمایشی می‌گوید:

«آبجی‌نسا یکی از تقلیدهای زنانه سنتی است که توسط بانوان و همچنین دسته‌های مطرب زنانه در جشن‌ها و محافل خصوصی زنان و به‌ویژه عروسی‌های دوره قاجار و پهلوی اول اجرا می‌شد. این نمایش کوتاه کمیک با همراهی رقص و موسیقی اجرا می‌شد و به موضوع اختلاف نظر در زمینه معیارهای ازداوج بین خانواده‌ای که بیشتر به تمکن مالی خواستگاران اهمیت می‌دهد و دختر دم‌بختی که جوانی، اخلاق و سواد را معیار می‌داند می‌پردازد.»

انجوی شیرازی از پژوهشگران ادبی معاصر در کتاب «بازی‌های نمایشی» دو روایت از این بازی نمایشی را با همان زبان عامیانه مکتوب کرده است. یکی از این روایت‌ها با لهجه تهرانی است که به آبجی‌نسا معروف شد و روایت دوم با لهجه همدانی است که تحت عنوان «آبجی خاتون» اجرا می‌شد.

ناصربخت در باره شیوه و تقسیم نقش‌ها در نسخه تهرانی بازی نمایشی آبجی نسا می‌گوید: «نقش‌های این بازی نمایشی عبارتند از آبجی خاتون(راهنما و دوست مادر خانواده)، آبجی نسا(مادر) و سکینه(دختر).» مثلا آبجی‌خاتون در جایی به دختر دم‌بخت نصیحت می‌کند که " شوهر باید اعیون باشه، صاحب آب و نون باشه".

به اعتقاد این پژوهشگر، تعابیر استفاده شده در این بازی نمایشی مثل «با بالونک به هوا رفتن برای سفر به مکه و کربلا» و «یازده کلاس سواد خواستگار جوان» نشانه تعلق این بازی به دوران پهلوی است، اما گفته شده در دوران قاجار نیز با اختلافاتی در متن اجرا شده است

برچسب ها: آبجی ، پهلوی
ارسال به دوستان
ژست سرباز قاجاری در کنار «کتیبه گنجنامه همدان» (عکس) دیگر نقاب نزنید: ۷ راه برای بودن با خودِ واقعی در محل کار ارتباط عجیب درمان حساسیت فصلی با زوال عقل! کشف جسد مقابل محل تمرین تیم ملی در آستانه جام جهانی هوای یک شهر خوزستان در وضعیت «قرمز» و ۳ شهر در وضعیت «نارنجی» هدف از اجرای طرح انتقال سهمیه سوخت به کارت بانکی چیست؟ " مخالفان دیپلماسی"، کارت امتیازگیری در مذاکره یا خنجری از پشت به تیم مذاکره کننده! فروش اینترنتی دارو غیرقانونی است / با متخلفان برخورد قاطع می‌شود ایستگاه حاشیه(۲)/ پرواز پهپاد ممنوع/ به بازیکن غنا ویزا ندادند، حضور «تد لاسو» در استادیوم یک کالبدشکافی جنجالی / گوشی ترامپ همان HTC U24 پرو است استایل سیاه و سفید مه‌لقا مینوش‌زاد در اکران بی‌عاطفه (+عکس) هوش مصنوعی جدید انتروپیک برای غیرآمریکایی‌ها ممنوع شد؛ پایان دسترسی به فیبل ۵ و میتوس ۵ گرمای مضاعف؛ همدستی تغییرات اقلیم و ال‌نینو ۷ راه ساده برای جلوگیری از چسبیدن حشرات به جلو ماشین در تابستان روز دوم جام جهانی ۲۰۲۶؛ آمریکا طوفان به پا کرد، کانادا از شکست گریخت/ روبیو و هگست شاهد درخشش یانکی‌ها!(+خلاصه بازی)