فیلم بیشتر »»
کد خبر ۱۰۲۳۷۴۹
تاریخ انتشار: ۱۵:۲۸ - ۰۲-۱۰-۱۴۰۳
کد ۱۰۲۳۷۴۹
انتشار: ۱۵:۲۸ - ۰۲-۱۰-۱۴۰۳
به بهانه و فرخندگی روز مادر

دو گانۀ مادر در سینمای ایران: اسطوره‌ای و واقع‌گرا

دو گانۀ مادر در سینمای ایران: اسطوره‌ای و واقع‌گرا
آنچه دراین یادداشت مد نظر است دو رویکرد کلی و عمده به تصویر مادر و نمایش آن در سینمای ایران است که یکی را می‌توان اسطوره ای و دیگری را واقع گرایانه و رئالیستی دانست.

   عصر ایران؛ رضا صائمی - مادر از آن جمله شخصیت‌هایی است که شاید بیشترین حضور را در شمایل یک کاراکتر در سینمای ایران داشته است.

     جایگاه ارزشی و اعتقادی مقام مادر در جامعه ما که بهشت را زیر پای او می‌داند بر توجه به این شخصیت در فیلم‌ها به ویژه ملودرام‌های خانوادگی افزوده است. با این حال بازنمایی تصویر مادر در سینمای ایران یک‌دست نیست و در واقع با شمایل متفاوتی از مادر و مادرانگی‌ مواجهیم که هر کدام سویه‌ای از او و موقعیت او را روایت می‌کند.
   
  کافی است به حافظه سینمایی خود رجوع کنیم تا انبوهی از مادران سینمایی را به یاد آوریم. حتی نام مادر را بر عنوان برخی فیلم‌ها هم می‌توان ردیابی کرد و مهم‌ترین آنها شاید فیلم «مادر» علی حاتمی و «مهمان مامان» داریوش مهرجویی باشد.

 برخی از فیلم‌ها درباره مادر است و برخی دیگر مادر نقش محوری در پیش‌برد قصه دارد. واقعیت این است که بازنمایی تصویر مادر در سینمای ایران خود به یک یادداشت مفصل و مستقل نیاز دارد تا بتوان در آن به خوانش مادرهای متعدد سینمای ایران پرداخت.

   اما آنچه دراین یادداشت مد نظر است دو رویکرد کلی و عمده در ترسیم تصویر مادر و نمایش آن در سینمای ایران است که یکی را می‌توان اسطوره‌ای و دیگری را واقع‌گرایانه و رئالیستی دانست.

   واقعیت این است که نگاه عاطفی و عاشقانه به مادر موجب شده تا اغلب تصویری اسطوره‌ای از مادر در سینمای ما روایت شود. در واقع بیش از موقعیت مادرانه، مقام مادر برجسته شده.

   فیلم مادر علی حاتمی به واسطه همین نگاه اسطوره‌ای و سویه شاعرانه و زیبایی‌شناختی به سوژه به نمادی از مقام مادر در سینمای ما بدل شده و مصداقی از همین معناست (البته قابل ستایش) حال آن که در فیلمی مثل «‌ابد و یک روز» با مادری مواجه‌ایم که اگرچه ممکن است حرص آدم را درآورد یا مثلا مادری بی‌خیال و بی مسئولیت به نظر برسد اما باز هم مادر است و تیپ نیست و شخصیت است.

     هم می‌توان او را نقد کرد و هم دوست داشت. این یک تصویر رئالیستی و واقع‌گرا از بسیاری از مادران است که اتفاقا احترام و اعتبارشان فارغ از ضعف‌ها و دل‌سوزی‌های آسیب‌زننده، زیباست.

   همان که پیمان معادی می‌گوید: وای این دیگه کیه! مادر است با همه دغدغه‌های مادرانه. راستش را بخواهید مادر فیلم "ابد و یک روز" را  دوست دارم و در چند موقعیت، دلم برایش سوخت و به حالش بغض کردم. 

   چه آنجا که نتوانست جلوی عطسه‌اش را بگیرد و فشار جسمی زیادی تحمل کرد. چه آنجا که با ذوق کودکانه 500 تومانی را زیر تشک گذاشت تا پس‌انداز کند.

   چه آنجا که با رقص و شادی فرزندانش بشکن می‌زد. چه آنجا که با ترس و نگاه مضطرب از سرزنش فرزندان به آنها می‌نگریست. چه آنجا که از سر استیصال گفت خراب شه خونه‌ای که بزرگ‌تر نداره. مادری که با تمام سادگی‌ها و اشتباه و دلسوزی‌های غلط، مادر است.

  مادری که شاید مادری را بلد نباشد اما بد نیست، درد فرزند دارد و از رنج آنها رنج می‌کشد و پیر می‌شود. سرکوفت‌های آنها را تحمل می‌کند و در تنهایی خویش، فرو می‌ریزد. بی خیال‌ترین مادران هم دل‌شوره و دغدغۀ فرزند دارند. همواره و همیشه؛ تا ابد و یک روز.

پربیننده ترین پست همین یک ساعت اخیر
ارسال به دوستان
ابلاغ نرخ جدید ارز و تعرفه گمرکی واردات گوشی موبایل حضور هنرمندان در مراسم یادبود مادر محمدرضا شریفی‌نیا (عکس) نگاهی به ساختار متفاوت تاک‌شوی «منشور» با اجرای بهاره افشاری سازمان اطلاعات سپاه: فرضیات کاخ سفید برای عملیات سریع علیه ایران شکست خورده است ابلاغیه وزارت علوم برای حضوری شدن کلاس‌های تحصیلات تکمیلی سفیر ایران در فرانسه: در حال مذاکره با عمان برای وضع عوارض در تنگه هرمز هستیم سخنگوی وزارت خارجه: ادعاهای هسته‌ای در مذاکرات فاقد اعتبار است وعده بانک مرکزی برای پرداخت تسهیلات به تمامی افراد صف وام ازدواج ادعای دونالد ترامپ درباره کمک به بحران اقتصادی و قطعی برق کوبا تلاش دیپلماتیک آلمان برای پایان دادن به بحران منطقه و جنگ علیه ایران دعوت شهریار مغانلو به اردوی تیم ملی فوتبال در آنتالیا ادعای دونالد ترامپ درباره جزئیات توافق احتمالی با تهران / تاکید بر خروج اورانیوم با غنای بالا از ایران / خواستار بازگشایی بدون عوارض تنگه هرمز متن اولیه توافق ایران و آمریکا واکنش کاریکاتوریست مکزیکی به توقیف کشتی‌های کاروان صمود ادعای مارکو روبیو درباره وجود نشانه‌های خوب در مذاکره با ایران