700 پرسش WTO روی میز دولت ایران

روز گذشته وزیر بازرگانی اعلام کرد که 700 سوال سازمان WTO از ایران اعلام وصول شد.

پس از ارائه رژیم تجاری ایران به سازمان تجارت جهانی (WTO) و تشکیل گروه کاری حقوقی ایران برای الحاق به این سازمان، سرانجام زمان انتظار ایران برای دریافت اولین سوالات در مورد رژیم تجاری‌اش به پایان رسید و روز گذشته وزیر بازرگانی اعلام کرد که 700 سوال سازمان WTO از ایران اعلام وصول شد. البته اینکه این سوالات از کدام کشورها هست مشخص نیست و به گفته مدیرکل دفتر نمایندگی تام‌الاختیار تجاری معاونت امور بین‌الملل وزارت بازرگانی این سوالات موضوعی و به تفکیک موضوعات مندرج در رژیم تجاری ایران است.

به نوشته روزنامه پول، مدت زمانی هم که این فرآیند پرسش و پاسخ طول می‌کشد را وزیر بازرگانی دو تا سه سال و روند الحاق ایران به WTO را هفت سال برآورد کرد. غضنفری همچنین این احتمال را داده که در فاصله پاسخ به نخستین گروه از پرسش‌ها، ایران حداقل 200 سوال دیگر دریافت کند. ارائه رژیم تجاری ایران به سازمان تجارت جهانی، حضور وزیر بازرگانی ایران در اجلاس وزرای بازرگانی WTO و تشکیل گروه کاری حقوقی ایران برای این الحاق گام‌هایی هست که تاکنون برای پیوستن ایران به WTO برداشته است. گام بعدی نیز ارسال سوالاتی در مورد رژیم تجاری ایران به WTO و ارسال این سوالات از این سازمان به ایران بوده که هرچند قبل از این سرپرست معاونت بین‌الملل وزارت بازرگانی خبر داده بود تا دی‌ماه اولین سری این سوالات به دست ایران خواهد رسید اما تا دیروز خبری از این موضوع نبود روز گذشته، وزیر بازرگانی ایران با اعلام دریافت 700 پرسش در مورد رژیم تجاری ایران از WTO به نوعی بیان کرد که گام دیگری برای این الحاق برداشته شده است. مهدی غضنفری در این مورد توضیح داد: نخستین گروه از پرسش‌های رژیم تجاری ایران در قالب 700 سوال در روزهای اخیر از طریق دبیرخانه سازمان تجارت جهانی به ایران تحویل داده شد که این سوالات کاملا تخصصی و فنی است. محتوای این سوالات نشان می‌دهد که کشورهایی با توان بالای تنظیم تجاری اولین مطالعه‌کنندگان رژیم تجاری ایران در کوتاه‌ترین مدت ممکن بوده‌اند. این در حالی است که مدیرکل دفتر نمایندگی تام‌الاختیار تجاری معاونت امور بین‌الملل وزارت بازرگانی در گفت‌وگو با ایسنا در مورد موضوع و کشورهای طرح کننده این سوالات بیان کرد: این سوالات موضوعی و به تفکیک موضوعات مندرج در رژیم تجاری ایران است و کشورهای مطرح کننده این سوالات مشخص نیستند. با وجود این به گفته وزیر بازرگانی سوالات مطرح‌شده بر مبنای 105 سرفصل رژیم تجاری است و کشورها‌ی علاقه‌مند به عضویت در گروه کاری ایران‌، ‌ممکن است در مرحله بعد سوالاتی را در ‌خصوص جواب‌ها عنوان کنند.

پاسخگویی 2 تا 3 سال طول می‌کشد‌

اما اینکه این روند طرح سوالات و پاسخگویی به آنها چقدر طول می‌کشد؟ سوالی است که غضنفری در این مورد با اشاره براینکه روند الحاق به سازمان تجارت جهانی این‌گونه است که تا زمان تفهیم کامل کشور پرسشگر‌، در برخی مواقع حتی یک سوال برای 10 تا 18 بار رد و بدل می‌شود‌، ‌افزود: ایران نیز از این روند مستثنی نیست و پیش‌بینی می‌شود سوالات متعددی مطرح شود. ‌هر‌چند که توان کارشناسی بالا در وزارت بازرگانی و سایر دستگاه‌ها امکان‌ پاسخگویی کامل به پرسش‌ها را فراهم می‌کند و جای نگرانی نیست‌ اما پاسخ به پرسش‌ها و ترجمه به زبان انگلیسی موضوعی زمانبر است و ممکن است روند کامل دریافت پرسش و پاسخگویی به‌طور میانگین دو تا سه سال به طول انجامد‌. ‌وی تصریح کرد:‌ طبقه‌بندی پرسش‌ها و ارایه آنها به وزارتخانه‌ها و سازمان‌های مرتبط با سوال‌، ‌نخستین مرحله از آغاز پاسخگویی است و تلاش می‌شود در تعاملی نزدیک با همکاری مراجع ذی‌ربط‌ها بهترین پاسخ‌ها و به صورت فنی و تخصصی ارسال شود. غضنفری متذکر شد: از آنجایی که با توجه به ارسال رژیم تجاری احتمال می‌رفت پرسش‌های متعددی مطرح شود، ‌بنابراین هماهنگی‌های لازم پیش از این انجام شد و از این بابت هیچ نگرانی وجود ندارد.

دریافت 200 سوال دیگر

غضنفری همچنین این احتمال را داده که در فاصله پاسخ به نخستین گروه از پرسش‌ها، حداقل 200 سوال دیگر را ایران دریافت کند. وی در مورد دلایل مطرح شدن پرسش‌ها از سوی کشورهای عضو سازمان تجارت جهانی نیز گفت‌: ‌عمده موضوع بر این مبنا ا‌ست که چه مقدار از قوانین‌، ‌مقررات و سیاست‌ها و برنامه‌ها‌ی ما با سازمان جهانی تجارت سازگاری دارد.

همچنین در مواردی ممکن است سازمان تجارت جهانی از ایران بخواهد برخی قوانین مغایر با موافقت‌نامه‌های این سازمان و بانک جهانی را مطابقت دهد یا به وضع قوانین جدید بپردازد‌ ‌اما این موضوع دستوری نیست و الزامی برای ایران وجود ندارد. وزیر بازرگانی در این مورد برخی دیدگاه‌هایی که عنوان می‌شود بخش عمده قوانین ایران با قوانین و مقررات سازمان تجارت جهانی در تعارض است را رد کرد و در‌باره مرحله بعدی پس از پاسخ به پرسش‌ها بیان کرد‌: ‌پس از دریافت تصویر روشنی از رژیم تجاری ایران توسط کشورها‌،‌ مذاکرات الحاق آغاز می‌شود. ‌

7سال تا الحاق

وی در مورد زمان پیوستن ایران به WTO نیز برآورد کرد: روند الحاق ایران به سازمان تجارت جهانی ممکن است حداقل هفت سال به طول بینجامد. این درحالی است که پیش از این مسئولان وزارت بازرگانی این زمان را 10 سال اعلام کرده بودند. به هر حال با دریافت این تعداد سوال باید منتظر ماند و دید که آیا پاسخ‌های ایران خود سوالات دیگری را نخواهد داشت و فرآیند این پرسش و پاسخ چه زمانی به اتمام می‌رسد که ایران یک قدم دیگر به الحاق به WTO نزدیک شود. از سوی دیگر باید دید آیا در این سوالات اشاره‌ای به به‌روز نبودن اطلاعات رژیم تجاری ایران شده یا نه، که قبل از این سرپرست معاونت بین‌الملل وزارت بازرگانی گفته بود این مساله مهم نیست. در کنار این، تعیین رییس گروه کاری ایران برای این الحاق را نیز نباید فراموش کرد که طبعا آن هم گامی دیگر خواهد بود.