پاسخ معاون سیاسی پزشکیان به یک سوال مهم؛ پوتین میانجی ایران و آمریکا می‌شود؟

روزنامه ایران با مهدی سنایی، معاونت سیاسی دفتر رئیس‌جمهور گفت‌وگو کرده است. 

 

به گزارش ایران، بخش‌های مهم این گفت‌وگو را در ادامه می‌خوانید:

 

ترامپ یک خوشبینی نسبت به روسیه دارد و روس‌ها هم علاقه‌مندی خاصی به ترامپ دارند. البته در گذشته، در دوره اول ریاست جمهوری ترامپ، از این علاقه‌مندی نتیجه خاصی جز چند گفت‌وگو و دیدار حاصل نشد. اما این بار به نظر می‌رسد که ترامپ با اراده بیشتری وارد گفت‌وگو با روسیه شده است؛ زیرا مایل است به جنگ در اوکراین پایان بدهد و تا اندازه‌ای حق را به روسیه می‌دهد.

 

ترامپ این تصور را دارد که تداوم این جنگ (اوکراین) الزاماً به دلیل مقابله اوکراین با روسیه نبوده است، بلکه به دلیل حمایت بی‌حد و حصر آمریکا و اروپا از شخص آقای زلنسکی و تصمیمات و رویکردهایش بوده است.

 

آنچه که ترامپ تا اینجا انجام داده است، بیش از آن چیزی بوده که روسیه انتظار داشته است؛ در انتقاد از اروپا و تحقیر اوکراین هم همینطور.  تحقق صلح بستگی به وقتی دارد که ترامپ خواسته‌های خود از روسیه را مطرح کند. انتظار می‌رود ترامپ درباره سایر موضوعات مانند خاورمیانه، غزه، سوریه و ایران هم بتواند با روسیه تفاهم کند و به نتیجه برسد.

 

من معتقدم حتماً مانند دوره قبل گفت‌وگوهای حداقلی بین روسیه و آمریکا در این زمینه‌ها شکل خواهد گرفت. اما اینکه یک همکاری حداکثری هم شکل بگیرد و به نتایجی منتهی شود، به عوامل مختلفی بستگی دارد؛ از جمله باید مشخص شود که موضوع اوکراین به کجا می‌رسد و آیا روابط اروپا و آمریکا ترمیم خواهد شد یا نه، در همین وضع متشنج و بی‌اعتمادی باقی خواهد ماند.

 

روسیه یکی از ارکان اصلی برجام و بخشی از گفت‌وگوهایی است که طی سال‌های طولانی در زمینه پرونده هسته‌ای جریان داشت. بنابراین اینکه این کشور در چهارچوب پرونده هسته‌ای ابتکاراتی در دست اجرا داشته باشد و حتی در این رابطه تعاملاتی با آمریکا برقرار کند، مسأله تازه‌ای نیست و در دوره قبلی آقای ترامپ هم وجود داشت. البته هیچ‌کدام‌شان نهایتاً به نتیجه نرسید.

 

الان موضوع احیای برجام خیلی پیچیده‌تر شده است؛ به این دلیل که آمریکا از برجام خارج شده و پرونده هسته‌ای ایران هم در چهارچوب قانون راهبردی مصوب مجلس با تغییرات زیادی نسبت به گذشته روبه‌رو شده است. 

 

از طرف دیگر اروپا و روسیه که در دوره گذشته با یکدیگر همکاری تنگاتنگی در پرونده هسته‌ای ایران داشتند، الان تحت تأثیر موضوع اوکراین در تقابل شدید به سر می‌برند. بنابراین وضعیت بسیار پیچیده‌ای شکل گرفته است. این از طرف دیگر پیچیدگی و دشواری کار را به‌خصوص در سالی که برای ایران خیلی حیاتی است، افزایش می‌دهد؛ زیرا زمان غروب برجام فرا می‌رسد و احتمال اجرای مکانیزم «اسنپ‌بک» هم مطرح شده که بسیار موضوع حساسی است. دست‌اندرکاران این مسأله در کشور به این موضوع توجه دارند و فکر می‌کنم به ویژه از ابتدای سال ۱۴۰۴ باید این پرونده در دستور کارشان باشد.

 

روابط ایران با روسیه به شکلی است که امکان ارائه چنین ابتکاراتی را می‌دهد. اما اینکه نهایتاً در چه چهارچوبی سامان خواهد یافت و به چه شکلی پیش خواهد رفت، به عوامل و مسائل زیادی وابسته است که باید منتظر ماند و در هفته‌های آینده دید.