توسعه گردشگری در قرن پنجم هجری

ابومنصور ثعالبی، بزرگ روزگار خود و از علاقه‌مندان پر و پاقرص گردش‌گری بود. بدون آنکه سفر کارت ملی به همراه داشته باشد، زادگاه خود نیشابور را ترک کرد و به خوارزم رفت و از آنجا به نیشابور و از آنجا به گرگان و از گرگان به نیشابور و از آنجا به اسفراین و از اسفراین به گرگان و از آنجا به خوارزم و سپس به غزنه و از‌آنجا به هرات و از هرات به نیشابور رفت و همانجا بود تا در سال 429 هجری درگذشت. این گردشگر گرانمایه، در کتاب «المضاف و المنسوب» از قول جاحظ نکات ارزشمندی در باب ترویج و توسعه فرهنگ جهانگردی آورده است که وقایع سال 1389 را با ذکر آن آغاز می‌کنیم:

..
 

هر کس به بحرین مسافرت کند، در عین گرسنگی، شکمش رونق فراوان پیدا می‌کند و مورد غبطه واقع می‌شود. ظاهراً اکسیژن بحرین سرشار از مواد غذایی است. گویند بازیکنان تیم ملی فوتبال ایران در بحرین، فقط باد هوا می‌خوردند.

..

هر کس در قصبه تبت ساکن شود، بی هیچ سببی شادمانی او را فرا می‌گیرد. و همواره شادمان و خندان می‌باشد تا آن گاه که از آنجا بیرون آید. دالایی لاما یکی از محصولات این قصبه می‌باشد که هضم آن برای بزرگان چین بسیار دشوار بلکه ناممکن است.

..

هر کس در راههای مدینه آمد و شد کند، بوی بسیار خوش و دل‌انگیزی احساس می‌کند. بعضی گویند بوی نفت باشد که در سفره‌های مردم مدینه مشهود است. بعضی گویند بوی دلار باشد که از منفعت حج حاصل می‌گردد. بعضی هم هنوز چیزی نگفته‌اند.

..

در میان شهرهای پارس، زندگانی در شیراز بسیار خوش و دلپذیر می‌باشد. زندگی‌نامه نویسان قدیم چیزی در مورد اقامت ابومنصور ثعالبی در شیراز ننوشته‌اند و این موضوع، صحت قول بالا را تقویت می‌کند. حافظ فرماید: شیراز معدن لب لعل است. کار اکتشاف در معادن شیراز کماکان ادامه دارد.

..

هرکس یک سال در موصل سکنی گزیند، چون خرد خود را وارسی کند، در می‌یابد که فزونی در آن پدید آمده است. فرمانده نیروهای آمریکایی در موصل، ضمن تأیید گفتار فوق، بر تمدید مأموریت نیروهای تحت فرمان خود تأکید فرمود. پالایشگاه موصل تأثیر بسزایی در افزایش عقل و دانش دارد.

..

هر کس در سرزمین زنگبار در خوردن شیر نارگیل افراط کند، خمار بر عقل وی چیره شود. به همین علت، فرمانده نیروهای آمریکایی در موصل، تمایلی به اعزام نیرو به کشور زنگبار از خود نشان نداده و معتقد است مردم زنگبار، هیچ گونه مشکل دموکراسی ندارند...



ثعالبی، در مورد سایر بلاد چیزی ننوشته است.

منبع: وبلاگ وقایع ابن محمود